Xuất khẩu trực tuyến trong bối cảnh Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại

Nguyễn Trang

Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam chia sẻ thông tin đáng quan tâm tại Diễn đàn “ Đối đầu Thương mại Mỹ - Trung và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU” diễn ra tới đây tại TP HCM

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) ký kết diễn ra trong bối cảnh chiến tranh thương mại Trung-Mỹ vẫn diễn ra phức tạp, vai trò của thương mại điện tử nói riêng và công nghệ thông tin nói chung cần được đề cao để chủ động vượt qua thách thức, thúc đẩy nhanh hơn nữa tiến trình phát triển kinh tế, đặc biệt là đẩy mạnh xuất khẩu thông qua kênh trực tuyến.

Kinh tế thế giới và vị trí công nghệ

Các tổ chức quốc tế đều đưa ra dự báo thiếu lạc quan về tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2019 khi căng thẳng gần đây giữa các nền kinh tế lớn khiến thương mại, đầu tư và niềm tin kinh doanh toàn cầu giảm sút.

Trong bức tranh đó, kinh tế sáu tháng đầu năm của Việt Nam vẫn tiếp tục chuyến biến tích cực, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực chậm lại.

Nhận định chung về bối cảnh kinh tế trên thế giới tác động đến nền kinh tế Việt Nam, ông Nguyễn Thanh Hưng, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho biết, cuối năm 2018 nhiều người cho rằng Mỹ và Trung Quốc căng thẳng, xuất khẩu của Việt Nam  sang hai nước này đều sẽ có lợi. “ Nhưng qua số liệu hiện nay chưa nói được điều gì”

Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) phối hợp với các đơn vị tổ chức Diễn đàn “ Đối đầu Thương mại Mỹ – Trung và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU” vào ngày 18/7 , tại TP HCM.

Xuất khẩu sang Trung Quốc không tăng mà còn âm. Đối với nhập khẩu, quan hệ giữa Việt Nam, Hoa Kỳ và Trung Quốc về thương mại là một bức tranh tương phản. Việt Nam nhập siêu từ Trung Quốc quá lớn nhưng là một trong những nước xuất siêu lớn nhất sang thị trường Mỹ.

So sánh tỷ trọng xuất nhập khẩu của Việt Nam với ba khu vực kinh tế hàng đầu thế giới để thấy rõ hơn sự tương phản này.

Đối với thị trường EU, tỷ trọng xuất khẩu chiếm 16,8%. Còn tỷ trọng xuất khẩu sang Hoa Kỳ 22,5%. Trong khí đó tỷ trọng nhập khẩu TQ là 29,4%,  còn EU chỉ 5,7%.

Việc ký kết Hiệp định EVFTA là một bước đi quan trọng trong tiến trình chủ động hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta.

Theo đánh giá của các chuyên gia, đây là một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, trong đó có tuyên bố rõ ràng rằng, thương mại điện tử là một công cụ rất quan trọng để thúc đẩy hoạt động thương mại, phát triển kinh tế

Việt Nam là nước xếp hàng đầu để các nhà nhập khẩu Trung Quốc và Mỹ tìm nguồn cung thay thế, tiếp đó là Chile và Malaysia

Một dòng tweet là thị trường đã đổi chiều

“Nhưng cuộc chơi thương mại hiện đại là cuộc chơi dính dáng đến công nghệ. Tất cả mấu chốt ở đằng sau là công nghệ”, ông Hưng nói.

Vẫn theo Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, trong bối cảnh phức tạp của địa chính trị, địa kinh tế toàn cầu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử sẽ giúp ta có thể chủ động vượt qua mọi thách thức, thúc đẩy nhanh hơn tiến trình phát triển kinh tế, thương mại, đặc biệt là xuất khẩu thông qua kênh trực tuyến.

Trở lại với bức tranh thương mại hiện nay, các doanh nghiệp nhập khẩu của Mỹ và Trung Quốc sẽ nhanh chóng tìm nguồn cung thay thế có nguồn gốc từ những nước không bị ảnh hưởng từ đối đầu thương mại, và Việt Nam là một trong số lựa chọn

Theo đánh giá của Nomura, Việt Nam là nước xếp hàng đầu để các nhà nhập khẩu Trung Quốc và Mỹ tìm nguồn cung thay thế, tiếp đó là Chile và Malaysia.

“Các doanh nghiệp Mỹ sẽ tìm các mặt hàng điện tử, dệt may, đồ gỗ nội thất. Còn doanh nghiệp nhâp khẩu Trung Quốc sẽ tìm nguồn cung lúa mì, đậu nành” ông Phạm Tấn Đạt – CEO Fado cho biết

Các nhà nhập khẩu tìm hàng made in Vietnam từ trước đến nay vẫn sử dụng cách truyền thống, thông qua đại sứ, triển lãm, hay phái đoàn giao lưu quốc tế.

