Hong Kong muốn mở rộng thêm 17km2 nhưng lấy cát ở đâu?

Trung Nguyên (Theo Nikkei)

Rắc rối vì thiếu đất để xây dựng do dân số tăng, Hong Kong đã đưa ra một giải pháp nghe có vẻ đơn giản: mở rộng thêm! Đó là ý tưởng chính đằng sau “Lantau Tomorrow”, kế hoạch xây dựng 1.700 ha (17 km vuông) đất nhân tạo để xây dựng nhà ở cho một triệu người ở vùng biển ngoài khơi Lantau.

Dự án trị giá hàng tỷ đô la và tác động tiềm năng của nó đối với người dân địa phương cũng như môi trường đã gây ra nhiều tranh cãi. Ít chú ý hơn nhưng đang cần lời đáp cho câu hỏi quan trọng về việc lấy cát ở đâu và lấy như thế nào.

Mặc dù có vẻ tầm thường, cát thực sự là chất rắn quan trọng nhất trên Trái đất. Con người tiêu thụ 50 tỷ tấn tài nguyên thiên nhiên này mỗi năm – nhiều hơn bất kỳ nguồn nào khác trừ nước.

Cát là thành phần chính trong bê tông và thủy tinh, thứ mà các thành phố và các chip silicon dùng máy tính và điện thoại di động được tạo ra từ nguyên liệu này. Và nó là nguyên liệu thô để xây dựng đất nhân tạo, một thực tế đang lan rộng khắp thế giới.

Trong những năm gần đây, công nghệ tiến bộ đã tăng cường sức mạnh “đòi lại” đất bằng cách nạo vét khối lượng cát và bùn khổng lồ từ đáy đại dương để tạo ra vùng đất mới, nơi không có đất trước đó.

Đối với các siêu đô thị ven biển đông dân số nhưng chật chội về không gian vật lý, cải tạo đất là một cách dễ dàng để xây nhà và có lợi nhuận. Những “hòn đảo” hình cây cọ nổi tiếng của Dubai là ví dụ điển hình nhất, nhưng các thành phố từ Lagos đến Copenhagen hay Singapore cũng đang mở rộng dấu chân của họ. Theo Deltares nhóm nghiên cứu Hà Lan, từ năm 1985 con người đã mở rộng thêm 5.237 dặm (13.563 km2.) đất nhân tạo ra bờ biển của thế giới. Diện tích lớn bằng diện tích của nước Jamaica.

Trung Quốc là quốc gia đóng góp chính cho tổng số đó. Từ năm 2006 đến 2010, các thành phố trên bờ biển Trung Quốc đã xây dựng trung bình 700 km2 đất mới mỗi năm. Chỉ riêng trong năm 2010, Trung Quốc mở rộng tương đương gấp đôi diện tích bất động sản mới của Manhattans.

Hong Kong có một lịch sử lâu dài về cải tạo đất. Sân bay quốc tế, Disneyland địa phương và cây cầu dài 34 dặm nối Hong Kong với đất liền đều nằm trên vùng đất nhân tạo. Trên thực tế, khoảng 6% tổng diện tích của Hong Kong, nơi cư trú của một phần tư dân số hòn đảo này, đã được khai hoang từ biển.

Bộ trưởng Phát triển Michael Wong Wai-lun đã tuyên bố rằng chất thải xây dựng có nguồn gốc địa phương sẽ cung cấp “một tỷ lệ đáng kể trong số lượng lấp đầy” cho vùng đất Lantau.

Điều đó dường như là không thể, vì Hong Kong chỉ sản xuất đủ chất thải xây dựng mỗi năm để thu hồi khoảng 60 ha (0,6 km vuông). Cát được nạo vét từ đại dương sẽ phải cung cấp phần lớn phần còn lại. Dự án Lantau sẽ cần khoảng 260 triệu mét khối vật liệu.

Hút nhiều cát từ đáy đại dương có thể gây ra thiệt hại tai hại cho môi trường. Trước hết, môi trường sống của bất kỳ sinh vật biển nào sống dưới đó sẽ bị hủy diệt. Trầm tích khuấy động cũng làm vẩn đục nước xung quanh, có thể làm nghẹt thở cá, động vật giáp xác và các sinh vật khác, và ngăn ánh sáng mặt trời chiếu vào thực vật bên dưới bề mặt.
Tất cả đều có thể ảnh hưởng đến mọi người. Ngư dân và các nhà môi trường ở Indonesia hiện đang cố gắng đóng cửa một hoạt động khai thác cát biển mà họ sợ sẽ quét sạch nguồn cá địa phương.

Ngoài ra cát ở đâu và làm thế nào đổ cát trở lại trong nước để tạo ra vùng đất mới cũng có thể bị tàn phá. Cải tạo đất dọc theo bờ biển của Trung Quốc đã làm suy giảm quần thể cá và chim, làm tăng ô nhiễm nước và phá hủy rừng ngập mặn.

Những mối nguy hiểm này có thể được giảm bớt bằng cách nghiên cứu cẩn thận những khu vực ít bị tổn thương hơn trên đại dương để nạo vét. Nhưng cát càng phải vận chuyển thì càng tốn kém. Vậy cát của Hong Kong sẽ đến từ đâu và với chi phí nào – cả về tài chính lẫn môi trường?

Hãng tin phi lợi nhuận Factwire mới đây đưa tin tỉnh Quảng Tây, một nguồn tiềm năng tương đối gần đó, hiện đang phải đối mặt với tình trạng thiếu cát biển, có thể khiến chi phí của dự án Lantau tăng vọt. Hóa đơn khai thác và chuyên chở cát có thể đạt tới 60 tỷ đô la Hong Kong (8 tỷ đô la Mỹ), theo Factwire.

Điều đó làm tăng sự cám dỗ cho các nhà phát triển vô đạo đức tham gia. Philippines từ lâu đã cáo buộc những người nạo vét người Trung Quốc ăn cắp cát của họ. Và một báo cáo gần đây của Trung tâm Nghiên cứu Quốc phòng Tiên tiến có trụ sở tại Hoa Kỳ cho thấy các tàu Trung Quốc có khả năng nạo vét cát từ vùng biển Bắc Triều Tiên vi phạm các lệnh trừng phạt quốc tế.

Nếu Hong Kong thực sự cần xây dựng vùng đất mới – và có một lập luận mạnh mẽ rằng việc đó là không cần thiết, với việc sử dụng hiệu quả hơn và thông minh hơn lãnh thổ hiện tại có thể cung cấp nhiều không gian cho nhiều nhà ở hơn phải thực hiện một cách cẩn thận, mà không gây ra thiệt hại cho môi trường.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *