Những quan điểm căn bản cần quản lý loại phương tiện mới xe bay tại Việt Nam

Vương Tấn Việt

Mỗi khi xảy ra tình trạng kẹt xe, tắc đường, con người đều ao ước chiếc xe mình thoát khỏi tình trạng này và muốn có thể bay lên để thoát. Điều đó cũng đã xuất hiện hoạt động của phương tiện giao thông bay đặc biệt này đã được thử nghiệm ở một số nước. 

Theo số liệu thống kê hiện nay, Việt Nam xếp thứ 62 trên toàn thế giới và xếp thứ 3 trong khu vực châu Á về tỷ lệ người tử nạn vì tai nạn giao thông chỉ sau Thái Lan và Malaysia

Theo thống kê của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia từ ngày 16/12/2017 đến  15/6/2018 trên cả nước xảy ra gần 9.000 vụ tai nạn giao thông, làm chết 4.103 người, bị thương 7.027 người

Với tình hình thực trạng trên, chúng ta đang phải đối mặt với những tổn thất to lớn về con người và tài sản trong lĩnh vực giao thông.

Một trong những nguyên nhân gây ra tai nạn giao thông chính là vấn đề  ý thức tham gia, chấp hành luật giao thông của người tham gia bên cạnh đó là cơ sở hạ tầng hệ thống giao thông tại Việt Nam chưa đáp ứng được kịp được sự gia tăng lưu lượng của các phương tiện giao thông hiện hành

Và mỗi khi xảy ra tình trạng kẹt xe, tắc đường, con người đều ao ước chiếc xe mình thoát khỏi tình trạng này và muốn có thể bay lên để thoát  Điều đó cũng đã xuất hiện hoạt động của phương tiện giao thông bay đặc biệt này đã được thử nghiệm ở mốt số nước

Khi sự vật, hiện tượng thực tế sắp xảy ra mà đã có sẵn một bộ luật để điều chỉnh thì việc điều chỉnh nhanh chóng và hiệu quả hơn rất nhiều.

Đặc biệt trong thời đại cuộc cách mạng công nghệp 4.0 như hiện nay đợi sự việc hiện tượng xảy ra rồi mới điều chỉnh, các quốc gia sẽ rơi vào tình trạng thụ động, không ứng biến kịp với những thay đổi.

Đơn cử như trong lĩnh vực công nghệ thông tin, khi các tội phạm liên quan đến lĩnh vực an ninh bảo mật, các luồng thông tin xấu trên mạng xã hội tràn ngập ảnh hưởng đến xã hội một cách gay gắt thì mới triển khai làm luật thì đã xảy ra thiệt hại liên quan đến lợi ích của các tổ chức, cá nhân cũng như an toàn xã hội.

Giờ đây trong xuất hiện phương tiện mới như xe bay cũng vậy, nếu chúng ta chủ động trong việc nghiên cứu để đưa ra bộ luật áp dụng để điều chỉnh loại phương tiện mới là xe bay khi phổ biến ta đã có cơ sở pháp lý để điều chỉnh, chúng ta cũng phải áp dụng tiêu chuẩn của Việt Nam khi các hãng xe trong và ngoài nước muốn kinh doanh và phân phối tại thị trường của ta phải tuân thủ .

Vì những lý do trên, xin đưa ra một số suy nghĩ, khuyến nghị trong xây dựng để hình thành Luật điều chỉnh các vấn đề trong lĩnh vực xe bay.

Phương tiện xe bay khác với các xe chạy trên mặt đất nhưng không hoàn toàn là một phương tiện hoạt động trong lĩnh vực hàng không như máy bay dân dụng với tầm hoạt động lớn, địa bàn rộng, tầm bay cao và xa

Đặc điểm chung của xe bay:

– Xe bay không được bay quá cao vì không thể đáp ứng các yêu cầu về nhiên liệu hoặc các điều kiện an toàn như một chiếc máy bay. Tuy nhiên xe bay không được bay quá thấp đặc biệt trong các thành phố vì hiện nay các tòa nhà đều có độ cao cạnh tranh, nếu bay quá thấp sẽ gây tai nạn, va đập.

– Xe bay không thể bay hỗn loạn không theo lộ trình quy định vì có thể gây tai nạn hoặc khủng bố.

– Việc cất cánh hoặc hạ cánh của xe bay phải đáp ứng yêu cầu không gây ảnh hưởng cho mọi người xung quanh. Xe bay không thể quá lớn chiếm rất nhiều diện tích nơi công cộng cũng như tạo ra tiếng ồn hoặc các luồng gió phản lực ảnh hưởng đến xung quanh. Đa phần các mẫu xe bay đều thử nghiệm ở khu vực trống, nhưng trên thực tế nhiệm vụ sống còn của xe bay là hoạt động ở những nơi đông đúc và thường xuyên tắc đường.

