Bùng nổ thương mại điện tử ở Việt Nam: Con hổ trỗi dậy

Nguyễn Trang

Việt Nam thực sự có thể được gọi là vùng đất cơ hội cho các công ty thương mại điện tử trong và ngoài nước.

Dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng Internet và sử dụng điện thoại thông minh tăng cao đóng vai trò quan trọng, khiến đất nước này trở thành một trong những nơi hứa hẹn nhất cho các hoạt động thương mại điện tử trong khu vực, theo Retail News

Đông Nam Á đột phá trong thương mại điện tử

Theo báo cáo Thị trường thương mại điện tử B2C châu Á-Thái Bình Dương, hơn một nửa của tổng doanh số bán lẻ trực tuyến toàn cầu diễn ra ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Dựa trên các phân tích, kết luận rằng hơn 50% các hoạt động mua sắm hàng hóa và dịch vụ bán lẻ trực tuyến diễn ra ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương, trong đó Đông Nam Á chiếm khoảng 40% thị trường thương mại điện tử của khu vực.

Đông Nam Á chắc chắn là một cú hích lớn mới trong lĩnh vực thương mại điện tử và khu vực này hiện là thị trường rất hấp dẫn cho những người chơi lớn tham gia trên toàn cầu và các công ty địa phương có quy mô nhỏ hơn.

Tại thời điểm phản ánh sự thâm nhập của Internet và các thiết bị di động lan rộng nhanh chóng, dân số Đông Nam Á đang nhanh chóng điều chỉnh các hành vi để tận dụng các cơ hội mua sản phẩm và dịch vụ mới.

Theo báo cáo e-Conomy Southeast Asia 2018 mới nhất của Google và Temasek có trụ sở tại Singapore, nền kinh tế kỹ thuật số ở Đông Nam Á đang trên đà đạt 240 tỷ đô la vào năm 2025, cao hơn 40 tỷ đô la so với ước tính trước đó.

Các yếu tố chính là số lượng người dùng mobile internet (dịch vụ giúp khách hàng truy cập internet trực tiếp từ điện thoại di động -PV) tham gia nhiều nhất trên thế giới, cũng như các ngành như thương mại điện tử, phương tiện truyền thông trực tuyến, du lịch trực tuyến và chia sẻ hành trình, tăng trưởng với tốc độ chưa từng thấy

Thị trường hưng thịnh

Hiện tại có 35,4 triệu người dùng thương mại điện tử tại Việt Nam, với thêm 6,6 triệu người dùng sẽ mua sắm trực tuyến vào năm 2021. 42 triệu người dùng thương mại điện tử này sẽ chiếm 58% tổng dân số.

Đó là lý do tại sao không có gì lạ khi trong suốt 5 năm qua, Việt Nam đang cho thấy sự gia tăng không ngừng về tỷ lệ giao dịch mua sắm trực tuyến.

Giá trị thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam từ năm 2014 đến 2020 (hàng tỷ đô la ). Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) báo cáo rằng tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử Việt Nam trong một số lĩnh vực cụ thể đang bùng nổ.

Đối với lĩnh vực bán lẻ trực tuyến, thông tin từ hàng ngàn trang web thương mại điện tử cho thấy tốc độ tăng trưởng doanh thu năm 2017 tăng 35%.

Đối với lĩnh vực thanh toán, Tổng công ty thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS), năm 2017, khối lượng giao dịch thẻ nội địa trực tuyến tăng khoảng 50% so với năm 2016, trong khi giá trị giao dịch tăng lên 75%.

Đối với lĩnh vực tiếp thị trực tuyến, tốc độ tăng trưởng của một số công ty tiếp thị liên kết (affiliate marketing) trong năm 2017 đạt từ 100% -200%.

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam đã chứng kiến tốc độ tăng trưởng cao kể từ năm 2013, với doanh số bán hàng trực tuyến tăng từ 2,2 tỷ đô la năm 2013 lên 6,2 tỷ đô la năm 2017, trung bình tốc độ tăng trưởng hàng năm là 20%.

Không mấy ngạc nhiên khi doanh số tiếp thị liên kết chiếm khoảng 15% tổng doanh số, nghe có vẻ khá hấp dẫn. Khoảng 80% thương hiệu địa phương dựa vào các chương trình liên kết.

