Quảng Ngãi: Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Hrê là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nguyễn Đăng Lâm

Phụ nữ Hrê giã gạo trên nhà sàn truyền thống

Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Hrê, xã Ba Thành, huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi, vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Hrê, xã Ba Thành, huyện Ba Tơ đã tạo nên những sản phẩm phục vụ nhu cầu cuộc sống hằng ngày như may trang phục váy, áo cho phụ nữ; khố, áo cho đàn ông, khăn đội đầu, tấm đắp, tấm địu con, túi đựng đồ dùng,…

Sản phẩm làm từ thổ cẩm là những vật dụng cần thiết cho sinh hoạt của các gia đình, giữ được nét văn hóa truyền thống và mang lại giá trị kinh tế cho các hộ gia đình làm nghề dệt.

Nghề dệt thổ cẩm còn thể hiện nét văn hóa truyền thống, trí thông minh, bàn tay khéo léo và kỹ thuật tinh xảo của người thợ dệt Hrê, lưu truyền từ lâu đời và được bảo tồn, phát triển.

Mỗi sản phẩm thổ cẩm của đồng bào Hrê không chỉ là một sản phẩm hàng hóa thông thường mà còn là sản phẩm tinh thần để người thợ dệt gửi gắm tài năng, khiếu thẩm mỹ, sự thông minh, sáng tạo, tinh thần lao động của mình.

Đến nay cả nước đã có 288 di sản văn hóa phi vật thể được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nghề dệt và sản phẩm dệt thổ cẩm truyền thống khẳng định sắc thái văn hóa truyền thống độc đáo của tộc người Hrê ở Quảng Ngãi, thể hiện qua cách tạo hình hoa văn trên sản phẩm và trang phục truyền thống của người Hrê.

Hoa văn trên đồ dệt thổ cẩm là những họa tiết gắn liền với thiên nhiên núi rừng, sông nước, cây cối, hoa lá và các hoa văn hình học cách điệu như những đường viền màu song song, hình tam giác cân, các hình vuông xếp cạnh nhau.

Màu sắc có đen, đỏ, trắng làm chủ đạo. Có thể nói, nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc Hrê ở Ba Tơ được hình thành từ rất lâu đời, đến nay vẫn còn lưu giữ nhiều giá trị truyền thống, mang đậm nét đặc trưng văn hóa của người Hrê.

Trong suốt những năm qua, nghề dệt thổ cẩm Hrê đã được các Sở, ngành và địa phương trong tỉnh khuyến khích, động viên và hỗ trợ về vật chất để phát triển nghề.

Được đầu tư nghiên cứu các đề tài khoa học và dự án bảo tồn nghề dệt thổ cẩm; tổ chức dạy nghề cho các thiếu nữ người Hrê trong làng và các địa phương trong tỉnh.

Đồng thời, tích cực tham gia các cuộc liên hoan, lễ hội trong tỉnh và toàn quốc nhằm góp phần quảng bá rộng rãi sản phẩm dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Hrê.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quyết định đưa Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc Hrê, huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia điều rất đáng mừng.

Đây cũng là cơ sở để UBND tỉnh Quảng Ngãi chỉ đạo các Sở ngành chức năng của tỉnh, huyện Ba Tơ, đặc biệt là đồng bào dân tộc Hrê tiếp tục thực hiện bảo tồn và phát huy Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc Hrê đạt hiệu quả cao hơn trong thời gian tới./.