Chống biến đổi khí hậu bằng chế độ ăn kiêng nhiều thực vật

Quỳnh Chi (Theo AFP)

Để đạt được một chế độ dinh dưỡng với lượng calo đầy đủ ở các nước đang phát triển đòi hỏi phải tăng đáng kể lượng khí thải nhà kính và sử dụng nước, các nhà khoa học báo cáo hôm thứ Hai, kêu gọi các nước thu nhập cao đẩy nhanh việc áp dụng chế độ ăn kiêng nhiều thực vật.

Các nhà nghiên cứu thuộc trường Đại học Johns Hopkins đã phát triển một mô hình xem xét sự thay đổi của chế độ ăn kiêng trên 140 quốc gia sẽ tác động đến sự phát thải khí thải nhà kính và sử dụng nước ngọt ở cấp độ cá nhân và quốc gia như thế nào. Nghiên cứu này đã được đăng trên tạp chí Global Environmental Change.

Họ đã sử dụng mô hình này để xác định theo bình quân đầu người, môi trường trên toàn quốc và lượng nước của chín chế độ ăn uống “chuyển tiếp sang thực vật” bao gồm chế độ ăn không có thịt đỏ, chế độ ăn bán chay pescatian (không ăn thịt đỏ, thịt trắng chỉ ăn cá và hải sản), ăn chay không kiêng ăn trứng và sữa, thuần chay và các loại khác.

Keeve Nachman, tác giả chính của nghiên cứu này nói với AFP rằng phần lớn cuộc trao đổi về giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu “đều không nhận ra nhiều nơi trên thế giới đang phải đối phó với tình trạng thiếu dinh dưỡng.”

“Để không bị suy dinh dưỡng kinh niên, họ cần phải ăn nhiều hơn và do thế mà mức dộ khí carbon họ thải ra cần phải tăng theo”, ông cho biết.

“Ở nhiều quốc gia có thu nhập cao trên thế giới đang tiêu thụ nhiều sản phẩm từ động vật hơn mức trung bình toàn cầu, do đó cần thúc đẩy việc chuyển đổi sang chế độ ăn kiêng thiên về thực vật mạnh mẽ hơn nữa ”

Một phát hiện đáng khích lệ, theo các nhà khoa học, là mục tiêu này không nhất thiết đòi hỏi các cá nhân phải từ bỏ hoàn toàn một số loại thực phẩm.

Mô hình cho thấy một chế độ ăn kiêng trong đó protein động vật chủ yếu đến từ các động vật có chuỗi thức ăn thấp, chẳng hạn như cá nhỏ và động vật thân mềm, có tác động môi trường thấp tương đương chế độ ăn thuần chay.

Ăn chay hai phần ba

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng việc giảm tiêu thụ thực phẩm từ động vật xuống 2/3, được gọi là ” ăn chay hai phần ba “, thường tác động đến môi trường và sử dụng nước ít hơn so với chế độ ăn chay truyền thống bao gồm tiêu thụ sữa và trứng.

Một người ăn chay hai phần ba sẽ ăn chay hai trong ba bữa ăn mỗi ngày, với mỗi bữa ăn cung cấp hàm lượng calo bằng nhau.

” Nói với tư cách là một cá nhân hơn là một nhà khoa học, một số rào cản lớn nhất, tôi nghĩ rằng có thể khó khăn để chấp nhận quan niệm rằng tôi sẽ phải từ bỏ một loại thực phẩm nào đó mãi mãi”, Nachman nói

“Vì vậy, tôi nghĩ điều thú vị đối với một số chế độ ăn kiêng mà chúng tôi đã mô hình hóa là có những chế độ ăn kiêng không yêu cầu loại bỏ hoàn toàn bất kỳ sản phẩm động vật cụ thể nào, đó là cách tiếp cận nhiều sắc thái hơn.”

Nghiên cứu cũng cho thấy xuất xứ của thực phẩm cũng có thể gây ra hệ quả lớn tác động đến môi trường.

Ví dụ, một pound thịt bò được sản xuất ở Paraguay đóng góp lượng khí nhà kính gấp gần 17 lần so với một pound thịt bò được sản xuất ở Đan Mạch, một sự chênh lệch liên quan đến nạn phá rừng để làm đất chăn nuôi.

Một báo cáo riêng được Liên minh Sử dụng Đất và Lương thực công bố vào thứ hai đã tính toán rằng sự cải cách trên diện rộng trong cách sản xuất và tiêu thụ thực phẩm có thể mở ra 4,5 nghìn tỷ đô la trong các cơ hội kinh doanh mới mỗi năm vào năm 2030.

Báo cáo đã phác thảo mười bước chuyển đổi, bao gồm các biện pháp bảo vệ và phục hồi thiên nhiên và khí hậu, trao quyền cho các cộng đồng bản địa, thúc đẩy chế độ ăn uống đa dạng, lành mạnh và giảm chất thải sẽ tiết kiệm 5,7 nghìn tỷ đô la mỗi năm, gấp 15 lần chi phí đầu tư 350 tỷ đô la một năm.

“Bạn có thể có cả hai, khí hậu tốt hơn và tăng trưởng tốt hơn”, Ngozi Okonjo-Iweala, một đại sứ của liên minh và cựu bộ trưởng tài chính của Nigeria nói với AFP.

“Chúng tôi không chỉ đơn giản nói ngừng ăn thịt, mà còn hướng tới chế độ ăn uống lành mạnh hơn từ thực vật là một trong những chuyển đổi mà chúng tôi nói đến. Ngoài ra việc thay đổi thói quen sản xuất và cải tạo nông nghiệp sẽ giúp tái thiết lại chất hữu cơ của đất và khôi phục đa dạng sinh học”.