“Mùa đông” đang đến với các kỳ lân châu Á năm 2020

Nguyễn Trang

Sự bùng nổ các kỳ lân ở khu vực châu Á đã chậm lại vào năm 2019 xét về tốc độ sáng tạo và huy động vốn, khi các nhà đầu tư thận trọng hơn trong việc định giá các startup đang phát triển nhanh  sau vụ IPO (việc chào bán chứng khoán) thất bại của WeWork.

Theo Nikkei, năm 2020 sẽ bắt đầu thời gian “mùa đông” đối với đầu tư mạo hiểm, các startup tỷ đô của châu Á sẽ được thử nghiệm nhiều hơn để chứng minh chất lượng tăng trưởng của họ, đặc biệt nếu họ theo đuổi IPO.

Theo PitchBook Data – nhà cung cấp dữ liệu thị trường, đã có 23 startup của châu Á đạt ngưỡng định giá 1 tỷ đô la để gia nhập nhóm kỳ lân năm 2019, gần bằng một nửa trong số 42 startup của năm trước.

Nhìn chung, hoạt động huy động vốn của các kỳ lân châu Á cũng giảm, với số lượng giao dịch giảm 36% xuống còn 75 và tổng số tiền huy động giảm xuống còn khoảng 21 tỷ đô la, thế nhưng một phần ba trong số đó được huy động vào năm 2018.

Năm 2019 là một bước ngoặt đối với startup trên toàn cầu khi các công ty hàng đầu của Mỹ như Uber Technologies và Lyft, đã trải qua đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng mờ nhạt, và We Company, nhà điều hành không gian làm việc chung WeWork, phải đối mặt với việc định giá bị lao dốc.

Điều đó rất quan trọng với châu Á, nơi có sự tăng trưởng kinh tế ổn định và số hóa nhanh chóng đã thu hút các nhà đầu tư từ khắp nơi trên thế giới, cuối cùng dẫn đến việc giá trị của các startup bị thổi phồng lên.

“Vậy, các nhà đầu tư quan sát các công ty để đầu tư, đôi khi theo mùa như thế nào. Vâng, có một ‘mùa đông’ đang hiện hữu ở đây,” Andre Soelistyo, co-CEO của kỳ lân lớn nhất Indonesia, Gojek, nói với các phóng viên ở Singapore vào cuối tháng 11 khi đề cập đến sự thay đổi về tâm lý thị trường.

Định giá của Gojek đạt 10 tỷ đô la vào năm 2019, lớn thứ hai ở Đông Nam Á sau đối thủ Grab có trụ sở tại Singapore, được định giá hơn 14 tỷ đô la. Tuy nhiên, năm 2019 cả hai công ty này huy động được ít tiền hơn so với năm 2018, theo cơ sở dữ liệu về startup của Crunchbase.

Trong thập kỷ qua, bối cảnh khởi nghiệp của châu Á đã được dẫn dắt bởi Trung Quốc, nơi đã tạo ra một số startup chưa niêm yết có giá trị nhất thế giới như ByteDance – nhà điều hành của Tik Tok và SoftBank công ty hậu thuẫn cho dịch vụ gọi xe Didi Chuxing, trị giá lần lượt là 75 tỷ đô la và 56 tỷ đô la.

Năm 2019, 14 trong số 23 kỳ lân châu Á mới đến từ Trung Quốc, bao gồm startup cho thuê căn hộ trực tuyến Danke Apartment và nền tảng trang trí nhà Kujiale.

Có được nền kinh tế nội địa quy mô khổng lồ và các startup địa phương với các công nghệ đầy hứa hẹn như trí tuệ nhân tạo, Trung Quốc có thể sẽ dẫn đầu trong việc tạo ra kỳ lân của châu Á vào năm 2020, mặc dù tốc độ có thể chậm lại.

Nobuaki Kitagawa, giám đốc điều hành CyberAgent Capital đặt tại Thượng Hải cho biết, “định giá sẽ được xem xét và được kiểm tra theo cách khắc nghiệt hơn nhiều. Có lẽ sẽ nhấn mạnh vào cách làm thế nào các startup này kiếm được lợi nhuận hoặc để đến khi thu nhập của họ chuyển từ màu đỏ sang màu đen sẽ phải mất bao lâu.”

