Điểm sáng văn hoá tâm linh tỉnh Hà Nam

Thành Hiếu

Hà Nam là một tỉnh được thiên nhiên ưu đãi khá lớn, với khí hậu dễ chịu, ôn hoà, tự nhiên trù phú, sông núi hữu tình. Hà Nam không chỉ có danh lam thắng cảnh mà còn nổi tiếng bởi các công trình tâm linh to lớn, hoành tráng. Có rất nhiều di sản văn hóa đặc sắc, cùng các lễ hội và hoạt động đa dạng, giới thiệu nét đẹp văn hóa địa phương. Nhờ vậy, Hà Nam đang dần trở thành một trong những địa điểm du lịch được rất nhiều người ưa thích.

Chùa Cây Thị (Tịnh Viện Di Đà) tọa lạc thôn Chè Trình, xã Thanh Tâm, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. Chùa nằm trên lưng chừng núi, hai bên là dãy núi có hình thế tả thanh long, hữu bạch hổ. Theo sườn núi hướng lên đỉnh về phía Đông Nam cách chùa cổ khoảnh 100m là lăng mộ Thượng thư Trương Công Giai, bên dưới chân núi hướng Tây Nam cách chùa cổ khoảng 50m là đền thờ liệt sĩ Núi Chùa. Theo các cụ cao niên trong làng kể lại, từ xa xưa nơi đây đã từng có các vị vua vi hành  qua đây và dừng nghỉ ở chùa nên được gọi là “chùa Khoa núi Ngụ”. Năm 2019 chùa Cây Thị được kiến thiết tôn tạo, phục hồi và xây dựng. Theo lời kể của Đại Đức Thích Huệ Hạnh Uỷ viên thường trực phân ban chuyên nghiệp Phật tử TƯ, hiện đang trụ trì chùa Cây Thị, chùa có tên là Cây Thị vì cạnh ngôi chùa cổ là cây thị với niên đại hàng trăm năm.

Từ chân núi nhìn lên, chúng ta thấy phía xa hiện lên khuôn mặt hiền từ phúc hậu của tôn tượng Bồ Tát Quán Thế Âm cao 6m bằng đá granite được đặt trên ngọn đồi.

Kế đến là cổng chùa và vườn thiền được thiết kế hiện đại thuần Việt, khi bước vào khu vực này chúng ta như đang vào thế giới tiên cảnh với vẻ yên bình, những tảng đá bước dạo được xếp đặt thành những đường đi uốn lượng trên bãi đá trắng.

Xung quanh các ngọn đồi được phủ lên một tấm thảm màu xanh của cỏ đan xen với những cây Tùng, những cánh cổng Tam quan.

Nơi đây chúng ta đã thấy được tán cây to bao phủ cả mái chùa xưa, đó chính là Cây Thị. Từ bãi đá trắng trông lên cổng Ngũ quan để chim bái

tôn tượng Phật Tổ cao 2,5m đang trong tư thế ngồi chuyển pháp luân, sau lưng Ngài toàn bộ từ tôn tượng cho đến thiết kế đều được lưu giữ từ xưa, phần nào hư thì được tôn sửa lại nhưng vẫn giữ nguyên nét cổ xưa đặc biệt.

Từ ngoài nhìn vào, bên trái chùa cổ điện thờ Tôn Giả An Nan thị giả Đức Phật đệ nhất đa văn, bên phải là Tôn Giả Ca Diếp chân truyền của Phật Tổ đệ nhất khổ hạnh, cạnh Ngài Ca Diếp là Cây Thị với gốc thị khoảng hai người ôm, tàn lá xum xê.

Tiến vào bên trong gần vách núi bên trái là điện thờ Bồ Tát Địa Tạng, bên phải là Bồ Tát Quán Thế Âm. Cạnh chân chùa là Tháp Tổ. Phía bên dưới là khu giảng đường

Ông Nguyễn Đức Dũng – Phó Viện Trưởng Viện Nghiên cứu chính sách Tôn giáo – Ban Tôn giáo Chính phủ chia sẻ:

Đồng bào các tôn giáo thực sự là một bộ phận của khối đại đoàn kết toàn dân tộc vì mục tiêu chung dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng – dân chủ – văn minh. Chức sắc của các tổ chức tôn giáo khác nhau có sự thăm hỏi, giao lưu trong những ngày trọng đại của mỗi tôn giáo như ngày Phật đản, Noel…, nơi hội tụ của đông đảo người dân có những niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo không giống nhau.

Thạc sĩ Nguyễn Đức Dũng – Phó Viện Trưởng Viện Nghiên cứu chính sách Tôn giáo – Ban Tôn giáo Chính phủ.

Đây là kết quả của một quá trình thực hiện Tư tưởng Hồ Chí Minh và chính sách của Đảng và Nhà nước về không phân biệt đối xử vì lý do tín ngưỡng, tôn giáo; người có tín ngưỡng, tôn giáo hay không có tín ngưỡng, tôn giáo đều bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ, là công dân nước Việt Nam.”

Thầy Thích Huệ Hạnh – Chủ trì Chùa Cây Thị cho biết:

“Theo các cụ cao niên trong làng cho biết thì từ nhỏ đã thấy gốc thị to như hiện nay. Theo thời gian, ngôi chùa có thể bị thay đổi, nhưng cây thị

Thầy Thích Huệ Hạnh – Chủ trì Chùa Cây Thị

vẫn trụ vững với tàn lá xum xê như che mát, xoa dịu những lo toan, buồn phiền nơi thế giới trần tục của con người mỗi khi về chùa. Vì thế, cây thị không những có giá trị về lịch sử mà còn ẩn chứa một giá trị tâm linh rất lớn đối với dân làng nói riêng và toàn thể tín đồ Phật tử thập phương nói chung khi về chùa.”

Chị Nguyễn Thị Ngọc Hà  – Liêm Túc, Thanh Liêm, Hà Nam chia sẻ:

Việc đi lễ chùa đã trở thành một hoạt động thường ngày. Mọi người đi đến chùa để cầu xin từ chuyện cầu bình an, sức khỏe đến việc mong “trời Phật phù hộ” cho kết quả học tập của con cái, hay chuyện làm ăn, buôn bán sẽ thuận lợi và ngày càng tốt hơn. Thông thường, mọi người sẽ đi chùa vào các ngày Rằm và mồng Một hàng tháng hoặc khi có các sự kiện Phật giáo. Việc đi chùa còn giúp tìm thấy được con đường hay nói cách khác là cách giải quyết những băn khoăn, trăn trở của mình.

Theo thầy Thích Huệ Hạnh: “Từ khi du nhập vào Việt Nam, trãi qua các giai đoạn lịch sử, Phật giáo đã hoà mình và đồng hành cùng dân tộc. Ngày nay, đất nước ta đang trong giai đoạn hội nhập và phát triển, trình độ dân trí được nâng cao, các Tôn giáo nói chung và Phật giáo nói riêng đã mang đến một giá trị tinh thần, đạo đức và các hoạt động thực tiện trong xã hội. Từ đó, chùa không chỉ là nơi dành riêng cho chư tôn đức Tăng Ni, các tín đồ Phật tử tu tập, nơi đây còn là nơi các ngươi dân trong và ngoài nước đến trãi nghiệm các giá trị văn hóa, tín ngưỡng, nghiên cứu và thực tập những lời Phật dạy, tạo nên một cuộc sống tốt đẹp và xây dựng một xã hội văn minh. Ở đây, chúng ta thấy được phương châm “ Đạo pháp – Dân tộc – Xã hội chủ nghĩa” luôn được quan tâm.”