Phát triển dòng sản phẩm mega –story, sự gợi mở cho báo điện tử Việt Nam

Nguyễn Xuân Thống

“Snow Fall”-tác phẩm đạt được giải thưởng Pulitzer năm 2013 ở hạng mục phóng sự, điều tra

Mega-story là một dòng sản phẩm báo chí mới và chỉ mới được một số báo mạng điện tử Việt Nam triển khai.

Mega-story gồm những phóng sự đặc biệt, những bài viết chuyên sâu được trình bày theo phong cách mới lạ và hấp dẫn, bắt kịp xu hướng mới báo chí thế giới, đem lại trải nghiệm đa phương tiện cho độc giả.

Vì vậy, để phát triển dòng sản phẩm mega-story trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay, cần tìm hiểu một số kinh nghiệm và xu hướng phát triển dòng sản phẩm này trên một số báo mạng điện tử trên thế giới.

Mega-story là gì?

Thuật ngữ mega-story xuất hiện từ năm 2012, khi The New York Times lần đầu tiên giới thiệu một tác phẩm báo chí trên báo mạng điện tử với tiêu đề “Snow Fall” gây được tiếng vang trong cộng đồng thế giới.

Tác phẩm này đã thu hút một số lượng đông đảo độc giả theo dõi và tương tác khi đạt đến con số 3,5 triệu lượt theo dõi và tương tác ngay trong tuần đầu tiên ra mắt trên nền tảng công nghệ internet.

Điều làm nên điểm đặc biệt của Snow Fall chính là một câu chuyện được kể chi tiết theo một cách thức thân thiện, hấp dẫn, dễ tiếp nhận với người xem trên nền tảng đa phương tiện. Có hai đặc điểm cần quan tâm ở tác phẩm này đó là: nội dung có chiều sâu và nần tảng đa phương tiện.

Sức hút Snow Fall mang lại với công chúng được đánh giá là một cách thức làm báo mạng điện tử sáng tạo. Để làm rõ khái niệm mega-story, ta có thể lấy các đặc điểm nổi bật từ tác phẩm “Snow Fall” để làm căn cứ để đưa ra khái niệm chung cho thuật ngữ này.

Mega-story là thể loại báo chí hiện đại trên báo mạng điện tử, có sự đầu tư nhiều thời gian và công sức trong quá trình thực hiện, với nội dung thông tin toàn cảnh, chuyên sâu về một vấn đề, chủ đề, đề tài cụ thể, xác định, được thể hiện dưới một tác phẩm báo chí có độ dài lớn trên nền tảng đa phương tiện.

Trên thế giới Mega-story đã phát triển như thế nào?

Dòng sản phẩm báo chí mega-story hiện nay vẫn là xu thế được các báo mạng điện tử trên thế giới ưu chuộng, là một dòng báo chí có chiều sâu và tăng cường yếu tố đa phương tiện đến độc giả.

The New York Times phiên bản điện tử vẫn luôn là tờ báo nổi bật với dòng sản phẩm này với việc ra đời tác phẩm mega-story đầu tiên mang tên “Snow Fall”, hiện nay The New York Times vẫn tiếp tục phát triển sản phẩm này như một dòng sản phẩm đa phương tiện được độc giả ưa thích.

Với các độc giả của The New York Times vốn đã quen các sản phẩm báo chí đa phương tiện, các sản phẩm mega-story không nằm thành một chuyên mục riêng mà nằm chung trong các chuyên mục của tờ báo như tin tức (news), ý kiến – bình luận (opinions), nghệ thuật (art), đời sống (living) hay magazine (tạp chí),…

Như vậy phong cách làm báo đa phương tiện đã hòa trong dòng chảy của các tác phẩm báo chí của The New York Times, không chỉ riêng gì cho mega-story. Việc The New York Times ưu tiên chính là giá trị thông tin mà nhà báo cung cấp cho công chúng và mega-story nằm trong dòng chảy thông tin như một kênh cung cấp thông tin.

Bên cạnh The New York Times có thể kể đến một số báo điển hình khác cũng đang phát triển dòng sản phẩm này như National Geographic (Mỹ), The Guardian (Anh), The Straits Times (Singapore),…

National Geographic báo của Hội Địa lý Quốc gia Hoa Kỳ. Một trong những tác phẩm mega-story tiêu biểu gây ấn tượng mạnh với công chúng là tác phẩm “The Short Happy Life of A Segenreti Lion” (Tạm dịch: Chú sư tử trắng).

“Snow Fall” cũng là tác phẩm đạt được giải thưởng Pulitzer năm 2013 ở hạng mục phóng sự, điều tra (Feature Writting).

Bài viết mang tiêu đề The Short Happy Life of A Segenreti Lion” (Tạm dịch: Chú sư tử trắng) đăng trên báo National Geographic

Các tác phẩm mega-story xuất hiện rất nhiều trên trang của National Geographic, trở thành một dòng sản phẩm đặc trưng của báo.

Báo có nội dung về thiên nhiên, môi trường, cuộc sống của sinh vật trong tự nhiên, về đời sống của con người trên thế giới nên việc sử dụng dòng sản phẩm đa phương tiện như mega-story giúp cho báo trở nên sống động, chân thật hơn.

The Guardian (Anh) cũng tương tự như The New York Times khi bố trí các tác phẩm mega-story trong tất cả các chuyên mục. Tuy nhiên báo cũng dành một chuyên mục Chain (tạm dịch là Giá trị sống) để tập trung các bài về phong cách, đời sống.

Vậy đâu là những gợi mở cho báo điện tử Việt Nam?

Qua quá trình khảo sát dòng sản phẩm mega-story trên một số báo mạng điện tử trên thế giới đang phát triển dòng sản phẩm này, có thể rút ra một số xu hướng nổi bật gợi mở cho báo mạng điện tử Việt Nam:

Tăng cường tính nổi bật của tác phẩm mega-story

Các tác phẩm mega-story là những tác phẩm có sự đầu tư cả về nội dung lẫn kỹ thuật nên các báo luôn tìm cách để thể hiện các sản phẩm này nổi bật nhất để công chúng được biết.

Phát huy lợi thế đa phương tiện, đặc biệt là hiệu quả về hình ảnh

Ở các tác phẩm mega-story trên các báo luôn tập trung khai thác về phần nhìn của tác phẩm bởi hình ảnh mang lại hiệu quả truyền thông lớn nhất. Hầu hết các các báo đều ưu tiên sử dụng ảnh toàn màn hình (full screen) có chức năng tùy chỉnh kích thước ảnh để phù hợp xem trên đa giao diện.

Chú trọng yếu tố thẩm mỹ, đặc biệt là nghệ thuật thị giác

Các báo đều có xu hướng chú trọng yếu tố thẩm mỹ trong tác phẩm, đặc biệt là việc chú trọng xu hướng đơn giản hóa trong thiết kế, có điển nhấn những thông tin cần nổi bật. Việc sử dụng màu sắc chủ đạo của tác phẩm thường gắn với xu hướng, đặc điểm nhận diện của báo hoặc chủ đề tác phẩm (ví dụ chủ đề “giáo dục” thiên về màu xanh, chủ đề “chính trị” thiên về màu đỏ…)

Thiết kế, trình bày giao diện của tác phẩm mega-story phải hài hòa thống nhất với hệ thống nhận diện thương hiệu của báo và  phải hài hòa với thiết kế chung của các thể loại tác phẩm khác của báo.

Một tác phẩm mega-story chú trọng vào yếu tố sáng tạo nhưng không phải vì vậy mà các thiết kế cho các tác phẩm mega-story đều có thể sáng tạo không quy tắc.

Bên cạnh sự sáng tạo, các tác phẩm mega-story vẫn có những đặc điểm nhận dạng thương hiệu để công chúng khi nhìn vào có thể nhận biết là tác phẩm của báo nào. Đồng thời, giữa các tác phẩm mega-story và các sản phẩm khác phải có sự hài hòa, góp phần làm nên chỉnh thể giao diện báo mạng điện tử.

Chú ý hiệu quả kinh tế bằng xu hướng báo chí thu phí và quảng cáo

Với các báo mạng điện tử trên thế giới hiện nay, xu hướng thu phí đã được áp dụng. Chính vì vậy, các tác phẩm mega-story thường là những tác phẩm báo chí thu phí bởi hướng đến đối tượng “độc giả tri thức” sẵn sàng bỏ tiền để mua thông tin.

Một số báo điện tử vẫn cho phép đưa quảng cáo vào tác phẩm để tăng hiệu quả kinh tế báo chí.

Những kinh nghiệm phát triển trên thế giới được tác giả chỉ ra hy vọng sẽ góp phần nâng cao nhận thức của các cơ quan báo chí về ưu thế của dòng sản phẩm mega-story trong xu thế hội tụ truyền thông đa phương tiện và sự phát triển của báo chí truyền thông hiện đại, từ đó có chiến lược phát triển dòng sản phẩm này trên báo điện tử

Đồng thời, không ngừng đầu tư, sáng tạo trong quá trình tổ chức thực hiện để dòng sản phẩm này đạt chất lượng, hiệu quả, đáp ứng được nhu cầu và xu hướng tiếp nhận thông tin của công chúng.

Mặt khác, những nội dung nêu trên có thể gợi mở ra nhiều hướng nghiên cứu về báo chí đa phương tiện, xu thế phát triển các dòng sản phẩm báo chí mới trong môi trường truyền thông số và tổ chức tòa soạn hội tụ tại Việt Nam.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *