Trung Quốc phóng đại năng lực xe tự lái

Hạ My

Những chiếc xe tự lái của Pony.ai chạy dọc theo một con đường trong một cuộc chạy thử tại Quảng Châu: Các công ty xe tự lái của Trung Quốc chỉ lái một phần nhỏ quãng đường thử nghiệm mà các công ty Mỹ có. Ảnh VCG / Getty

Một trong những đặc điểm chính của mối quan hệ Mỹ-Trung ngày nay là nỗi sợ hãi, đặc biệt là nỗi sợ hãi của Mỹ rằng sức mạnh kinh tế và công nghệ ngày càng tăng của Trung Quốc sẽ thay thế vị thế lâu dài của chính họ.

Nhưng không đủ người biết rằng phần lớn nỗi sợ đó không tương xứng với mối đe dọa thực sự, Nina Xiang là người sáng lập China Money Network, một nền tảng truyền thông theo dõi các lĩnh vực liên doanh và công nghệ của Trung Quốc  bình luận.

“Năng lực công nghệ của Trung Quốc, đã được phóng đại rất nhiều, như tôi đã tìm thấy trong nghiên cứu của tôi như là một nhà báo và tác giả. Từ chất bán dẫn và robot đến dược phẩm, Trung Quốc tụt hậu đáng kể so với các nhà lãnh đạo toàn cầu. Điều tương tự cũng đúng trong các lĩnh vực mới nổi như xe tự lái”, cô nói.

Một trở ngại lớn đối với xe tự lái của Trung Quốc là quy định bảo thủ. Các quan chức sự nghiệp Trung Quốc không thể chấp nhận các vụ tai nạn như vụ tai nạn Uber nghiêm trọng ở Arizona vào tháng 3 năm 2018, bởi điều này chắc chắn sẽ phá hủy triển vọng chính trị của họ.

Do đó, xe tự lái khó phát triển do quan chức ở Trung Quốc không thích rủi ro.

Kể từ tháng 12 năm 2018, công ty tự lái Waymo của Mỹ đã cung cấp dịch vụ robotaxi cho người lái ở Phoenix, Arizona; những chiếc xe tự lái nhưng hiện vẫn có một người lái xe vì lý do an toàn, cũng như hầu hết các xe tự lái khác. Đến nay, không có công ty Trung Quốc nào được phép làm điều này.

Một nỗ lực vào tháng 11 năm 2018 của startup tự lái Trung Quốc WeRide.ai để ra mắt một dịch vụ như vậy đã bị dừng lại vào ngày hôm sau bởi các nhà quản lý địa phương khi họ trích dẫn các mối quan ngại về an toàn.

Một công ty khởi nghiệp khác của Trung Quốc, Pony.ai, đang thử nghiệm nội bộ các dịch vụ robotaxi bên ngoài Quảng Châu, và đang chờ phê duyệt chính thức.

Các công ty Trung Quốc cũng phải đối mặt với các yêu cầu cao hơn và tốn kém hơn nhiều so với các đối tác Mỹ khi có giấy phép lái xe tự lái.Ví dụ, tại Bắc Kinh, các phương tiện tự lái được yêu cầu phải hoàn thành hơn 5.000 km lái xe tại các cơ sở thử nghiệm kèm theo đã được phê duyệt.

Các công ty phải xây dựng trước những hạ tầng như vậy trong khi nhu cầu không tương xứng với nguồn cung.

Tại California, ngược lại, xe tự lái  không phải đạt một số lượng nhất định quãng đường di chuyển, họ sẽ được cấp giấy phép miễn là chứng minh các kỹ năng cần thiết để thử nghiệm trên đường

Quan trọng hơn, các công ty xe tự lái Trung Quốc mới chỉ thử nghiệm một phần nhỏ so với  quãng đường thử nghiệm của các công ty Mỹ, mà kiểm tra trên đường là chìa khóa để cải thiện hệ thống tự lái.

Xe tự lái Waymo của đã chạy hơn 10 triệu dặm trên đường công cộng. Ngược lại, thành phố Bắc Kinh công bố số liệu cho thấy rằng tám công ty cùng nhau tiến hành kiểm tra đường 154.000 km (95.000 dặm) vào năm 2018.

Một chỉ số khác để đo lường chất lượng của các hệ thống tự lái là mức độ thường xuyên cần có sự can thiệp của con người.

Mặc dù nhiều người cho rằng tần suất can thiệp của con người phụ thuộc vào điều kiện đường xá và giao thông, dữ liệu này vẫn có thể đóng vai trò là tài liệu tham khảo thô nhưng hữu ích cho việc hệ thống tự lái đáng tin cậy như thế nào.

Xe tự lái của  Waymo cần một sự can thiệp của người lái xe cho mỗi 5596 dặm trên hệ thống tự lái của nó vào năm 2017, theo số liệu mới nhất. Trong khi đó, xe của Baidu  yêu cầu một sự can thiệp cho mỗi 41 dặm điều khiển, theo Sở Vận tải California.

Xe tự lái của Waymo đã chạy hơn 10 triệu dặm trên đường công cộng. Ảnh: AP

Bắc Kinh là thủ đô của những chiếc xe tự lái ở Trung Quốc là thành phố sớm nhất cho phép thử nghiệm, phân bổ hầu hết các con đường (theo khoảng cách) để thử nghiệm và có số giấy phép được cấp  cao nhất.

Thành phố cso 56 xe tự lái đang thử nghiệm trên đường, chiếm khoảng một nửa số xe thử nghiệm đã đăng ký trong nước.

So sánh, Waymo một mình được cho là vận hành ít nhất 600 xe trong đội xe tự lái của mình. Có khả năng vận hành một đội xe lớn là cần thiết cho thương mại hóa xe tự lái.

“Tôi cảm thấy rằng ba năm qua là một điểm thấp đối với lĩnh vực lái xe tự trị của Trung Quốc,” một cựu chiến binh trong ngành nói với tôi”. Nina Xiang nói.  “Trong khi Waymo và những công ty khác đang tiến hành một số lượng lớn các bài kiểm tra đường bộ, các công ty Trung Quốc đang bận rộn tổ chức các cuộc họp báo.”

“Họ đã tuyên bố hợp tác và trình diễn trong đó ô tô di chuyển chậm hơn con người … Tôi cảm thấy đó là vấn đề của văn hóa … Họ không tập trung vào công nghệ.”

Các công ty Trung Quốc cũng tụt hậu trong các bằng sáng chế lái xe tự lái. Trong bảng xếp hạng về khả năng cạnh tranh dựa trên bằng sáng chế năm 2018 của Nikkei, không có công ty Trung Quốc nào được xếp hạng trong Top 50. Waymo dẫn đầu, tiếp theo là Toyota Motor , GM, Ford và các công ty chủ yếu là Bắc Mỹ, Châu Âu và Nhật Bản.

Ở cấp độ cơ bản hơn, Mỹ chắc chắn là trung tâm đổi mới quốc tế: đây vẫn là nơi tài năng toàn cầu tập hợp để phát triển công nghệ đẩy mạnh các giới hạn.

Trong khi một nửa số giấy phép của California được cấp cho các công ty ngoài Hoa Kỳ, 90% giấy phép của Trung Quốc được cấp cho người chơi trong nước. 10% còn lại được cấp cho các công ty đa quốc gia muốn tiếp cận thị trường vận tải Trung Quốc trong tương lai.

Hầu hết những người sáng lập của các công ty tự lái Trung Quốc làm việc trong các công ty như Google và Apple, hoặc đã được đào tạo ở Mỹ. Mô hình kinh doanh của họ lặp lại với Waymo. Ở một mức độ nào đó, mô hình “sao chép” vẫn là nền tảng chính của nền công nghệ Trung Quốc.

Các lỗ hổng tương tự tồn tại trong các lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc từ robot đến chất bán dẫn. Khả năng công nghệ của Trung Quốc đã bị thổi phồng rất nhiều bởi các doanh nhân, công ty đại chúng, truyền thông Trung Quốc và các quan chức chính phủ. Những lời hoa mỹ như vậy đã dẫn đến việc hoạch định chính sách sai lệch ở Washington DC, trong khi Bắc Kinh nhận ra rằng chiến thuật của nó để củng cố niềm tự hào dân tộc đã phản tác dụng.

Nỗi sợ hãi của Hoa Kỳ một phần do thông tin sai lệch, bao gồm cả sự thổi phồng truyền thông về năng lực công nghệ và AI của Trung Quốc – vị trí là nhà lãnh đạo và tiên phong công nghệ toàn cầu chưa bị đe dọa ngay lập tức từ Trung Quốc.

Phát triển công nghệ của Trung Quốc vẫn đang trong giai đoạn đầu. Chỉ hai thập kỷ kể từ ngày các doanh nhân Trung Quốc sao chép mọi thứ ở Thung lũng Silicon trong thời kỳ dot-com.

Khoảng cách giữa Trung Quốc và Mỹ về năng lực công nghệ, có lợi cho nước Mỹ, là vô cùng lớn. Thành công của Trung Quốc là ứng dụng và đổi mới mô hình kinh doanh.

Đây là những điều dễ học. Nước sốt bí mật của đổi mới – giáo dục, môi trường học thuật và kinh doanh tự do và cởi mở – sẽ mất nhiều thời gian để có được và muốn thế Trung Quốc phải để thị trường “ngồi” vào vị trí lái xe, với sự can thiệp của chính phủ ít hơn và ít chiến dịch chính trị hơn trong phát triển công nghiệp.

Trung Quốc nên nhận ra điểm yếu của mình. Bắc Kinh cần phải giữ lời khuyên của Đặng Tiểu Bình luôn luôn để giữ một vị thế khiêm tốn. Khi nói đến công nghệ, Trung Quốc nên vẫn là một sinh viên mới nhập học – và Mỹ nên đánh giá chính xác hơn về đối thủ của mình.