5 bài học và biện pháp phòng ngừa xuất khẩu sang Algeria

Minh Đức

Thương vụ Việt Nam tại An-giê-ri vừa công bố danh sách các khách hàng Algeria có biểu hiện làm ăn thiếu nghiêm túc, đồng thời đưa ra tư vấn để các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam tránh các rủi ro này.

Thương vụ Việt Nam tại An-giê-ri cho biết, thời gian gần đây, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đã gặp phải một số vấn đề với khách hàng Algeria.

Theo đó khi hàng đến cảng Algeria, vì một số lý do như giá hàng xuống thấp hơn so với thời điểm mua, hoặc tìm được nhà cung cấp khác với giá rẻ hơn, một số khách hàng Algeria thường không nhận hàng hoặc ép người bán phải giảm giá.

Điều này đã gây thiệt hại cho các nhà xuất khẩu Việt Nam. Mặt khác, theo quy định của Algeria, khi hàng đã vào cảng, tức là thuộc quyền sở hữu của người mua dù chưa thanh toán, thậm chí chưa đặt cọc hay cầm bộ chứng từ gốc.

Nếu muốn bán cho khách hàng khác hoặc đưa hàng về nước, nhà xuất khẩu phải có sự đồng ý và hợp tác của khách hàng. Khi hàng nằm ở cảng quá 81 ngày, Hải quan Algeria sẽ tiến hành bán đấu giá, sung công quỹ.

Việc thuê luật sư khởi kiện tại Algeria thường tốn kém và thủ tục kéo dài, hiệu quả không cao. Lợi dụng điều này, một số khách hàng Algeria thường gây khó dễ cho doanh nghiệp Việt Nam, nhất là khi hàng đã đến cảng.

Thương vụ Việt Nam tại An-giê-ri (Kiêm nhiệm Ma-li, Xê-nê-gan, Xa-ra-uy, Ni-giê, Găm-bi-a) nêu 05 trường hợp cụ thể mà các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đã vướng vào đồng thời cũng nêu rõ tên các đối tác Algeria có biểu hiện làm ăn thiếu nghiêm túc

Đó là trường hợp tranh chấp thương mại với doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực nhập khẩu nông sản.

Công ty S.A.R.L Zima Food đã mua 01 công-ten-nơ tiêu đen của Việt Nam, phương thức thanh toán là 100% nhờ thu DP qua ngân hàng và đặt cọc 24% giá trị lô hàng.

Khi hàng đến cảng Alger, do giá hạt tiêu xuống thấp, khách không chịu lấy hàng. Công ty Việt Nam đã bay sang đàm phán các giải pháp, kể cả chấp nhận hạ giá bán nhưng khách không hợp tác để lấy hàng cũng như đưa hàng trở về Việt Nam hoặc bán cho khách khác mà chỉ đòi tiền đặt cọc.

Sau khi hàng ở cảng quá 81 ngày, Hải quan Algeria đã bán đấu giá. Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đã thuê luật sư ở Algeria kiện khách hàng ra tòa song cho đến nay đã hơn 2 năm, tòa án Algeria vẫn chưa xử xong.

Công ty EURL GHIDA UNIFOR IMPORT-EXPORT tranh chấp với doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực kinh doanh nông sản

Công ty này mua 01 container hạt tiêu đen của doanh nghiệp Việt Nam. Phương thức thanh toán: 10% đặt cọc và 90% thanh toán bằng DP at sight (nhờ ngân hàng thu hộ). Khi hàng đến cảng, khách thông báo là đã làm thủ tục nhận hàng và phát hiện thấy hàng không đạt chất lượng (có lẫn đá, cành, hạt tiêu bị ẩm mốc) nên Hải quan Algeria giữ lại không cho thông quan.

Song trên thực tế, khách đã lấy hàng và hàng không gặp vấn đề gì với Hải quan Algeria. Nhờ sự can thiệp của Cơ quan Thương vụ Việt Nam đối với ngân hàng và hải quan cảng Algeria, khách đã phải thanh toán toàn bộ số tiền hàng cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

Cũng liên quan đến tranh chấp trong kinh doanh nông sản là Công ty S.A.R.L GMC (GROUPE MEDITERRANNEE COMMERCIALISATION). Sau khi ký hợp đồng mua hạt tiêu của doanh nghiệp Việt Nam, khi hàng đến cảng Algeria, khách yêu cầu phải giảm giá, sau đó cắt đứt mọi liên lạc. Với sự can thiệp của Thương vụ, khách đã phải quay lại giao dịch với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Tuy nhiên để khách lấy hàng, doanh nghiệp xuất khẩu đã phải hạ giá lô hàng, tổn thất lên tới 500 triệu đồng.

Một công ty khác là  S.a.r.l Conimex International tranh chấp với DN Việt Nam về nhập khẩu gạo.

Theo đó khách ký hợp đồng mua gạo Việt Nam với số lượng lớn, phương thức thanh toán là CAD at sight (giao chứng từ, trả tiền ngay). Khi hàng đến cảng,khách tự ý thay đổi phương thức thanh toán thành trả chậm 59 ngày kể từ ngày lấy bộ chứng từ.

Với sự can thiệp của Thương vụ, khách đã phải hợp tác với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam để làm thủ tục tái xuất lô gạo về Việt Nam, tránh được rủi ro về thanh toán cũng như nguy cơ bị Hải quan Algeria bán đấu giá khi hàng nằm tại cảng quá 81 ngày. Tuy nhiên, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đã phải trả chi phí lưu kho bãi, tiền vận chuyển hàng về nước với giá cao.

Đặc biệt là trường hợp Công ty S.A.R.L EL NADER NEGOCE nhập khẩu thủy hải sản từ doanh nghiệp Việt Nam.

Đã có ít nhất ba doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam gặp vấn đề với công ty này. Khi hàng đến cảng Algeria, khách thường thông báo là hàng không đảm bảo chất lượng, hải quan không cho thông quan dẫn đến việc nhà xuất khẩu hoặc phải hạ giá hoặc phải tái xuất hàng về nước với chi phí kho bãi, vận chuyển … rất tốn kém.

Phòng ngừa các rủi ro, theo Thương vụ Việt Nam tại An-giê-ri, để chắc chắn trong khâu thanh toán, doanh nghiệp xuất khẩu nên đề nghị khách hàng đặt cọc ít nhất 40-50% giá trị lô hàng hoặc sử dụng thanh toán bằng L/C không hủy ngang có xác nhận. Đã xảy ra một số trường hợp, sau khi giao dịch được vài năm khá suôn sẻ, khách đột nhiên không tôn trọng hợp đồng đã ký kết.

Và cuối cùng cần liên hệ với Thương vụ Việt Nam tại Algeria để nhờ hỗ trợ khi cần thiết.