Tháo xiềng xích tâm lý cho ‘Viện tâm thần’

Nguyễn Hoàng-Quốc Huy

Khộng phải chỉ bệnh nhân tâm thàn mới cần đến các bác sĩ tâm thần, mà vấn đề tâm lý cũng cần được mộ xẻ dưới góc độ tâm thần học. Ảnh: BV Tâm thần Phú Thọ

Tâm lý học là một lĩnh vực nhiều khía cạnh để khám phá và trải nghiệm đặc biệt trong thời địa công nghệ phát triển như hiện nay. Tuy nhiên nhà tâm lý học và bác sĩ tâm thần, những người trị bệnh cho tâm hồn lại đang gặp căn bệnh tâm lý chưa có điều trị hiệu quả đối với nhận thức người dân trong việc đánh đồng và hiểu lầm.

Trị bệnh cho tâm hồn

Nhiệm vụ của người hoạt động liên quan tới tâm lý là hiểu rõ vai trò của chức năng tâm thần đối với hành vi của cá nhân hay xã hội, từ đó khám phá những quy trình về thần kinh và sinh lý.

Những kiến thức tâm lý học đó sẽ được ứng dụng trong việc đánh giá tâm lý và trị liệu cho các vấn đề về sức khỏe tâm thần

Tâm lý rất quan trọng, đặc biệt trong hỗ trợ can thiệp đối với hội hứng tự kỷ ở trẻ và hay các triệu chứng tâm lý như trầm cảm đối với người lớn, Ths. Phạm Thị Chuyên, Trưởng khoa Tâm lý lâm sàng, Bệnh viện Tâm thần Phú Thọ nhận định.

Các bệnh viện tâm thần hiện nay đã và đang phát triển khoa tâm lý cực kỳ chuyên sâu với sự phát triển trình độ nhân sự, cơ sở vật chất… và ngay cả tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Phú Thọ, chuyên môn cho tâm lý người lớn và tâm lý trẻ nhỏ cũng được các bác sỹ ở đây hết sức quan tâm.

Nhưng điều khó khăn nhất không chỉ nằm ở vấn đề chuyên môn mà còn là nhận thức của người dân, đơn cử như nhiều phụ huynh dị ứng đối với can thiệp tâm lý với trẻ mắc chứng tự kỷ.

Đối với trẻ mắc chứng tự kỷ,  không gặp quá nhiều khó khăn như các trẻ gặp vấn đề liên quan tới bại não, động kinh mà chỉ gặp về hội chứng về tăng động, liên quan nhiều tới can thiệp tâm lý thì gần như phụ huynh rất e ngại đưa con vào viện tâm thần.

Luôn có một tâm lý thường trực như một bệnh tâm lý rằng đưa con vào viện tâm thần là con bị “thần kinh” và việc khẳng định “con họ chẳng sao cả” là rào cản lớn trong việc chẩn đoán và can thiệp đối với trẻ mắc hội chứng về tự kỷ.

Theo các bác sỹ, hội chứng tự kỷ cho tới nay vẫn chưa được xác định được nguyên nhân cụ thể, sử dụng thuốc cũng không điều trị được, mà chỉ có thể can thiệp chủ yếu với tâm lý.

Bên cạnh đó, bệnh tâm lý không chỉ hướng tới mỗi trẻ em, mà còn cả đối với người lớn, người già. Thậm chí, người lớn như trong xã hội hiện đại hiện nay có quá nhiều vấn đề như stress, trầm cảm, lo âu, lo lắng sau sang chấn, áp lực công việc gây ra quá nhiều vấn đề về tâm lý cần được hỗ trợ.

Điều này cho thấy tâm lý rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống, nhưng nhận thức của người nhân chưa được nâng cao. Phần lớn chúng ta coi đấy là một biểu hiện bình về mặt cảm xúc

Chưa tâm thần đã mắc tâm lý

Tâm lý thể hiện được sự quan trọng của nó trong đời sống thường nhật thông qua những ảnh hưởng tới cách quyết định hay thực hiện hành động.

Các sang trấn nhỏ, tình trạng stress, trầm cảm lo âu thể nhẹ mới chớm, có nhận thức tốt hoàn toàn có thể để điều trị bằng tâm lý mà chưa cần dùng thuốc.

Điều này cũng đúng đối với cả trẻ nhỏ khi phụ huynh có kiến thức tốt về tâm lý, họ hiểu rằng việc vào bệnh viện tâm thần cũng chỉ sử dụng liệu pháp tâm lý thôi, con mình chỉ học liệu pháp tâm lý mà thôi, làm việc với các cô tâm lý thôi, không vấn đề gì về tâm thần cả.

Tuy nhiên tâm lý lại có một quy luật là quy luật lây lan. Cái sự “mà thôi” đó lại nhận được hiểu lầm từ người dân trong việc đánh đồng giữa bệnh tâm thần và tâm lý, hậu quả để lại là hàng loạt những sự vụ đau thương xảy ra chỉ bởi tâm lý rối loạn và dù vậy vẫn nhiều người dân nghĩ rằng vào viện tâm thần sớm muộn cũng… tâm thần.

