Sự trỗi dậy của các công ty thế hệ thứ ba ở Đông Nam Á

Nguyễn Trang (Theo Entrepreneur)

Các nhà đầu tư đang muốn nắm bắt các cơ hội trong lĩnh vực công nghệ ở Đông Nam Á nên tìm kiếm các công ty thế hệ mới có thể cung cấp một giải pháp toàn diện cho nhu cầu của người tiêu dùng

Cách đây không lâu, mua sắm ở Trung Quốc là một rắc rối thực sự. Vào giữa những năm 2000, để mua một cái gì đó như điện thoại di động phải đi đến những nơi bán đồ điện tử đông đúc, đi từ gian hàng này đến gian hàng khác để mặc cả giá, và cuối cùng trả một đống tiền mặt.

Đây là lý do tại sao nền tảng mua sắm trực tuyến của Alibaba, Taobao ra đời và là một cuộc cách mạng cho dân số ngày càng giàu có đang tìm những cách tốt hơn để tiêu tiền.

Nó đã hoàn toàn đổi mới trải nghiệm mua sắm. Người mua hàng có thể chọn hàng hóa trên ứng dụng cài đặt trong điện thoại thông minh, giao hàng qua mạng lưới logistic cực kỳ hiệu quả và thậm chí thanh toán bằng hệ thống thanh toán riêng của công ty này là Alipay.

Đây là một ví dụ hoàn hảo về một công ty sử dụng công nghệ để cung cấp giải pháp hoàn chỉnh từ đầu đến cuối cho khách hàng của mình. Amazon cũng đã có tác động tương tự ở Mỹ và Châu Âu, Tokopedia đã làm điều tương tự ở Indonesia và Go-jek là một người chơi quan trọng trong ngành công nghệ.

Họ đại diện cho thế hệ sắp tới của các công ty công nghệ, mà tôi gọi là ‘Thế hệ thứ ba’. Các công ty này đánh dấu một bước cải tiến đáng kể đối với các doanh nghiệp ‘thế hệ thứ hai’ đơn giản chỉ nhìn vào một phần của hành trình khách hàng, tức là từ ngoại tuyến sang một nền tảng trực tuyến.

Hai ví dụ đáng chú ý của thế hệ trước này là eBay và Monster.com. ‘Thế hệ đầu’ là các nhà cung cấp phần cứng và phần mềm – một trọng tâm trong thập niên tám mươi.

Bạn có thể nghĩ rằng thế hệ mới của các công ty giải quyết vấn đề sẽ phát triển tốt nhất ở các nền kinh tế phát triển. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng mảnh đất màu mỡ nhất để họ phát triển sẽ là các thị trường mới nổi, chẳng hạn như Đông Nam Á.

Có nhiều lý do để trả lời câu hỏi tại sao. Một trong những lý do lớn nhất là Đông Nam Á có 350 triệu người dùng internet, hình thành nên một nền kinh tế trực tuyến đang phát triển nhanh chóng.

Theo báo cáo gần đây của Google-Temasek, nền kinh tế trực tuyến của Đông Nam Á sẽ trị giá 240 tỷ đô la vào năm 2025, trong khi tính đến cuối năm 2018 đạt 72 tỷ đô la.

Nhiều quốc gia tạo nên cộng đồng ASEAN có dân số trẻ, am hiểu công nghệ đã nhảy từ máy tính để bàn sang một hệ sinh thái chủ yếu là thiết bị di động.

Đồng thời, nền kinh tế ngoại tuyến truyền thống ở nhiều quốc gia này không đủ để đáp ứng nhu cầu phát triển của người dân do các quy trình không hiệu quả và các sản phẩm không đạt tiêu chuẩn.

Các doanh nghiệp nhỏ không thể tiếp cận tín dụng và chuỗi cung ứng bị tắc nghẽn bởi các lớp trung gian dư thừa, trong khi khách hàng thường phải đối mặt với dịch vụ kém chất lượng.

Những yếu tố này tạo ra cơ hội để suy nghĩ lại hoàn toàn về cách thức kinh doanh được thực hiện trong một ngành cụ thể. Nó cũng cho thấy rằng các công ty công nghệ không đủ táo bạo để bắt đầu từ vạch xuất phát có thể sẽ thất bại.

Điều này là do mức độ hàng hóa và dịch vụ tương đối kém phát triển ở các quốc gia này, có nghĩa là các công ty được gọi là ‘lớp công ty mỏng’ – tức là các doanh nghiệp chỉ giải quyết một phần của chuỗi giá trị – có thể sẽ không thành công, vì họ không cung cấp một giải pháp đầy đủ cho khách hàng.

Một ví dụ là Jio Health, một công ty của Việt Nam kiểm soát toàn bộ việc chẩn đoán bệnh. Công ty này bắt đầu bằng cách cử bác sĩ đến nhà bệnh nhân, nơi họ có lấy mẫu xét nghiệm, kê đơn thuốc và sắp xếp chuyển bệnh nhân đến bệnh viện để điều trị, nếu cần.

Trong khi các công ty chăm sóc sức khỏe dựa trên công nghệ khác trên thị trường, thường chỉ chuyển một phân đoạn của quy trình y tế sang cài đặt trực tuyến – chẳng hạn như chẩn đoán từ xa không thể theo dõi điều trị.

Ở một đất nước như Việt Nam, với dân số 95 triệu người, nơi mọi người thường đến các phòng khám hoặc bệnh viện hàng đầu để khám những căn bệnh nhỏ nhất, một công ty như Jio có thể có tác động thay đổi cách mọi người tiếp cận y tế.

Đó là một minh họa mạnh mẽ về lý do tại sao tất cả chúng ta nên quan tâm đến sự phát triển của các công ty Thế hệ thứ ba.

Họ có thể thay đổi việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ chính – cho dù đó là hàng tiêu dùng, dịch vụ tài chính hay thậm chí là y tế. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi các chính phủ ở Đông Nam Á đang hỗ trợ các công ty phù hợp với mô hình Thế hệ thứ ba.

Các nhà đầu tư cũng có một vai trò. Bằng cách phân bổ vốn cho các công ty có thể tạo ra một giải pháp toàn diện cho khách hàng, họ sẽ không chỉ khai thác các cơ hội đầu tư ngành công nghệ hấp dẫn nhất Đông Nam Á, mà còn cho phép thay đổi ở mọi cấp độ xã hội – từ những người nông dân sử dụng điện thoại thông minh trên đồng ruộng cho đến người mua sắm trung lưu ngồi trên chiếc ghế dài với một chiếc iPad.