Hoạt động kinh tế ban đêm, đáp ứng nhu cầu khách hàng chứ không phải là mở đến mấy giờ

Trương Việt

Chợ đêm Hà Nội (Ảnh: Internet)

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa qua  đã yêu cầu các bộ liên quan và địa phương chủ động nghiên cứu chính sách “kinh tế ban đêm” của nước bạn.

Nhiều doanh nghiệp, chuyên gia ủng hộ chủ trương nên mở cửa cho kinh tế về đêm phát triển. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả kinh tế ban đêm, còn rất nhiều việc phải làm.

Hiện nay, tại các đô thị lớn ở Việt Nam như TP HCM, Hà Nội… đã dần hình thành hoạt động kinh tế ban đêm, trong đó TP HCM nhộn nhịp nhất với nhiều hoạt động như phố đi bộ, phố ẩm thực, chợ đêm… mới nhất là sự bùng nổ của hệ thống cửa hàng tiện lợi.

Kinh tế ban đêm mang lại doanh thu xấp xỉ 70%

Theo đánh giá của ông Nguyễn Quốc Kỳ – Chủ tịch HĐQT Công ty Du lịch Vietravel, thời gian qua, nhiều địa phương đã quan tâm đến xây dựng, phát triển các phố đi bộ ban đêm, một phần của kinh tế ban đêm.

Tuy nhiên, do chưa có quy hoạch hợp lý nên hoạt động của các mô hình này chưa hiệu quả. Tại nhiều địa phương, những chương trình giải trí, văn hóa vào ban đêm cũng rất ít nên không hấp dẫn du khách.

Chúng ta đang tập trung phát triển các sản phẩm du lịch trong khoảng thời gian từ 7 giờ sáng đến 5 giờ chiều nhưng những sản phẩm này chỉ mang lại khoảng 30% doanh thu dịch vụ.

Trong khi đó, các sản phẩm dịch vụ thu được nhiều tiền nhất là từ 6 giờ tối đến 2 giờ sáng, mang lại doanh thu khoảng 70% thì chúng ta lại chưa nghĩ đến để phát triển.

Có một thực tế, du khách nước ngoài thường xem thời gian ban đêm tại Việt Nam là khoảng thời gian thú vị nhất khi ít xe cộ ồn ào, có thể ngắm cuộc sống đêm tĩnh lặng.

Mặt khác, rất nhiều khách du lịch đến Việt Nam không quen múi giờ, có lúc lệch đến 12 giờ mà bắt họ phải đi ngủ sớm thì “thật lãng phí”.

Ngược lại, tại Việt Nam, các đơn vị hành chính đều áp dụng quy định sau 11 giờ đêm các hoạt động vui chơi giải trí phải dừng lại. Cơ quan quản lý nhà nước cũng có tâm lý lo ngại vấn đề an ninh trật tự đối với hoạt động sau 12 giờ đêm.

Tại sao các doanh nghiệp có thể kinh doanh xuyên đêm phục vụ du khách mà cơ quan quản lý không làm được? Vấn đề này cần xem xét lại nếu muốn phát triển ngành kinh tế ban đêm. Hiện nay các hoạt động về đêm phục vụ du khách đều thiếu.

Ông Phạm Trung Lương – Phó Chủ tịch Hiệp hội Đào tạo du lịch Việt Nam cho rằng, khai thác được kinh tế về đêm là mong muốn của ngành du lịch.

Cá nhân ông Lương đã từng đề xuất khai thác dịch vụ du lịch về đêm nhưng do nhiều nguyên nhân nên ngành du lịch vẫn khó có thể triển khai áp dụng.

Chẳng hạn nhiều nơi hiện không cho phép kinh doanh quá 12 giờ đêm thì làm sao ngành du lịch có các sản phẩm vui chơi giải trí để khai thác được.

“Chính phủ đã đề nghị các bộ, ngành địa phương học tập nước bạn trong việc phát triển kinh tế ban đêm, nhưng điều quan trọng vẫn phải là chính sách về vấn đề này cần thay đổi”.

“Ngành du lịch và các địa phương trọng điểm du lịch cần có đề án chuyên đề về vấn đề này. Bên cạnh đó, Trung ương cũng cần có những chính sách  tháo gỡ những  bất cập làm hạn chế phát triển du lịch về đêm như quy định về giờ giấc”.

“Các bộ, ngành, địa phương phải có đề án tổ chức, quy hoạch lại điểm đến, cụ thể hóa chính sách phát triển kinh tế về đêm thì mong muốn mới đi vào thực tế”, ông Lương đề xuất.

Ảnh: Internet

Không để du khách ăn tối rồi về ngủ

Nhiều chuyên gia cho rằng, “kinh tế ban đêm” tại Việt Nam chưa có nghiên cứu chính thức nào xác định quy mô, cũng như tác động đến hoạt động kinh tế nói chung.

Vẫn theo ông Kỳ, hiện nay nhiều địa phương đã quan tâm làm phố đi bộ ban đêm, nhưng do thiếu quy hoạch nên không mang lại hiệu quả như mong muốn.

“Sản phẩm ban đêm là sản phẩm gì, sao chúng ta sợ nó, vì chúng ta cứ nghĩ sản phẩm ban đêm là nhạy cảm. Tại sao các sản phẩm văn hóa buổi tối chúng ta lại ít như vậy.”

“Ngay ở Sài Gòn, ban đêm dẫn khách đi xem các chương trình văn hóa thì kiếm thử có chương trình nào khách nước ngoài xem được. Khách Việt Nam thì cũng có nhưng cho khách nước ngoài thì rất hiếm. Cuối cùng cũng chỉ có rối nước”, ông Kỳ nhận xét.

Còn theo ông Nguyễn Khắc Giang, Nghiên cứu sinh TS Đại học Victoria Wellington, New Zealand, vấn đề không phải chúng ta cho phép hàng quán mở cửa đến bao nhiêu giờ, mà ngành du lịch sẽ có những sản phẩm gì đặc sắc để thu hút du khách.

“Có hai điều mà Việt Nam cần làm để phát triển kinh tế đêm. Thứ nhất, cân nhắc kỹ nhu cầu của khách du lịch, không áp đặt tư duy của nhà quản lý vào hoạt động kinh tế. Thứ hai, triển khai thí điểm, có thể tại những thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM, trước khi triển khai rộng rãi”, ông Giang nói.

Và nói như ông Nguyễn Trùng Khánh, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Việt Nam, việc tạo điều kiện cho khách du lịch có cơ hội trải nghiệm dịch vụ ban đêm, chi trả nhiều hơn ngoài giá tour là việc rất đáng khuyến khích.

Để triển khai việc này cần phải tháo dỡ nhiều rào cản, ví dụ như “bắt” các nhà hàng, quán ăn phải đóng cửa sau 11 giờ đêm.