Ths. Chuyên tâm sự có rất nhiều phụ huynh khi tới để nhận tư vấn về điều trị cho các trẻ nhi mắc hội chứng tự kỷ, sau khi tham quan một vòng, gặp những bạn trẻ không may mắc bệnh chậm phát triển, động kinh… những căn bệnh mà những bạn trẻ cũng có khả năng bị, đều một đi không trở lại.

Khi tới điều trị tại bệnh viện, bệnh nhân sẽ được theo dõi qua bệnh án tâm thần, nhưng dường như chính cái bệnh án tạo nên nỗi ám ảnh tâm lý sợ có bệnh án tâm thần khi vào bệnh viện tâm thần luôn thường trực.

Việc thăm khám thường xuyên các yếu tố tâm lý cũng rất quan trọng. Ảnh BV Tâm thần Phú Thọ

Nhiều khi khám sàng lọc tại các điểm trường mầm non, không ít phụ huynh phản hồi với tâm lý không thoải mái, thậm chí khó chịu rằng “con tôi không làm sao” hay “bình thường” dù được đánh giá có chút không bình thường.

Điều thiệt thòi nhất là khi các bạn trẻ đáng nhẽ có thể được quan tâm tốt nhất từ các chuyên gia tâm lý thì lại phải chịu đựng căn bệnh tâm lý e dè lo sợ của các bậc phụ huynh.

Tâm lý lây lan nhưng không phải vô hướng

Tâm lý e dè là điều không phải chỉ người bệnh hay phụ huynh nhận được, thậm chí nó xuất hiện với cả chuyên gia tâm lý như Ths. Chuyên.

“Trong tâm thần có những mặt bệnh liên quan tới tâm lý, có những mặt bệnh thì không. Riêng tâm lý thì gần như không liên quan tới tâm thần”, Ths. Phạm Thị Chuyên, Trưởng khoa tâm lý lâm sàng, Bệnh viện Tâm thần tỉnh Phú Thọ giải thích.

Cô chia sẻ về câu chuyện của mình, về cái thời tuổi trẻ mới ra trường, trước khi vào viện làm việc, là khi cô mới trở thành thạc sĩ tâm lý, nhưng tâm lúc này lại không hướng vào bệnh viện tâm thần, mà theo ngành giảng dạy về tâm lý đại cương tại giảng đường đại học.

Khi nhận thông tin về việc cô muốn về làm tại Bệnh viện tâm thần tỉnh Phú Thọ, bố và mẹ không ai đồng ý cho cô nộp hồ sơ về bệnh viện tâm thần, nhất là bố mẹ chồng hay cả chồng cô cũng can ngăn.

Trong thời gian đứng giữa hai con đường lựa chọn, người em là bác sĩ tại bệnh viện tuyến huyện, người tạo ra bước ngoặt để cô có một cơ hội phát triển như ngày nay, khi đó động viên cô rằng mọi chuyện sẽ không như những gì mọi người lo so đâu, “cứ nộp hồ sơ đi”.

Bước ngoạt là vậy nhưng thời điểm đó, quyết định về bệnh viện làm vẫn là mông lung. “Điều trị cho người tâm thần sao điều trị được, gặp họ có khi mình cũng tâm thần nốt” là tâm lý xuất hiện trong đầu cô và kể cả với người thân lúc này.

Cái chưa được chín chắn của tuổi trẻ đó được cô nhìn lại như một cách để thấu hiếu được sự băn khoẳn trong tâm trạng của mỗi phụ huynh, vì sao họ không đưa con vào viện tâm thần.

Thời gian có lẽ là cách điều trị hiệu quả khi tâm lý khởi đầu cũng là e dè nhưng dần dần thấy mọi thứ không như mình nghĩ. Dù tới tận bây giờ, nhiều người không ngừng ngạc nhiên và thắc mắc rằng tại sao cô lại chọn bệnh viện tâm thân và ở đó cô sẽ làm những gì.

Nhưng điều may mắn hơn cả là những người quan trọng nhất với cô là bố mẹ và chồng hiểu và rât vui vẻ với con đường cô lựa chọn, vì họ hiểu môi trường tâm thần không phải như họ tưởng tượng, không phải cứ ở cạnh “người điên” là bị “điên”, không phải lây nhau hay gì cả.

Tuy nhiên dù có năng lực chuyên môn hay cơ sở vật chất hiện đại mà không có bệnh nhân thì vẫn không làm được gì.

Tâm lý đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng sống, nhưng với người dân thì vẫn chưa được đề cao hơn so với vấn đề về kinh tế.

Mỗi cá thể có suy nghĩ, thiên hướng hành động khác nhau. Nâng cao nhận thức cộng đồng là việc cần làm nhưng đầy nan giải bởi vấn đề lớn là chưa tìm được hướng đi cụ thể.

Nâng cao nhận thức của phụ huynh thì công tác truyền thông rất quan trọng, và chính bản thân những đứa trẻ đang điều trị phải là nguồn truyền thông nâng cao về uy tín, riêng về tâm lý không có tiến bộ không bao giờ người bệnh quay lại, khác với sử dụng thuốc, khác với tâm thần, tâm lý là như vậy, Ths. Chuyên nói.

 

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *