Hải Phòng đẩy mạnh các kênh tiêu thụ nông sản theo hướng số hóa

Nguyên-Giang

ông Nguyễn Ngọc Tuất (giữa) chia sẻ với Tạp chí Thương gia & Thị trường về chuyển đổi số trong ngành nông nghiệp Hải Phòng

Xác định chuyển đổi số là động lực để phát triển, Hải Phòng đặt ra các chỉ tiêu chuyển đổi số của thành phố cao hơn mặt bằng chung cả nước. Thực hiện chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 03-NQ/TU ngày 26/10/2021 của Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng, Ngành Nông nghiệp thành phố Hải Phòng cũng coi đây là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách, thời gian qua đã triển khai nhiều biện pháp thiết thực.

Ông Nguyễn Ngọc Tuất, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố Hải Phòng chia sẻ kết quả bước đầu về công tác này của ngành

+ Thực hiện Kế hoạch số 210/KH-UBND ngày 15/9/2021 của Ủy ban nhân dân thành phố về việc hỗ trợ đưa hộ sản xuất nông nghiệp lên sàn thương mại điện tử, thúc đẩy phát triển kinh tế số nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn thành phố Hải Phòng, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng kế hoạch để triển khai với kết quả, đã kết nối, giới thiệu đưa trên 270 mã sản phẩm nông sản lên các sàn thương mại điện tử. Xin cho biết, việc triển khai, kết nối này có thuận lợi, khó khăn gì từ phía nhà sản xuất và từ phía các sàn thương mại điện tử?

-PGĐ Nguyễn Ngọc Tuất:  Để trả lời câu hỏi này trước hết tôi nói về mặt thuận lợi. Về nhận thức, Đảng ủy, Ban Giám đốc Sở các công chức, viên chức, người lao động trong ngành luôn luôn xác định rõ chuyển đổi số là xu thế tất yếu của thời đại, ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn hướng đến mục tiêu Nông dân sản xuất chất lượng, chi phí thấp nhất nhưng bán ra được giá cao nhất; nền hành chính chuyên nghiệp, công tác quản lý minh bạch, thông tin chia sẻ thường xuyên, kịp thời, người dân là đối tượng thụ hưởng được sản phẩm dịch vụ công tốt nhất”.

Thương mại điện tử (TMĐT) ngày nay là một trong những công cụ trực tuyến mạnh mẽ có thể giúp doanh nghiệp phát triển và mở rộng quy mô trên toàn quốc và ra toàn cầu. Không thể phủ nhận rằng, TMĐT đem đến giải pháp bán hàng tối ưu và các dịch vụ trực tuyến giúp doanh nghiệp hiện diện với tất cả các đối tượng khách hàng và mang lợi nhuận tăng trưởng cao hơn hình thức bán hàng truyền thống.

TMĐT mang lại nhiều lợi thế hơn bán hàng truyền thống như nhanh hơn, tiết kiệm hơn và tiếp cận được thị trường khách hàng rộng lớn hơn.

Các doanh nghiệp cũng cắt giảm được chi phí quản lý (như đào tạo nhân lực lao động). khách hàng có thể mua sắm online ở mọi lúc, mọi nơi vô cùng tiện lợi. Khách hàng có thể nhanh chóng lựa chọn sản phẩm muốn mua và hủy không mua hàng mà không gây phiền toán với nhân viên bán hàng. Một cửa hàng trực tuyến không cần mặt bằng, bắt kỳ đâu trên thế giới cũng có thể trở thành kho hàng của nó. Doanh nghiệp có thể tiếp thị thương hiệu không cần tốn nhiều thời gian và chị phí.

Trong tình hình dịch Covid 19 diễn biến phức tạp gây khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm nông sản, việc triển khai kế hoạch đã hỗ trợ các cơ sở sản xuất, kinh doanh nông sản tháo gỡ phần nào khó khăn, đặc biệt giúp các cơ sở tiếp cận với phương thức giao dịch mới là giao dịch TMĐT.

