Khu vực startup Việt Nam phát triển với tốc độ chóng mặt

Nguyễn Trang (Theo Nikkei)

Go-Jek của Indonesia gia nhập thị trường Việt Nam năm 2018

Khu vực startup của Việt Nam đang phát triển với tốc độ nhanh chóng bất chấp suy thoái nền kinh tế toàn cầu, khi Việt Nam thu hẹp khoảng cách với các nước đứng đầu trong khu vực là Indonesia và Singapore.

Theo nghiên cứu chung của công ty đầu tư mạo hiểm ESP Capital và Cento Ventures của Singapore, trong 6 tháng đầu năm nay, đầu tư vào startup của Việt Nam đã đạt 246 triệu đô la với 56 giao dịch.

Dự kiến mức đầu tư sẽ đạt 800 triệu đô la vào cuối năm nay, tương đương với mức tăng ít nhất 80% so với 444 triệu đô la của năm ngoái.

Tổng cộng có khoảng 5,9 tỷ đô la đã được đầu tư vào các startup ở Đông Nam Á trong nửa đầu năm 2019. Việt Nam chiếm 17% đầu tư khởi nghiệp trong khu vực (trong khi cả năm 2018 chiếm 5%), sau Indonesia ở mức 48% và Singapore ở mức 25%.

Đầu tư vào startup ở Việt Nam bắt đầu tăng vào năm ngoái, với các lĩnh vực bán lẻ, thanh toán và giáo dục trực tuyến đang thu hút lượng vốn khổng lồ.

Trong số các startup đã tăng vốn vào năm ngoái là ứng dụng thanh toán điện tử Momo đã thu được khoảng 100 triệu đô la từ công ty cổ phần tư nhân của Mỹ, Warburg Pincus, khiến thương vụ này trở thành một trong những vòng gọi vốn single lớn nhất do một startup Việt Nam thực hiện.

Năm nay, nền tảng thương mại điện tử Tiki đã nhận được một khoản tiền lớn, theo nghiên cứu của ESP-Cento, mặc dù công ty vẫn chưa tiết lộ thông tin chính thức.

Tiki được cho là đã huy động được 75 triệu đô la trong tháng 3 từ các nhà đầu tư do công ty cổ phần tư nhân của Singapore Northstar Group dẫn đầu.

Công ty giải pháp thanh toán VNPay đã huy động 50 triệu đô la từ quỹ nhà nước Singapore GIC, trong khi VNG nhận được 29 triệu đô la từ Temasek Holdings.

Các startup nhỏ hơn cũng đang được thành lập. Luxstay, một startup chia sẻ phòng như Airbnb, đã huy động được 4,5 triệu đô la trong tháng 5 và KiotViet nhận được 6 triệu đô la trong tháng 8, theo Crunchbase.

Với quy mô dân số lớn khoảng 96 triệu người và tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 6,7% trong quý 2, nhiều nhà đầu tư nước ngoài đang để mắt đến Việt Nam.

Các dịch vụ theo hướng công nghệ cây nhà lá vườn – trong các lĩnh vực như thanh toán điện tử, thuê xe, thương mại điện tử và hậu cần – đang bùng nổ.

“Việt Nam đang trong giai đoạn quan trọng khi các thành phần chính của nền kinh tế kỹ thuật số đang bắt đầu hình thành”, báo cáo ESP-Cento lưu ý.

Báo cáo cho biết nền kinh tế kỹ thuật số của Việt Nam sẽ được hưởng lợi từ dân số trẻ, trong đó 60% ở độ tuổi dưới 35, và tỷ lệ sử dụng di động và internet vẫn đang tăng lên. Nghiên cứu cho biết hơn 10 triệu người tiêu dùng sẽ lên mạng vào năm 2023.

Việt Nam cũng có lực lượng lao động có trình độ học vấn cao – học sinh của Việt Nam xếp thứ tám trên toàn cầu trong bài kiểm tra khoa học quốc tế PISA, cao hơn Hồng Kông và Hàn Quốc.

Cùng với chi phí lao động tương đối thấp, Việt Nam từ lâu đã là một trung tâm gia công phần mềm ở châu Á, sản sinh ra các các công ty IT cây nhà lá vườn lớn như FPT.

Nhưng bây giờ các chuyên gia công nghệ đang chuyển từ các doanh nghiệp gia công sang các công ty mới thành lập, Vy Le, đối tác chung của ESP Capital cho biết.

Sự nổi lên của một vài startup địa phương mang tính biểu tượng, chẳng hạn như VNG Corp, đã truyền cảm hứng cho “rất nhiều người nghĩ về việc khởi nghiệp thay vì làm gia công,” cô nói.

Cô cũng lưu ý rằng sự xâm nhập thị trường mạnh mẽ của các startup lớn trong khu vực như Grab cũng đã tạo ra nhiều cơ hội hơn bằng cách đưa ra mức lương cao hơn cho các chuyên gia công nghệ.

Grab của Singapore đã tham gia thị trường vào năm 2014, trong khi Go-Jek của Indonesia gia nhập thị trường vào năm ngoái.

Grab có một trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Thành phố Hồ Chí Minh với hơn 100 kỹ sư. Vào tuần trước, công ty này đã tuyên bố sẽ đầu tư 500 triệu đô la vào Việt Nam trong vòng năm năm tới.

Trong không gian thương mại điện tử, các nền tảng như Shopee của Singapore và Lazada, một công ty con của Alibaba Group Holding, là một trong những trang web được truy cập nhiều nhất.

Các doanh nhân có trình độ học vấn ở nước ngoài cũng đang giúp định hình hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam.

Startup về giáo dục có trụ sở tại Thung lũng Silicon, Elsa, do CEO người Việt tốt nghiệp Stanford, Vũ Văn được điều hành, trong số 40 nhân viên thì có khoảng một nửa làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh để phát triển kinh doanh ứng dụng học tiếng Anh tại quê nhà.

Sự hỗ trợ của chính phủ, thông qua các chương trình ươm tạo, cũng đã và đang đóng góp cho hệ sinh thái khởi nghiệp của đất nước, theo Le của ESP Capital.

“Chính phủ hiện đang nói về cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 rất nhiều. Trong đó, họ coi các startup là động lực chính cho nền kinh tế Việt Nam.”

Không gian khởi nghiệp của Đông Nam Á, dẫn đầu là Indonesia và Singapore có 6 trong số 8 kỳ lân của khu vực. Tuy nhiên, Việt Nam “chắc chắn có tiềm năng trở thành hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu tiếp theo của Đông Nam Á”, nghiên cứu của ESP-Cento cho biết.