Các sản phẩm phổ biến nhất được bán trực tuyến bao gồm quần áo, giày dép và hàng nội địa (59%), thiết bị điện tử (47%) và thiết bị gia dụng (47%), trong khi các phương thức thanh toán và giao hàng đã được các doanh nghiệp sử dụng linh hoạt.

Hơn nữa, chính phủ đã can thiệp để cố gắng và mở ra một kỷ nguyên thương mại mới. Khung pháp lý và chính sách của Việt Nam, đặc biệt là Nghị định số 52 về thương mại điện tử, đã đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho tốc độ tăng trưởng cao của thị trường thương mại điện tử bán lẻ.

Nghị định nhằm đảm bảo sự công bằng giữa thương mại điện tử và thương mại truyền thống, trong đó các doanh nghiệp hoạt động trong thương mại điện tử phải tuân thủ luật pháp và các quy định ngang bằng với truyền thống.

Các công ty địa phương thành công rực rỡ

Các nền tảng thương mại điện tử Việt Nam Tiki, Thegioididong và Sendo đã lọt vào danh sách mười trang web được truy cập nhiều nhất ở Đông Nam Á của iPrice Group. Tiki, Thegioididong và Sendo lần lượt xếp thứ sáu, bảy và tám, theo lưu lượng truy cập web trung bình hàng tháng.

Hai vị trí hàng đầu lần lượt là các tập đoàn quốc tế Lazada và Shopee.

Theo dữ liệu của iPrice, trên thị trường Việt Nam, Tiki, Thegioididong và Sendo đã có những cải tiến lớn trong năm 2018 dẫn đến thu hút cả về đầu tư lẫn lưu lượng truy cập của người dùng.

Tiki là công ty bán lẻ phát triển nhanh nhất tại Việt Nam và có tất cả các cơ hội để trở thành người chiến thắng trong ngành.

Lưu lượng truy cập trang web hàng tháng của họ tăng 80% chỉ trong sáu tháng, đưa họ từ vị trí cao thứ tư trong số các trang web thương mại điện tử tại Việt Nam lên vị trí thứ hai vào tháng 12 và vị trí đầu tiên của các lượt truy cập hàng tháng vào tháng 4 năm 2019, vượt qua tập đoàn quốc tế Lazada, xếp thứ hai.

Tương tự, Sendo.vn cũng tăng 55% lưu lượng truy cập trang web hàng tháng trong khoảng thời gian sáu tháng và duy trì vị trí thứ năm tại Việt Nam, xếp sau Thegioididong. Không có gì lạ, chương trình liên kết cũng là một trong những việc đáng làm nhất xét về mặt doanh thu cho các nhà xuất bản.

Đáng ngạc nhiên nhất trong danh sách này chính là Thegioididong. Chỉ tập trung vào một danh mục sản phẩm – thiết bị điện tử, công ty bán lẻ này vẫn đạt được trung bình 29 triệu lượt truy cập mỗi tháng, theo báo cáo.

Mặc dù các công ty đứng đầu thị trường vẫn là Lazada và Shopee, hoạt động thành công ở nhiều thị trường, sự có mặt ba công ty thương mại điện tử Việt Nam là rất đáng chú ý, và chắc chắn là một bằng chứng mạnh mẽ về quy mô và tiềm năng của thương mại điện tử tại Việt Nam.

Các cơ hội tiếp thị liên kết

Sự thành công của thương mại điện tử cũng mang lại một loạt cơ hội tiếp thị liên kết (affiliate marketing) tuyệt vời.

Sendo chắc chắn là một trong những sàn hấp dẫn nhất. Tính đến thời điểm hiện tại, hơn 80.000 cửa hàng đã hoạt động trên Sendo.vn, cung cấp nhiều loại sản phẩm đa dạng với hơn 5 triệu sản phẩm từ quần áo đến phụ kiện công nghệ.

Năm 2018, Sendo.vn, công ty con thương mại điện tử của Tập đoàn FPT, cũng đã nhận được 51 triệu USD từ SBI Holdings Nhật Bản và các nhà đầu tư khác.

Sau một vài cải tiến hiệu quả được hỗ trợ bởi các khoản đầu tư, không khó để giả định rằng chắc chắn ngành bán lẻ sẽ tiếp tục phát triển.