Tuy nhiên thực tế triển khai cũng có những khó khăn nhất định. Số hộ sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản trên địa bàn thành phố tuy nhiều nhưng đa số có quy mô sản xuất kinh doanh nhỏ, sản phẩm ít, sức cạnh tranh chưa cao, khả năng làm thương mại điện tử còn hạn chế nên việc tiếp cận với các sàn TMĐT còn chậm, đạt hiệu quả chưa cao.

Việc triển khai kết nối giới thiệu các hộ sản xuất kinh doanh nông sản phù hợp với các sản phẩm có bao bì, tiem nhãn nên khó triển khai với các hộ sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ, chưa thực hiện bao bì, tem nhãn.

Hiện nay ngoài sự phát triển tích cực, mạng Internet cùng TMĐT đem đến nhiều rủi ro bảo mật và khiến người tiêu dùng cảm thấy không yên tâm vào chất lượng, dịch vụ của thương hiệu doanh nghiệp.

Sự phức tạp hóa trong thuế và các quy định của các quốc gia, nếu hàng hóa không tuân thủ các quy định của quốc gia thì nó sẽ không vận chuyển thành công.

TMĐT làm gia tăng thêm chi phí quản lý cho đơn vị vận chuyển Logistics… cùng với đó những chi phí phát sinh khác như chi phí kho bãi, xử lý đơn hàng, giao hàng, phát sinh sau mua.

+So với toàn bộ sản phẩm nông, thủy hải sản của địa phương con số 270 mã sản phẩm nông sản đã tham gia các sàn thương mại điện tử , chiếm tỉ lệ bao nhiêu phần trăm trong tổng số sản phẩm, mã sản phẩm của địa phương?

PGĐ Nguyễn Ngọc Tuất:  Tổng số các mã hàng hóa là sản phẩm nông, thủy hải sản của Hải Phòng khoảng gần 800 mã sản phẩm.

Hiện tại đã kết nối, giới thiệu trên 290 mã sản phẩm lên các sàn TMĐT (Postmart, voso…) con số này đạt 36,25% tổng số sản phẩm nông, thủy hải sản của Hải Phòng.

+ Để thúc đẩy hơn nữa việc tham gia thương mại điện tử của ngành nông nghiệp Hải Phòng, các bên (nhà sản xuất và các sàn thương mại điện tử) cần phát huy thế mạnh gì, khắc phục nhược điểm nào?

PGĐ Nguyễn Ngọc Tuất:  Tham gia TMĐT thu về lợi nhuận lớn vì nó có vai trò quan trọng trên thị trường. Nhiều doanh nghiệp tận dụng nó như một kênh phân phối, bán hàng hiệu quả. Hiện nay trên thị trường có rất nhiều sàn TMĐT nổi tiếng với số lượng truy cập lên tới hàng triệu lượt mỗi ngày, là nơi trao đổi, mua bán hiệu quả, được nhiều người tin cậy.

Đối với nhà sản xuất cần phải tiếp cận tri thức mới, mở ra cách nghĩ mới (thay đổi quan niệm, tư duy cũ; sản xuất mạnh mẽ, nhỏ lẻ, thiếu sự liên kết trong sản xuất, lưu thông hàng hóa) cách làm mới sẵng lòng thay đổi để hòa nhịp xu thế phát triển của đất nước.

Thường xuyên nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Nhân lực là yếu tố cốt lõi, then chốt quyết định sự thành công trong việc xây dựng kế hoạch, chiến lược sản xuất, kinh doanh; lự chọn các sàn giao dịch và triển khai, thực hiện vận hành khi tham gia đưa sản phẩm của mình lên các sàn TMĐT.

Ứng dụng công nghệ, đầu tư trang thiết bị máy móc, cơ giới hóa trong sản xuất, kinh doanh để giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, quy mô sản xuất hàng hóa.

Về phía các sàn giao dịch TMĐT, tôi cho rằng cũng cần nâng cao chất lượng phục vụ cung ứng cho khách hàng (các doanhh nghiệp sản xuất, kinh doanh), khảo sát thực tiễn nắm bắt những ưu, nhược điểm của doanh nghiệp để có những giải pháp hỗ trợ khách hàng tham gia, vận hành sàn TMĐT đạt hiệu quả. Đồng thời, không ngừng cập nhật, nâng cao công nghệ trong và ngoài nước để cung ứng các sản phẩm tiên tiến, hiện đại xứng tầm trong khu vực, thế giới.