Theo ông Đạt, những phương thức truyền thống này chỉ có các doanh nghiệp lớn, có tiềm lực mới thực hiện được do tốn rất nhiều chi phí. Một doanh nghiệp muốn triển lãm hàng hóa ở Châu Âu tốn ít nhất 25000 euro cho một chuyến đi.

Với cách xúc tiến truyền thống như vậy, tối thiểu phải mất 6 tháng từ lúc lấy card đến ký kết hợp đồng.

“Theo cá nhân tôi 6 tháng như vậy là chậm. Hiện nay chỉ cần ông Trump đăng một dòng tweet là thị trường đã đổi chiều rồi. Các doanh nghiệp Việt Nam không thể với tiếp cận các nhà nhập khẩu bằng cách truyền thống được.

Theo ông Đạt, “thương mại điện tử không thể thay thế hoàn toàn nhưng các doanh nghiệp phải tiếp cận và triển khai.” Làm kinh tế số thì phải gia nhập nền thương mại điện tử thế giới bằng cách tham gia vào các sàn giao dịch toàn cầu.

Nếu không mặc dù Việt Nam là nguồn hàng ưu tiên số một “nhưng nhà nhập khẩu không tìm thấy chúng ta hoặc khó khăn trong tìm kiếm thông tin doanh nghiệp thì cơ hội đó sẽ rơi vào tay các nước khác như Malaysia hay Chile” ông Đạt cho biết..

Câu chuyện doanh nghiệp lớn như thổi nhờ thương mại điện tử

Doanh nghiệp bán muối tôm Tây Ninh với thương hiệu Tanisa đã thành công trong việc xuất khẩu hàng thông qua Amazon

Thương mại điện tử đang là xu hướng và nói không quá nó đem lại hiệu quả tiếp cận một cách nhanh chóng, tiết kiệm chi phí, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới giúp các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hàng hóa và tiếp cận thị trường thế giới

Với sự hỗ trợ của thương mại điện tử, có những doanh nghiệp siêu siêu nhỏ đã phát triển rất nhanh và lớn rất nhanh. Ông Nguyễn Minh Đức, CEO IM Group lấy ví dụ từ trường hợp của một học viên công ty ông đã thành công trong việc xuất khẩu hàng thông qua thương mại điện tử.

Xuất phát điểm chỉ với hai người, doanh nghiệp này bán muối tôm Tây Ninh với thương hiệu Tanisa khi ở Việt Nam, giao bán hộp muối tôm nho nhỏ với giá 20 – 30 nghìn đồng, doanh thu khoảng 200 triệu/tháng.

Nhưng khi doanh nghiệp này bán hàng qua trang thương mại điện tử Amazon, doanh thu của họ đạt 5-6 tỷ/ tháng. Cái hay nữa là sự phát triển đó  không cần đầu tư nhiều cho nhân lực.

“Điều đó cho thấy với thuận lợi của thương mại điện tử, chỉ cần doanh nghiệp nắm bắt công nghệ, chỉ cần một tháng có thể bán ngay lập tức” ông Đức cho biết.

Có nhiều cách tiếp cận thị trường bằng thương mại điện tử, thậm chí bằng mạng xã hội. Thương mại điện tử đem đến cho doanh nghiệp thị trường rộng lớn hơn, chỉ riêng hai ông lớn là Alibaba và Amazon, doanh nghiệp có thể tiếp cận với từ 240 quốc gia và 16 ngôn ngữ.

“Khi tiếp cận được nhiều người mua doanh nghiệp có thể lựa chọn được thị trường và người mua và không cần qua trung gian”, ông Đạt cho biết.

Theo ông Đạt, hiện nay các vấn đề của các nhà xuất khẩu Việt Nam không phải thiếu đối tác mua hàng, mà thiếu đối tác mua hàng chấp nhận trả đúng giá mà doanh nghiệp đặt ra.

Như đã nói  EVFTA ghi nhận thương mại điện tử làm gia tăng cơ hội thương mại trong nhiều lĩnh vực. Trong ngắn hạn, xuất khẩu trực tuyến là một trong những kênh hiệu quả  để nhanh chóng tiếp cận mọi thị trường, bao gồm cả thị trường đang có tranh chấp thương mại.

Trong dài hạn xuất khẩu trực tuyến là xu hướng tất yếu, giúp mở rộng thị trường, giảm chi phí, tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng.

Diễn đàn “ Đối đầu Thương mại Mỹ – Trung và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU mà Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam tổ chức chính là nơi để trao đổi việc khai thác từ cơ hội xuất khẩu trực tuyến.