Alibaba và Shopee cạnh tranh nhau tại Việt Nam khi cuộc chiến thương mại điện tử ASEAN bùng nổ

Thu Hương (Theo Nikkei)

Shopee hiện là trang thương mại điện tử được truy cập nhiều nhất tại Việt Nam, tiếp theo là Thế giới di động, Tiki và Lazada của Alibaba

Đối với Nguyễn Ngọc, một thương gia bán áo và ví ở TP.HCM, cách tiếp cận khách hàng trực tuyến điển hình là thông qua Facebook. Nhưng những khách hàng này thường yêu cầu chuyển Shopee để thanh toán.

Anh Ngọc hiểu tại sao: Shopee nổi tiếng với việc giao hàng miễn phí.

“Ngay từ đầu, Shopee đã hướng đến mức phí thấp, kết hợp với giao hàng miễn phí” anh Ngọc cho biết.

Giao hàng miễn phí và hoa hồng thấp là một phần trong những nỗ lực tiếp thị tích cực của Shopee tại Việt Nam đã giúp sàn này trở thành nền tảng thương mại điện tử phổ biến nhất cả nước và phát triển thông qua đại dịch COVID-19.

Shopee, thuộc sở hữu của tập đoàn công nghệ Sea có trụ sở tại Singapore, đã thu hút 62 triệu lượt truy cập hàng tháng tại Việt Nam trong quý 3 năm 2020, tăng hơn 80% so với một năm trước đó.

Sự mở rộng mạnh mẽ của Shopee tại Việt Nam là một phần của giai đoạn phát triển mới trong nền kinh tế kỹ thuật số trị giá 100 tỷ đô la của Đông Nam Á. Trong kỷ nguyên hậu COVID, thương mại điện tử sẽ là nền tảng của một loạt các liên minh mới và các đối thủ đang chạy đua để xây dựng toàn bộ hệ sinh thái để phục vụ càng nhiều nhu cầu của khách hàng càng tốt.

Sự phát triển của các công ty khởi nghiệp công nghệ nổi tiếng nhất trong khu vực, chẳng hạn như Grab có trụ sở tại Singapore và Gojek của Indonesia, được thúc đẩy bởi các dịch vụ như gọi xe.

Giờ đây, sự trỗi dậy nhanh chóng của Sea – công ty đã trở thành công ty có giá trị nhất Đông Nam Á, trị giá khoảng 100 tỷ đô la – đang kích hoạt các hoạt động hợp tác và mua lại mới được thiết lập để vẽ lại toàn cảnh vào năm 2021 và hơn thế nữa khi các nền kinh tế bắt đầu phục hồi.

Được hỗ trợ bởi dòng tiền từ hoạt động kinh doanh game, Sea được niêm yết tại Hoa Kỳ đang đầu tư mạnh vào thương mại điện tử và các dịch vụ tài chính kỹ thuật số.

Trong quý từ tháng 7 đến tháng 9/2020, doanh thu của Sea từ đơn vị thương mại điện tử, bao gồm Việt Nam và các quốc gia khác, tăng 2,7 lần so với một năm trước đó lên 618 triệu đô la, trong khi lỗ hoạt động tăng từ 277 triệu đô la lên 338 triệu đô la, chủ yếu là kết quả của chiến dịch giành thị phần.

Nỗ lực dường như được đền đáp. Theo dữ liệu từ iPrice Group, Shopee là trang được truy cập nhiều nhất ở Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam trong quý 3 năm 2020.

Chỉ một năm trước đó, Lazada (thuộc sở hữu của Alibaba Group Holding của Trung Quốc từ năm 2016) đã đứng đầu tại Philippines, Singapore và Thái Lan, trong khi Indonesia được ghé thăm nhiều nhất là Tokopedia, tập đoàn thương mại điện tử được hỗ trợ bởi Tập đoàn SoftBank của Nhật Bản.

Các trang web của Lazada mất vị trí ``được truy cập nhiều nhất`` tại nhiều thị trường Đông Nam Á

Sự trỗi dậy của Sea đang buộc Lazada phải đáp trả. Lazada đã bắt tay với Grab tại Việt Nam, trong khi Grab và Gojek đầu tư mới vào mảng kinh doanh tài chính kỹ thuật số.

Edwin Muljono, nhà tư vấn tại YCP Solidiance, có trụ sở tại Indonesia, cho biết nền kinh tế kỹ thuật số của Đông Nam Á cho đến năm 2015 “đang trong giai đoạn tăng trưởng của vòng đời ngành, với nhiều công ty mới xuất hiện [và] nhu cầu tăng nhanh với mức độ cạnh tranh tương đối thấp.”

Giờ đây, ông cho biết thị trường đang ở trong một “giai đoạn rung chuyển” – mà theo ông là việc Grab mua lại mảng kinh doanh trong khu vực của Uber vào năm 2018.

