Xây dựng NTM: Nợ nần bủa vây những vùng quê nghèo

Category: Thời sự tgo-1

Xây dựng nông thôn mới (NTM) là một chủ trương đúng đắn, hợp lòng dân. Rõ ràng việc xây dựng nông thôn mới đã làm thay đổi bộ mặt của nhiều vùng nông thôn nghèo. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt  tích cực thì vẫn còn không ít nỗi lo khi một số xã chạy theo chỉ tiêu để “cán đích” NTM.

Qua hơn 5 năm triển khai, chương trình xây dựng NTM đã và đang góp phần thay đổi diện mạo nông thôn ở nhiều địa phương trong cả nước. Thế nhưng, đằng sau những công trình hoành tráng ở những xã đã “về đích” NTM là tình trạng nợ nần chồng chất. Con số 8.600 tỷ đồng nợ đọng trong xây dựng NTM của 35 tỉnh thành là cả một vấn đề cần phải giải quyết. Thực tế con số nợ đọng chắc chắn sẽ còn lớn hơn nhiều so với số liệu báo cáo trên đây.

Sau khi làm xong đường tỉnh 928 B, tỉnh Hậu Giang nợ nhiều tiền bồi thường giải phóng mặt bằng của 392 hộ dân ở huyện Phụng Hiệp
Sau khi làm xong đường tỉnh 928 B, tỉnh Hậu Giang nợ nhiều tiền bồi thường giải phóng mặt bằng của 392 hộ dân ở huyện Phụng Hiệp

Điển hình như ở các tỉnh Thanh Hóa, Thái Bình, Nghệ An, Nam Định, Thừa Thiên-Huế, Quảng Bình, Quảng Ngãi, Bạc Liêu, Hậu Giang…, đã có rất nhiều xã cũng gánh khoản nợ hàng chục tỷ đồng vì NTM. Không tìm được nguồn trả nợ cho các nhà thầu, lãnh đạo một số huyện đã “linh hoạt” giật gấu vá vai, vận động cán bộ, công nhân viên trong huyện…chậm lương mấy tháng để trả nợ.

Theo ông Trần Văn Môn, Phó chánh Văn phòng Điều phối chương trình NTM trung ương, nêu lên một thực trạng đáng lo ngại: Việc xây dựng NTM còn biểu hiện chạy theo thành tích để sớm đạt chuẩn, tình trạng nợ đọng xây dựng NTM tại nhiều địa phương vẫn chưa giải quyết dứt điểm.

Xây dựng NTM là để cuộc sống người dân được nâng lên, ấm no hạnh phúc hơn, chứ không phải là đẩy người dân vào cảnh nợ nần. Điển hình như ở thôn Phương Phú huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang, chính quyền xã đã yêu cầu người dân phải làm cổng rào bằng bê tông theo quy cách xã đưa ra để đủ điều kiện công nhận xã NTM. Người dân đã phải vay tiền xây cổng phải đi vay tiền để xây trụ bê tông bề thế nhưng nhà thì vách lá lụp xụp, gạo không đủ ăn, con cái nheo nhóc không được đến trường. Những khoản nợ chóng mặt mà các địa phương xây dựng NTM đang gánh hiện nay hầu hết đều do vung tay quá trán trong đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng bởi đây là một những tiêu chí dễ làm, thành tích được ghi nhận cụ thể hơn, qua đó uy tín, tiếng tăm của cán bộ lãnh đạo cũng sẽ được lên cao.

Vì lẻ đó mà các địa phương đã đua nhau đăng ký xây dựng NTM, bất chấp thực lực của địa phương, mức sống và khả năng của người dân… thực tế ngân sách được cấp có hạn, quỹ đất cũng cạn dần, các địa phương không có tiền trả cho nhà thầu, số nợ ngày một đội lên cao.

Hơn nữa, đã có nhiều công trình đã đầu tư lên đến hàng trăm tỷ để có những công trình hoành tráng, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ của người dân, vậy mà không ít chợ, nhà văn hóa, hồ bơi… nhưng chỉ được vài năm đã xuống cấp và trống vắng không người lui tới. Vì thế, trong hơn 1.800 xã đạt chuẩn NTM hiện nay, liệu rằng người dân đã thực sự được hưởng trái ngọt khi NTM hiện hữu ở quê hương mình? Những con số “về đích” NTM ngày càng nhiều mới chỉ nói lên số lượng, còn chất lượng ở những “xã chuẩn” này cũng còn nhiều điều phải xem lại và chắc chắn rằng, với những xã dù có đạt chuẩn NTM mà phải gánh trên vai khoản nợ hàng chục tỷ đồng thì người dân ở đó làm sao thấy vui, tự hào, thấy ấm no, hạnh phúc?

Đó là chưa nói đến việc nhiều chính quyền địa phương không xoay được cách trả nợ lại chỉ còn cách quay lại huy động sức dân, bổ đầu người đóng góp, đè thêm gánh nặng lên vai người dân nghèo. Chương trình xây dựng NTM được coi như một cuộc cách mạng lâu dài, tác động nhiều mặt đến đời sống tinh thần của xã hội, của nông dân, nông thôn. Vì vậy không thể làm nóng vội, chạy theo phong trào để rồi  với những món nợ khổng lồ, làm mất đi ý nghĩa tốt đẹp của một chủ trương mang tầm quốc gia.

Giải quyết những khoản nợ nần, đó là bài toán trước mắt của chính quyền các địa phương, nhưng quan trọng hơn là Ban Chỉ đạo chương trình xây dựng NTM nhanh chóng chỉ đạo chấn chỉnh những cách làm sai lệch để 8.000 xã còn lại đang trên đường xây dựng NTM có những bước đi đúng đắn, chắc chắn, “cán đích” trong sự hài lòng, đồng thuận của người dân.

Theo Nghị quyết số 26-NQ/TW Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành T.Ư Đảng (khóa 10) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn thì mục tiêu xây dựng NTM là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hóa, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. Xây dựng NTM giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển.

Tùng Lâm – Đăng Kiều

Related Articles

Add Comment