Ứng dụng công nghệ 4.0 tham gia vào quá trình hoạt động của xe bay để hỗ trợ việc điều khiển đảm bảo an toàn tối đa. Với mức độ tự động hóa của trí tuệ nhân tạo như hiện nay, máy móc có thể xử lý chính xác hơn con người gấp nhiều lần.

Một số hãng xe đã đưa công nghệ hỗ trợ an toàn vào xe ô tô trên mặt đất để cảnh báo điểm mù, cảnh báo va chạm, cảnh báo khoảng cách, phanh bắt buộc trong những trường hợp khẩn cấp, …. giúp giảm thiểu tai nạn.

Thực tế cho thấy khả năng của con người chưa đủ để đảm bảo an toàn trong quá trình vận hành xe ô tô trên mặt đất. Điều này lại càng khó hơn khi con người học cách làm chủ xe bay.

Do đó, xe bay phải được tích hợp các công nghệ để tạo môi trường tuyệt đối an toàn cho người tham gia giao thông cũng như người hoạt động bên dưới mặt đất.

Xe bay tạm được phân ra các loại sau:

  • Theo phương pháp cất cánh
  • Xe cất cánh thẳng đứng, không cần đường băng; 
  • Xe cần đường băng để cất cánh.
  • Theo phương thức tham gia giao thông của xe bay
  • Xe tham gia giao thông đường bộ và đường hàng không;
  • Xe chỉ tham gia giao thông đường hàng không.
  • Theo chức năng sử dụng của xe bay
  • Xe bay quân sự;
  • Xe bay dân dụng (cá nhân, hành khách, vận tải);
  • Xe bay chuyên dụng (tuần tra, y tế, nghiên cứu – thí nghiệm).
  • Theo tính chất điều khiển của xe bay
  • Xe bán tự động, cần người điều khiển cùng với sự hỗ trợ của máy móc;
  • Xe tự động, không cần người điều khiển, trí tuệ nhân tạo của xe sẽ tự động xử lý theo lệnh nhận được từ siêu tổng đài.
  • Theo loại năng lượng xe bay sử dụng
  • Xe thân thiện với môi trường;
  • Xe kém thân thiện với môi trường (còn phát thải một số chất khí độc hại như CO2).

Để điều hành được số lượng xe bay khổng lồ, sắp xếp lịch trình bay cho từng chiếc xe trong thời gian cực ngắn và theo dõi hành trình bay của từng chiếc xe từ điểm bắt đầu cho đến điểm kết thúc thì các hệ thống máy tính thông thường và sự quản lý của con người không thể đáp ứng được.

Tuy nhiên, thời đại công nghệ 4.0 đang mở ra khả năng mới khi các hệ thống phần cứng máy tính được sự hỗ trợ của Trí tuệ nhân tạo, tạo ra khả năng tính toán vô tận giúp triển khai việc vận hành xe bay.

Cơ quan quản lý phải trực tiếp triển khai dự án xây dựng siêu tổng đài và phát triển trí tuệ nhân tạo để điều hành hệ thống tuyến đường bay và quản lý xe bay. Đây sẽ là bộ não hỗ trợ con người trong việc tính toán, xử lý và điều tiết giao thông cũng như sắp xếp lộ trình cho cả triệu chiếc xe bay trong thời gian ngắn nhất.

Do tính chất phức tạp của việc vận hành xe bay và điều tiết giao thông cả đường bộ và đường hàng không, nên sẽ có nhiều điều phải thay đổi như sau:

  1. Người tham gia giao thông bằng xe bay phải được đào tạo chính quy nghiêm túc phải chấp hành và tuân thủ tuyệt đối lệnh điều phối từ siêu tổng đài
  2. Người đi xe bay phải nhập thông tin nơi đến và xe sẽ bay theo lộ trình được cho phép của siêu tổng đài, không được phép tự ý điều chỉnh lộ trình bay giữa đường;
  3. Người đi xe bay không được phép tự ý mở cửa xe khi đang tham gia giao thông trừ trường hợp được cho phép của siêu tổng đài.
  4. Để thực thi nhanh chóng chỉ lệnh của siêu tổng đài, mỗi xe bay cũng phải được trang bị phần mềm vận hành xe là Trí tuệ nhân tạo; như vậy mới có thể tính toán và thực thi được nhanh chóng yêu cầu của siểu tổng đài.
  5. Tất cả các xe bay phải có chức năng cất cánh theo chỉ lệnh của siêu tổng đài và hạ cánh với sự hỗ trợ vận hành của Trí tuệ nhân tạo bên trong mỗi chiếc xe bay; đảm bảo sự an toàn tối đa cho người đi xe cũng như sự an toàn của khu vực xung quanh trong lúc cất cánh và hạ cánh;
  6. Trong giao thông đường hàng không, các loại chi phí xây dựng cầu đường sẽ giảm nên các loại phí BOT [5] cổ điển sẽ giảm dần. Hầu hết các chi phí sẽ dồn vào việc xây dựng, vận hành, nâng cấp, bảo dưỡng siêu tổng đài và trí tuệ nhân tạo phục vụ việc điều hành xe bay và điều tiết giao thông đường bộ cũng như đường hàng không.  Do vậy, ngoài các chi phí khác cho xe bay (tiền mua xe bay, phí đăng ký xe bay với cơ quan chức năng, tiền đăng kiểm định kỳ, tiền sửa chữa – bảo dưỡng – nâng cấp xe bay và Trí tuệ nhân tạo của xe bay, …) người sử dụng xe bay phải trả thêm phí vận hành siêu tổng đài. Phí tham gia giao thông sẽ tính theo quãng đường mà phương tiện đó di chuyển. Do đó sẽ tạo sự công bằng cho người trả phí khi tham gia giao thông;
  7. Tất cả các loại xe bay phải được kiểm định định kỳ do tính chất phức tạp của hệ thống máy móc thiết bị của xe bay, phần mềm Trí tuệ nhân tạo vận hành xe bay cũng như đảm bảo tối đa sự an toàn cho người sử dụng xe bay và những người xung quanh.

Trước sự phức tạp của giao thông cho xe bay, các tiêu chí hay bộ luật áp dụng cho giao thông đường bộ cũng như giao thông đường hàng không hiện tại không thể đáp ứng được việc điều tiết giao thông cho loại xe này.

Vì vậy,  cần phải có  bộ luật chi tiết tỷ mỷ cho xe bay trước khi xe bay được ứng dụng thực tiễn vào cuộc sống để chủ động trong việc quản lý loại hình giao thông hoàn toàn mới này.\

Ngoài ra, trí tuệ nhân tạo điều hành siêu tổng đài đóng vai trò cực kỳ trọng yếu trong việc điều hành toàn bộ xe bay và hệ thống giao thông liên quan nên Luật của xe bay phải can thiệp rất sâu vào hoạt động của Trí tuệ nhân tạo bên trong siêu tổng đài.

Hiện tại, các hãng nghiên cứu chế tạo xe bay chưa thể làm cho cấu tạo xe nhỏ gọn hơn để vừa có thể tham gia giao thông đường bộ và giao thông đường hàng không (loại nhỏ gọn nhất tính đến hiện tại có thể kể đến là nguyên mẫu CityHawk VTOL của hãng Urban Aeronautics [6]).

Tuy nhiên, với sự phát triển nhanh chóng nhờ cách mạng công nghiệp 4.0 cũng như kỳ vọng xe bay sẽ giúp con người giảm tắc đường ở những thành phố lớn, thì việc xuất hiện xe bay cỡ nhỏ vừa có thể tham gia giao thông đường bộ vừa có thể tham gia giao thông đường hàng không chỉ còn là vấn đề thời gian.

Do vậy nên chuẩn bị có bộ luật  xây dựng đầy đủ cho loại hình xe bay này.

Ngoài ra, từ những thập niên 80, con người đã kỳ vọng sẽ tìm ra công nghệ giúp triệt tiêu trọng lực và xe bay sẽ là phương tiện di chuyển chính, thay thế cho xe ôtô như hiện tại.

Tuy nhiên, chúng ta đã qua thế kỷ 21 và kỳ vọng đó vẫn chưa trở thành hiện thực, vẫn chưa có lý thuyết nào khả dĩ mở đường cho việc triệt tiêu trọng lực [7]. Vì thế các xe bay vẫn tiếp tục dùng nguyên tắc phản lực để di chuyển, rất cồng kềnh và tốn năng lượng vì nâng một chiếc xe lên cần rất nhiều phản lực.

Bên cạnh đó, để tránh chuyện dùng xe bay phục vụ cho mục đích khác, các quốc gia sẽ phải có nhiều quy định ràng buộc hơn đối với loại hình di chuyển linh hoạt nàỳ như: Quản lý, vận hành đăng ký chế tạo và sản xuất xe bay,kiểm định, sở hữu,đăng ký, nguyên tắc bay theo lệnh, độ cao, tốc độ, tuyến bay, các biện pháp an toàn nhận trả khách cất hạ cánh …

Với sự phát triển của khoa học công nghệ ngày nay, con người sẽ càng đến gần hơn với ước mơ chiếc xe ô tô của mình sẽ hoạt động trên bầu trời như những chiếc máy bay cá nhân.

Và rõ ràng, mô hình giao thông bằng xe bay sẽ giúp các quốc gia trên thế giới tiết kiệm vì không cần phải xây dựng thêm hệ thống đường xá, cầu cống mới để đáp ứng nhu cầu di chuyển bằng ô tô truyền thống.

Khi loại phương tiện này thực tế đi vào hoạt động chắc chắn sẽ có nhiều vấn đề phát trình trong việc điều chỉnh mối quan hệ giữa các chủ thể tham gia giao thông cũng như trách nhiệm của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Do đó vấn đề cấp bách đặt ra là phải có cơ sở pháp lý, bộ quy tắc  dành cho loại phương tiện mới mẻ này.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *