Xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc tăng quá thấp

Lan Hạ

Bên cạnh việc tăng trưởng xuất khẩu 7 tháng đầu năm nhìn chung đạt kết quả khả quan, theo báo cáo của Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, vẫn còn một số hạn chế trong lĩnh vực này

Theo báo cáo, do xuất khẩu dựa nhiều vào mặt hàng điện thoại nên khi xuất khẩu mặt hàng điện thoại và linh kiện tăng không cao đã kéo tốc độ tăng trưởng xuất khẩu chung chậm lại, cũng như làm kết quả xuất khẩu sang một số thị trường như EU, Trung Quốc giảm mạnh.

Nếu như không tính mặt hàng điện thoại và linh kiện, xuất khẩu cả nước đạt 117,8 tỷ USD, tăng 8,6% so với cùng kỳ (cao hơn 1,1% so với mức tăng 7,5% của xuất khẩu khi tính cả mặt hàng điện thoại).

Xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc tăng quá thấp

6 tháng năm 2019, xuất khẩu sang Trung Quốc chỉ đạt 16,68 tỷ USD, tăng 0,3% (tương đương mức tăng 42,7 triệu USD), theo đánh giá đây là mức tăng quá thấp

Nguyên nhân một phần đến từ nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc giảm do tình hình kinh tế trong những tháng đầu năm 2019 không khởi sắc.

Xung đột thương mại Mỹ-Trung làm nhiều doanh nghiệp Trung Quốc không có đơn hàng mới, phải cắt giảm nhân công, tác động mạnh đến thu nhập và sức tiêu dùng của người dân Trung Quốc.

Đồng nhân dân tệ yếu đi cũng làm hàng hóa nước ngoài đắt lên tương đối.

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, nhập khẩu 6 tháng đầu năm 2019 của nước này đạt 990 tỷ USD, giảm 4,3% so với cùng kỳ năm trước.

Những mặt hàng Trung Quốc giảm nhập khẩu so với cùng kỳ, nhiều nhất là gạo (giảm 28,7% về lượng và 30,7% về trị giá), cá đông lạnh (giảm 9,5%), cao su thiên nhiên (giảm 5,2 % về lượng và 3,7% về trị giá), các sản phẩm công nghiệp như xơ sợi, máy vi tính và linh kiện, thủy tinh và các sản phẩm từ thủy tinh, giấy và các sản phẩm từ giấy, nhựa, sắt thép, kim loại thường khác.

Không chỉ từ Việt Nam, kim ngạch nhập khẩu của Trung Quốc từ nhiều nước đều giảm hoặc chỉ tăng nhẹ như từ Hàn Quốc giảm 14,6%, từ Nhật Bản giảm 6,4%, từ Đài Loan giảm 7% và từ Thái Lan tăng 0,5%.

Xuất khẩu sang thị trường EU giảm so với cùng kỳ năm trước

Xuất khẩu sang thị trường EU 6 tháng đầu năm 2019 đạt 20,5 tỷ USD, giảm 0,6% so với cùng kỳ 6 tháng năm 2018.

5 mặt hàng có sự sụt giảm xuất khẩu làm xuất khẩu chung vào EU giảm mạnh là: điện thoại các loại và linh kiện, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, sắt thép các loại, cà phê, thủy sản

Tuy nhiên, ngoại trừ cà phê và thủy sản, xuất khẩu 3 mặt hàng còn lại, đặc biệt là điện thoại các loại và linh kiện tuy giảm ở thị trường EU nhưng đã tăng trưởng mạnh mẽ ở thị trường Hoa Kỳ.

Xuất khẩu sang thị trường EU cũng có một số nét tích cực từ các mặt hàng: máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, gỗ, giày dép, rau quả.

Xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản, thủy sản giảm

Trong 7 tháng đầu năm 2019, có tới 6/9 mặt hàng xuất khẩu chính trong nhóm hàng nông sản, thủy sản có kim ngạch xuất khẩu giảm là thủy sản (ước 4,64 tỷ USD, giảm 1,9%), rau quả (ước 2,32 tỷ USD, giảm 0,3%), hạt điều (ước 1,77 tỷ USD, giảm 11%), gạo (ước 1,71 tỷ USD, giảm 14%), cà phê (ước 1,83 tỷ USD, giảm 18,7%) và sắn (ước 517 triệu USD, giảm 12,7%).

Tính chung nhóm hàng nông sản, thủy sản 7 tháng đầu năm, tác động giảm do giá đã làm giảm kim ngạch xuất khẩu 1,22 tỷ USD, trong khi tác động tăng về lượng xuất khẩu chỉ giúp tăng 288 triệu USD, không đủ bù lại tác động do giá xuất khẩu giảm.

Có nhiều nguyên nhân làm xuất khẩu nông sản, thủy sản giảm được đưa ra như tình trạng cung vượt cầu, tồn kho của thế giới ngày càng lớn của một số mặt hàng kéo giá xuất khẩu giảm trong khi lượng cũng không tăng.  Chủ nghĩa bảo hộ diễn biến ngày càng rõ ràng, phức tạp hơn.

Tác động của cuộc xung đột thương mại Mỹ – Trung tới xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc và cả một số thị trường khác cũng là một trong số nguyên nhân khiến xuất khẩu mặt hàng nông sản giảm.

Xuất khẩu vẫn còn khả năng tăng trưởng nhờ thị trường nước ngoài được mở rộng; tuy nhiên nếu không giải quyết được vấn đề về kiểm dịch động, thực vật, kiểm dịch vệ sinh an toàn chất lượng thì xuất khẩu nhóm hàng này cũng khó có đột biến.