Bên cạnh những người chơi đơn độc trên thị trường địa phương, các công ty quốc tế lớn như Lazada hay Shopee chắc chắn vẫn đứng đầu về doanh thu.

Lazada là cửa hàng thương mại điện tử tiên phong ở Đông Nam Á. Có mặt tại Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam, mang đến hơn 135.000 người bán hàng trong nước và quốc tế và hơn 3000 thương hiệu trực tuyến phục vụ hơn 560 triệu khách hàng đang tăng lên mỗi ngày.

Để chống lại sự bành trướng của Shopee trên khu vực Đông Nam Á, Alibaba đã quyết định đầu tư thêm 2 tỷ đô la vào Lazada để cải thiện khả năng cạnh tranh của công ty này và đã đạt được mục tiêu.

Bất cứ ai muốn tham gia vào miếng bánh thị trường và quảng bá cho những gã khổng lồ thương mại điện tử của người Việt như Lazada, Shopee và Sendo, có thể tham gia các chương trình liên kết chính thức của họ tại Ấn Độ, một trong những mạng lưới liên kết hàng đầu ở châu Á-Thái Bình Dương.

Thiên đường đầu tư

Việt Nam là một điểm nóng thực sự cho các nhà đầu tư từ khắp nơi trên thế giới. Thị trường thương mại điện tử đang phát triển tại Việt Nam đã thu hút các nhà đầu tư lớn từ Nhật Bản, Đức, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Trung Quốc và Singapore.

Với sáu công ty đầu tư vào thị trường thương mại điện tử Việt Nam (BEENOS, CyberAgent Ventures, econtext Asia, SBI Holdings, Sumitomo Corporation, Trancosmos), Nhật Bản đứng đầu danh sách các nhà đầu tư nước ngoài có số lượng nhà đầu tư cao nhất tại Việt Nam.

Năm 2017, Nhật Bản đã đầu tư tổng cộng 9,1 tỷ đô la vào Việt Nam, tiếp quản vị trí của Hàn Quốc (8,5 tỷ USD) và được xếp hạng là quốc gia đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn nhất tại Việt Nam.

Các nhà đầu tư lớn nhất vào thị trường thương mại điện tử Việt Nam cũng bao gồm các đại gia công nghệ, công ty đầu tư mạo hiểm và các công ty đầu tư như Alibaba, Tencent, Temasek Holdings, Dragon Capital và IDG Ventures Vietnam.

Bên cạnh đó, Đức và Mỹ là hai quốc gia ngoài châu Á đầu tư tích cực vào thị trường thương mại điện tử Việt Nam.

Dự báo

Với tốc độ tăng trưởng 33% điều chỉnh hàng năm trong hai năm qua, Việt Nam xếp hạng cao trong số các thị trường thương mại điện tử tăng trưởng nhanh nhất trong khu vực. Thị trường Việt Nam có tiềm năng lớn và đã chứng minh điều đó trong vài năm qua, vì vậy chắc chắn không có gì phải nghi ngờ nữa.

Công ty tư vấn Frost & Sullivan có trụ sở tại Mỹ dự báo thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam sẽ đạt giá trị 3,7 tỷ đô la vào năm 2030. Theo Cục Thương mại Điện tử và Kinh tế Kỹ thuật số, đến năm 2020, chi tiêu trực tuyến trung bình cho mỗi người sẽ đạt được 350 đô la hàng năm.

Sự gia tăng thương mại điện tử này có thể là một cơ hội tuyệt vời cho nhiều người chơi quốc tế và địa phương, cũng như các nhà tiếp thị liên kết.

Indoleads.com, một trong những nền tảng liên kết hàng đầu ở Đông Nam Á, có quyền truy cập vào hơn 500 chương trình liên kết trực tiếp từ hơn 60 quốc gia trên toàn cầu, mở ra một địa lý cho người chơi địa phương đến từ các thị trường châu Á, Brazil, Mỹ, Anh.

Điểm thành công quan trọng của các công ty dẫn đầu trong lĩnh vực thương mại điện tử trên toàn thế giới như Zalora, Americanas, Amazon, Shein, Ssence, AliExpress, Lazada, Shein, Tokopedia, là bán hàng liên kết.