“Mặc dù tiếp tục tăng trưởng hai con số, thị trường đã bắt đầu trưởng thành và sự hợp nhất dường như sớm muộn gì cũng xảy ra, “Muljono nói.

Nhấn mạnh vào chương trình nghị sự hợp nhất và sự thay đổi các ưu tiên, theo Nikkei Asia, trong tháng này Gojek đang đàm phán sáp nhập với Tokopedia – một liên minh tiềm năng sẽ tạo ra một tập đoàn công nghệ khổng lồ ở Indonesia, nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á. Gojek cũng đang thảo luận về khả năng sáp nhập với Grab.

Đông Nam Á là vùng đất săn kỳ lân. Theo một nghiên cứu của Google, Temasek Holdings và Bain & Company, Grab và Gojek đã trở thành những công ty lớn nhất, có giá trị lần lượt là 14 tỷ đô la và 10 tỷ đô la, nhưng khu vực này là nơi có 12 startup có giá trị từ 1 tỷ đô la trở lên.

Tại Tokopedia và Bukalapak, Indonesia có hai kỳ lân thương mại điện tử đang trao quyền cho hàng triệu thương gia địa phương, bao gồm nhiều cửa hàng bán lẻ, bán hàng trực tuyến thông qua nền tảng của họ.

Bối cảnh này đang bị thay đổi bởi đại dịch. Dịch vụ gọi xe bị ảnh hưởng nặng nề bởi xu hướng hạn chế đi lại và làm việc tại nhà, khi Grab và Gojek lần lượt cắt giảm 5% và 9% nhân viên vào giữa năm 2020. Nhưng nhu cầu về thương mại điện tử và giao hàng thực phẩm đã tăng vọt, và điều này có thể sẽ tiếp tục trong kỷ nguyên hậu đại dịch.

Tâm lý nhà đầu tư nguội lạnh sớm khi đại dịch xảy ra. Tổng số vốn đầu tư vào các công ty khởi nghiệp Đông Nam Á đã giảm 13% trong nửa đầu năm 2020 so với một năm trước đó, theo dữ liệu do Cento Ventures của Singapore tổng hợp. Việc hạn chế đi lại khiến các cuộc họp gây quỹ và thẩm định khó khăn.

Nhưng xu hướng tăng trưởng dự kiến ​​vẫn còn nguyên vẹn. Theo Aadarsh ​​Baijal, một đối tác của Bain & Company, cho rằng “triển vọng dài hạn cho nền kinh tế kỹ thuật số của Đông Nam Á vẫn còn mạnh mẽ hơn bao giờ hết”, cho rằng các yếu tố như “niềm tin lớn hơn vào công nghệ” và “lực lượng thị trường tạo ra nguồn cung trực tuyến lớn hơn đáng kể “sẽ tạo ra một động lực vĩnh viễn cho nền kinh tế kỹ thuật số.

Việt Nam là một ví dụ điển hình của chiến trường mới và những đòn bẩy vẫn sẽ đạt được. Các nền kinh tế kỹ thuật số của Việt Nam bao gồm thương mại điện tử, giao hàng thực phẩm và gọi xe, đã tăng lên 14 tỷ đô la vào năm 2020, tăng 16% so với năm trước và sẽ mở rộng lên 52 tỷ đô la vào năm 2025, theo báo cáo do Google dẫn đầu.

Theo dữ liệu của iPrice, Shopee hiện đang bỏ xa các đối thủ trong nước. Tiếp theo là Thế Giới Di Động, có 29 triệu lượt truy cập hàng tháng trong cùng thời gian. Tiki, sàn thương mại điện tử địa phương với 22 triệu và Lazada có 20 triệu.

Ông Tuấn Anh, Giám đốc điều hành Shopee tại Việt Nam cho biết, Shopee đã thu hút “người dùng vào hệ sinh thái của chúng tôi bằng cách tăng cường tích hợp thanh toán điện tử”.

Để chống lại Shopee, vào tháng 11, Lazada có trụ sở tại Singapore đã bắt tay với Grab tại Việt Nam, một mối quan hệ đối tác rộng rãi mang đến cho Grab một cách để tăng cường tập trung vào thương mại điện tử.

“Chúng tôi thực sự hy vọng sẽ có thể đưa Grab đến với các đối tác thương mại điện tử của mình”, Chủ tịch Grab Ming Maa cho biết tại một sự kiện khởi nghiệp vào cuối tháng 11.

“Đó không chỉ là giao hàng tận nơi mà còn hy vọng hợp tác với các giải pháp thanh toán của chúng tôi, hợp tác với một số dịch vụ địa phương để chúng tôi thực sự có thể tích hợp trải nghiệm khách hàng và cung cấp trải nghiệm phong phú hơn cho khách hàng của mình.”

Lazada khai thác mạng lưới khách hàng và tài xế của Grab, hướng người mua hàng đến dịch vụ giao đồ ăn của Grab và sẽ sử dụng dịch vụ giao hàng bưu kiện của Grab để vận chuyển sản phẩm. Grab cũng giới thiệu người dùng ứng dụng của mình với Lazada. Cả Alibaba và Grab đều được Tập đoàn SoftBank của Nhật Bản hậu thuẫn.