Tuyên truyền, phổ biến kiến thức về TMĐT, chuyển đổi số cho người dân, người sản xuất, kinh doanh trên địa bàn toàn thành phố.

+ Để phát huy và tận dụng lợi thế tối đa sức mạnh của công nghệ, ngoài giới thiệu sản phẩm trên các kênh trực tuyến, bản thân người bán đóng vai trò rất quan trọng. Xin cho biết đánh giá của Sở về mức độ sẵn sàng tham gia và triển khai kênh thương mại điện tử của doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân trên địa bàn? 

PGĐ Nguyễn Ngọc Tuất:  TMĐT Việt Nam trong những năm gần đay đã có bước chuyển biến khá mạnh mẽ. Việc đầu tư về hạ tầng công nghệ, hành lang pháp lý cũng như nhận thức của các doanh nghiệp về ứng dụng TMĐT được nâng cao rõ rệt. Tuy vậy, doanh số từ hoạt động TMĐT đặc biệt hoạt động mua bán trực tuyến vẫn chưa tương xứng với tiềm năng bời người tiêu dùng vẫn còn e dè và tâm lý chưa sãn sàng trong việc mua sắm trực tuyến.

Bất chấp tiềm năng lớn, tăng trưởng TMĐT ở Việt Nam đang bị kiềm chế bởi nhiều lý do, chẳng hạn như thói quen và niềm tin mua bán hàng trên mạng, cũng như việc thanh toán tiền hàng trực tuyến đã trở thành thách thức chính khiến TMĐT vẫn chưa đạt được ky vọng.

Các cơ sở, HTX, doanh nghiệp có giấy chứng nhận VietGap, GlobalGap, các sản phẩm Ocop… sẵn sàng tham gia sàn TMĐT trước.

Một số doanh nghiệp có quy mô, sản lượng sản phẩm lớn đã tham gia các sàn TMĐT, phát huy khai thác hiệu quả trong việc kinh doanh, phân phối bán hàng.

Phần lớn các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ chưa sãn sàng tham gia sàn TMĐT. Lý do mà theo tối là bởi quy mô sản xuất nhỏ, thiếu kinh phí đầu tư, nguồn nhân lực 2-3 người và chất lượng trình độ nhân lực còn hạn chế.

+ Bên cạnh việc kết nối, giới thiệu các doanh nghiệp, Hợp tác xã và hộ nông dân lên các sàn thương mại điện tử hiện tại, Sở Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng có tính đến giải pháp nào khác để đẩy mạnh hơn kênh giao thương trực tuyến cho sản phẩm nông sản địa phương?

PGĐ Nguyễn Ngọc Tuất:  Chúng tôi đặt ra những những nhiệm vụ trong tâm cho vấn đề này bao gồm: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát về chất lượng an toàn thực phẩm các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản và muốn trên địa bàn thành phố.

Xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu nông sản thành phố Hải Phòng để phục vụ công tác quản lý (không chồng chéo với hệ thống phần mềm của trung ương)

Đệ nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND thành phố thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn nâng cao nghiệp vụ công các chuyển đổi số cho các công chức, viên chức của Ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn để phục vụ công tác quản lý, hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp.

Tiếp tục triển khai tập huấn hướng dân xúc tiến thương mại đưa sản phẩm nông thủy sản lên sàn giao dịch TMĐT, hướng dẫn truy xuất nguồn gốc sản  phẩm, thực hiện ký cam kết theo Thông tư 17/2018/BNNPTNT ngày 31/10/2018 của Bộ NN&PTNT

Hỗ trợ truy xuất nguồn gốc nông sản thực phẩm cho cơ sở. Xây dựng các bài báo, phóng sự nhằm quảng bá các sản phẩm nông sản, thủy sản an toàn, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng trên địa bàn thành phố.

Xây dựng các bản tin về chuyển đổi số trong nông nghiệp và phát triển nông thôn. Hỗ trợ kết nối sản xuất với tiêu thụ nông sản trên nền tảng trực tuyến, quảng bá, tuyên truyền các sản phẩm nông nghiệp trên các sàn TMĐT.