Ông cũng lưu ý rằng việc trình bày một lộ trình sinh lợi có thể khó khăn, đặc biệt là đối với các công ty Trung Quốc, vì sự cạnh tranh khốc liệt.

Nhiều startup của Trung Quốc “chọn đầu tư vào doanh nghiệp của họ cho đến khi họ trở thành công ty dẫn đầu thị trường. Sau đó mới đến lợi nhuận” ông nói

Đối với các startup Trung Quốc cụ thể, một thách thức bổ sung xuất hiện dưới hình thức nền kinh tế đang chậm lại của đất nước này, ảnh hưởng từ căng thẳng thương mại với Mỹ kéo dài.

Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội gần đây là mức thấp trong ba thập kỷ qua. Điều đó có thể làm giảm niềm tin của các nhà đầu tư và khiến họ chọn lọc hơn.

Khu vực châu Á, các thỏa thuận huy động vốn lớn có thể sẽ ít hơn vào năm 2020, James Riney, đối tác sáng lập và CEO của Coral Capital, một công ty đầu tư mạo hiểm có trụ sở tại Tokyo cho biết.

“Đã từng có một nguồn vốn dồi dào, được bơm bởi các nhà đầu tư lớn như SoftBank, cuối cùng dẫn đến lạm phát giá cả”, Riney chỉ ra rằng điều này buộc các công ty đầu tư mạo hiểm phải tăng  vốn nhiều hơn khả năng cho phép.

“Bây giờ có vẻ như SoftBank sẽ ít là mối đe dọa đối với các nhà đầu tư giai đoạn cuối và các nguyên tắc cơ bản trong hoạt động kinh doanh của một startup sẽ được đánh giá cẩn thận hơn nhiều.”

Với việc Ấn Độ, Đông Nam Á và các nơi khác ở châu Á đang bắt kịp Trung Quốc trong việc phát triển các startup tại quê nhà, sẽ có nhiều công ty châu Á khao khát có được vị thế kỳ lân.

Hơn nữa, một số kỳ lân hiện nay đang gần IPO, chẳng hạn như nền tảng thương mại điện tử của Indonesia – Tokopedia, gần đây đã bày tỏ mong muốn về việc ghi vào hai danh sách giao dịch cả ở trong nước lẫn ở nước ngoài.

Kể ra, những công ty đó sẽ cần phải chứng minh chất lượng tăng trưởng của họ trong bối cảnh môi trường thị trường đang thay đổi để khiến các nhà đầu tư – cả tư nhân và công chúng – cảm thấy tự tin hơn.

“Uber và WeWork đều đưa ra những thuật ngữ thông dụng mới hiện nay là lợi nhuận và tính bền vững”, Martin Tang, đồng sáng lập và đối tác của Genesis Alternative Ventures tại Singapore cho biết.

“Các công ty khởi nghiệp thể hiện các đặc điểm trên trong khi vẫn cho thấy tăng trưởng doanh thu rất mạnh sẽ không gặp vấn đề gì trong việc huy động vốn.”

Đánh giá cao về việc thị trường tư nhân “có thể cản trở IPO của họ”, Masayoshi Zenpo, đối tác cao cấp tại Ernst & Young ShinNihon ở Tokyo cho biết.

Ông chỉ ra rằng một số kỳ lân có thể đạt được định giá cao hơn trong các vòng huy động vốn tiếp theo vào năm 2020, vì lãi suất thấp trên toàn cầu sẽ có thể tiếp tục thúc đẩy đầu tư vốn mạo hiểm.

Kitagawa của CyberAgent Capital đã chia sẻ một quan điểm tương tự: “Nhiều startup sẽ trải qua các đợt định giá giảm trước khi IPO do định giá quá cao khi họ vẫn là tư nhân” – một cảnh báo để tránh lạp lại thất bại của WeWork.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *