Chống độc quyền, sáp nhập, trợ cấp và doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước

Kỳ XX: Mua sắm của chính phủ trong FTA

Kỳ XXI: Thương mại và phát triển bền vững

Chính sách cạnh tranh giúp bảo đảm việc sử dụng hữu hiệu hơn nguồn lực khan hiếm của xã hội và tư nhân. Các quy định về cạnh tranh không phài là để tăng cường sự tiếp cận thị trường mà là để bảo đảm những điều kiện thích hợp khiến cho việc tiếp cận thị trường trở nên hữu hiệu và chuyển hóa thành cơ hội kinh doanh thật sự.

Thái độ chống cạnh tranh, một số khoản trợ cấp không phải là những rào cản truyền thống đối với thương mại thông qua thuế nhưng chúng có thể trở nên quan trọng sau những hàng rào biên giới.

EU đặc biệt quan tâm việc bảo đảm sân chơi công bằng cho doanh nghiệp EU và doanh nghiệp Việt Nam, tránh những lợi ích thương mại thu được do hiệp định thương mại tự do này bị vô hiệu hóa bởi những hành động chống cạnh tranh.

Khi những vấn đề liên quan đến cạnh tranh được hoạch định một cách thích hợp, thuận chiều với sự phát triển, vì phần lớn các công ty và người tiêu dùng ở các nước đang phát triển là nạn nhân yếu thế của những hành động chống cạnh tranh; sự minh bạch và kiểm soát cơ bản đối với trợ cấp cũng bảo đảm việc sử dụng tốt hơn nguồn lực khan hiếm của xã hội.

Hơn nữa điều đó sẽ khiến cho Việt Nam dễ dàng thu hút các công ty nước ngoài nếu có thể tái khẳng định rằng những luật lệ về cạnh tranh sẽ được tôn trọng.

Chống độc quyền và việc sáp nhập công ty

EU và Việt Nam đã đồng ý phần nói về chống độc quyền và sáp nhập ( hành động chống cạnh tranh), bao gồm trách nhiệm duy trì luật lệ về cạnh tranh bằng phương thức minh bạch và không phân biệt đối xử.

Điều này có nghĩa là các công ty hoạt động tại Việt Nam phải tôn trọng những nguyên tắc cơ bản về cạnh tranh giống như ở EU, tức là không lạm dụng ưu thế của mình, không có sự thông đồng giữa các doanh nghiệp để hạn chế cạnh tranh và xem xét kỹ hiệu quả của việc sáp nhập đối với cạnh tranh.

Đồng thời, các công ty cần được bảo đảm rằng quyền của họ trong thủ tục cạnh tranh sẽ được tôn trọng ( lành mạnh về thủ tục ) và họ có thể yêu cầu các cơ quan chức năng của Việt Nam bảo đảm môi trường cạnh tranh có hiệu quả.

Trợ cấp:

Các công ty có thể nhận được những khoản trợ cấp vì những mục tiêu chính sách đã được qui định rõ như nghiên cứu và phát triển hoặc phát triển vùng.

Tuy nhiên , hiệp định thương mại tự do này công nhận rằng một số loại trợ cấp có thể gây trở ngại cho cạnh tranh và thương mại, do đó có những quy định hạn chế hậu quả tiêu cực có thể xảy ra do trợ cấp. Những qui định này bao gồm sự minh bạch, những tư vấn và một số trợ cấp quanh co được thực hiện trong những điều kiện đặc biệt.

Sau đây là những thỏa thuận quan trọng nhằm cải thiện sân chơi giữa doanh nghiệp EU và doanh nghiệp Việt Nam:

Việt Nam đã đồng ý không chỉ khai báo các khoản trợ cấp đối với hàng hóa mà còn khai báo các khoản trợ cấp đối với dịch vụ. Điều này là phù hợp với qui định hiện hành của WTO.

Do đó, ít nhất là cứ 4 năm một lần, hai bên sẽ thông báo cho nhau hoặc công khai những khoản trợ cấp cho các công ty trong những ngành dịch vụ được chọn lọc, có ý nghĩa quan trọng theo giác độ tiếp cận thị trường như ngành viễn thông, ngân hàng , vận tải và năng lượng.

PV

Các công ty có thể báo trước cho chính phủ của họ biết những khoản trợ cấp tiềm tàng nào sẽ gây ra hậu quả tiêu cực đối với doanh nghiệp của họ. Chính phủ có thể tiến hành quá trình tư vấn với Bên có liên quan, trước tiên là để có được thông tin và trong trường hợp xác định được sự trợ cấp đó là không đúng, sẽ cố gắng tìm giải pháp thỏa đáng.

Những cam kết không hạn chế (về số tiền và thời hạn ) sẽ không được phép và những khoản trợ cấp gây tổn thương cho các công ty sẽ không được thực hiện, nếu không có kế hoạch tái cơ cấu khả thi.

Hai bên có thể giúp đỡ những dịch vụ công và tiếp tục trợ cấp cho những dịch vụ có ích chung cho nền kinh tế. Một số ít ngoại lệ sẽ được áp dụng đối với những qui định về cạnh tranh vì mục đích này.

Doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước:

Hiệp định này có những qui định đối với các doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước  ( SOEs ) được chỉ định độc quyền kinh doanh lĩnh vực nào đó ( doanh nghiệp công và doanh nghiệp tư ) và các doanh nghiệp được hưởng những đặc quyền hoặc ưu đãi nào đó, nhằm bảo đảm rằng việc tự do hóa thương mại đạt được bằng hiệp định này không bị phá hoại bởi cách xử sự không đẹp của những công ty đó .

Các Bên cũng đã đạt được một thỏa thuận đầy tham vọng và ở mức cao đối với các doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước. Sự thỏa thuận này càng quan trọng hơn bởi vì theo truyền thống, các doanh nghiệp SOEs là trụ cột của kinh tế Việt Nam và đóng góp 40 % GDP.

Những qui định quan trọng đối với SOEs:

Vấn đề không phân biệt đối xử và tiền thưởng trong thương mại .

Những qui định đối với doanh nghiệp SOEs sẽ đặt doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước và doanh nghiệp tư nhân vào địa vị bình đẳng khi tiến hành các giao dịch thương mại ( mua và bán vì mục đích lợi nhuận ).

Sự minh bạch

Các Bên có thể yêu cầu cung cấp thông tin về cơ cấu tổ chức và tài chính công ty cho từng trường hợp .

Quản trị công ty :

Các doanh nghiệp SOEs và các doanh nghiệp tư nhân đều có những chức năng thường xuyên giống nhau và mọi luật lệ, qui định đều sẽ được áp dụng như nhau  đối với các công ty, không phân biệt đối xử.

Các dịch vụ công được bảo hộ đầy đủ theo hiệp định này và trong chương nói về các doanh nghiệp SOEs không có điều gì ảnh hưởng đến khả năng của các Bên trong việc cung cấp những dịch vụ vì lợi ích chung của nền kinh tế.

Đối với các doanh nghiệp SOEs quan trọng nhất trên giác độ thương mại và đầu tư , Các Bên đã thỏa thuận dành một khoản tiền khởi đầu là 200 triệu SDR ( tương đương 242 triệu EURO vào tháng 10 năm 2018 ) cho các doanh nghiệp SOEs quan trọng nhất về thương mại và đầu tư. Hơn nữa, những qui định này cũng được áp dụng ở cấp địa phương sau khi hiệp định này có hiệu lực 5 năm.