Brazil: Khủng hoảng sức khỏe tiềm tàng do vỡ đập

Trọng Khả

Theo AP, viện nghiên cứu hàng đầu của Brazil (Fiocuz)đã cảnh báo hôm thứ ba về một cuộc khủng hoảng sức khỏe tiềm ẩn từ sự cố vỡ đập ở bang Minas Gerais, nơi đã xả ra một trận lũ chất thải khai thác bùn làm ít nhất 134 người thiệt mạng.

Fiocuz cho biết sự ô nhiễm của hệ sinh thái và hy vọng sông Paraopeba gần đó có thể ngăn chặn sự lây lan của dịch sốt xuất huyết, sốt vàng da hoặc tiêu chảy ở các cộng đồng xung quanh Brumadinho, thành phố nơi có hồ chứa khai thác bị vỡ vào ngày 25 tháng 1.

Các thử nghiệm về bùn và nước bị ô nhiễm từ dòng sông đang được tiến hành, nhưng các chuyên gia môi trường cho biết họ đã tìm thấy nồng độ độc hại của oxit sắt và các kim loại nặng khác.

Về lâu dài, Fiocuz cho biết, sự cô lập của cộng đồng nông thôn, bị chấn thương, căng thẳng do mất người thân hoặc công việc và thay đổi mạnh mẽ về chất lượng cuộc sống cũng có tác động đáng kể đến sức khỏe của mọi người.

Các nhà nghiên cứu từng ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh cao huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch, đột quỵ và thậm chí là ung thư sau những vụ tai nạn tương tự.

Fiocuz, liên kết với Bộ Y tế, phần lớn dựa trên các đánh giá về các nghiên cứu được thực hiện sau hậu quả của vụ sập đập khai thác vào tháng 11 năm 2015, cũng tại Minas Gerais.

Sự cố của hồ chứa lớn hơn đã giết chết 19 người và khiến 250.000 người không có nước uống. Đây được coi là thảm họa môi trường tồi tệ nhất của Brazil, nhưng các chuyên gia lập luận hôm thứ 5/2 rằng Brumadinho đã vượt qua cả thảm họa này.

“Đây là thảm họa đập khai thác lớn nhất ở Brazil và là một trong những thảm họa lớn nhất thế giới”, Mariano Andrade da Silva, nhà nghiên cứu tại Trường Y tế Công cộng Quốc gia liên kết với Fiocuz cho biết.

Tại Brumadinho, việc vỡ hồ chứa đã giải phóng khoảng 12 triệu mét khối bùn đỏ nâu, đe dọa làm ô nhiễm 48 đô thị và ảnh hưởng đến 1,3 triệu cư dân.

Nhà chức trách vẫn đang tìm kiếm 199 người mất tích, nhưng không có ai được tìm thấy còn sống kể từ ngày 26/1.

Khoảng 3.000 người sống ở các vùng nông thôn bị ảnh hưởng do sự cố tràn dầu, nhiều trong số đó bị chia cắt khỏi trung tâm Brumadinho vì đường vẫn bị chặn bởi bùn. Các chuyên gia của Fiocuz cho biết những kinh nghiệm trong quá khứ chỉ ra rằng các cộng đồng ở xa đặc biệt dễ bị tổn thương trước sự lây lan của bệnh tật và làm  tình trạng sức khỏe xấu đi.

Viện cũng đang theo dõi sự di chuyển của bùn khi chảy xuống sông Paraopeba, rồi về phía sông Sao Francisco thì nguy cơ còn lớn hơn nhiều.

Các chuyên gia nói rằng họ chưa biết liệu hai nhà máy thủy điện trên Paraoepeba sẽ chặn chất thải và ngăn chặn sự ô nhiễm của sông Sao Francisco. Fiocuz cho biết hàng triệu người ở hơn 500 thành phố phụ thuộc vào nguồn nước của Sao Francisco để sử dụng trong sinh hoạt cá nhân hoặc tưới tiêu.

Bùn dày, di chuyển chậm hơn dự kiến ban đầu ​​sẽ đến đập đầu tiên trong khoảng thời gian từ ngày 5 đến 10/2.

Cuối cùng, Fiocuz đã thu hút sự chú ý đến thực tế là hệ thống chăm sóc sức khỏe được Brazil chi trả hầu hết các chi phí liên quan đến thảm họa. Ngoài vấn đề sức khỏe, hệ thống y tế quốc gia cũng cho máy bay trực thăng, lính cứu hỏa và các nỗ lực tìm kiếm cứu nạn khác.