Trong khi đó, Tiki hứa hẹn giao hàng trong hai giờ nhờ vào chuỗi cung ứng end-to-end với hệ thống trung tâm giao hàng trên toàn quốc. Công ty này cũng ra mắt thẻ tín dụng của riêng mình với một ngân hàng địa phương vào năm 2020, cho thấy rằng họ muốn vượt ra ngoài các hoạt động thương mại điện tử.

Mối quan hệ đối tác được tạo dựng tại Việt Nam của Lazada và Grab có thể sẽ được nhân rộng ở các thị trường Đông Nam Á khác. “Tôi thấy nhiều điều mà chúng ta có thể làm việc cùng nhau”, ông Maa của Grab nói. Kỳ lân của ông Maa đã thực hiện lộ trình hợp tác ở Thái Lan cho các chiến dịch tiếp thị xung quanh đợt bán hàng “Ngày độc thân” vào ngày 11/11.

Vào tháng 11, Lazada cùng với Google đã bắt đầu các khóa đào tạo kỹ thuật số cho người bán hàng trực tuyến để họ có thể cải thiện doanh số bán hàng, điều này cũng sẽ giúp cải thiện hiệu suất của chính Lazada.

Sàn này đã đưa ra cái gọi là chương trình “bán cho Trung Quốc”, cung cấp cơ hội thương mại điện tử xuyên biên giới cho các thương gia Đông Nam Á bằng cách tận dụng nền tảng toàn cầu của Alibaba.

Grab và Gojek cũng đang tìm kiếm sự tăng trưởng trong các dịch vụ tài chính. Năm 2020, Grab mua lại công ty khởi nghiệp quản lý tài sản Bento và đầu tư vào công ty thanh toán nhà nước LinkAja của Indonesia.

Giống như Sea, Grab đã có được giấy phép hoạt động ngân hàng kỹ thuật số tại Singapore thông qua liên doanh với Viễn thông Singapore. Về phía Gojek, họ đã mua lại 22% cổ phần của ngân hàng cho vay địa phương Bank Jago, dự kiến cung cấp các dịch vụ ngân hàng kỹ thuật số trên siêu ứng dụng Gojek.

Grab và Lazada có thể nhân rộng quan hệ đối tác Việt Nam tại các thị trường Đông Nam Á khác

Những công ty quốc tế khác cũng đang hưởng ứng. Amazon.com của Mỹ đang tăng cường sự hiện diện của mình ở Singapore.

Trong lĩnh vực giao đồ ăn, dịch vụ giao hàng Hero của Đức đang tích cực mở rộng ở Đông Nam Á thông qua thương hiệu Foodpanda. Ứng dụng nhắn tin Line của Nhật có Line Man, một trong những dịch vụ giao đồ ăn phổ biến nhất ở Thái Lan.

Nhìn về phía trước, nền kinh tế toàn cầu đang bắt đầu phục hồi, được hỗ trợ bởi chính sách nới lỏng tiền tệ và kích thích tài khóa cũng như việc phân phối vaccine virus corona. Một số startup chưa niêm yết đã bắt đầu nhận được nhiều vốn hơn, với Gojek vào tháng 11 đã thu được 150 triệu đô la từ Telkomsel, nhà điều hành di động thuộc sở hữu nhà nước của Indonesia.

Các công ty niêm yết như Sea đang tận dụng lợi thế của sự phục hồi của thị trường chứng khoán. Vào tháng 12, Sea đã huy động được gần 3 tỷ đô la thông qua các đợt chào bán cổ phiếu mới cho các mục đích “bao gồm các khoản đầu tư và mua lại chiến lược tiềm năng.”

Trong khi hầu hết các công ty khởi nghiệp, bao gồm Sea, vẫn đang lỗ ròng, thì nguồn vốn mới sẽ cho phép họ mở rộng hơn nữa, thúc đẩy sự cạnh tranh.

Muljono của YCP Solidiance chỉ ra rằng các công ty kỹ thuật số lớn trong khu vực như Grab đang nhanh chóng mở rộng dịch vụ để trở thành các ứng dụng phong cách sống và các nhà đầu tư lớn như các ông lớn công nghệ của Trung Quốc và Hoa Kỳ cũng như các tập đoàn địa phương thích đầu tư vào các công ty lớn hiện có.

Điều này “có nghĩa là các công ty lớn ở Đông Nam Á sẽ cạnh tranh với các công ty lớn hiện có, đồng thời củng cố thông qua các thương vụ mua lại khác nhau”, ông nói.

“Cuối cùng, điều này sẽ dẫn đến một thị trường hợp nhất ở Đông Nam Á, được dẫn dắt bởi một số người chơi và được hỗ trợ bởi sự đầu tư từ khắp nơi trên thế giới.”

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *