Tại sao vấn đề ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng?

Category: Thời sự, Trong nước tgo-1

Tổ chức Ngân hàng Thế giới (WB) cảnh báo, ô nhiễm môi trường tại Việt Nam gây thiệt hại đến 5% GDP. Đó là một con số khổng lồ đối với nền kinh tế đất nước.

Cá chết hàng loạt do Formosa Hà Tĩnh gây ra tại biển miền Trung. Ảnh Internet.
Cá chết hàng loạt do Formosa Hà Tĩnh gây ra tại biển miền Trung. Ảnh Internet.

Thế nhưng, các vụ việc gây ô nhiễm môi trường vẫn liên tục tiếp diễn ra và đã tác động tiêu cực tới mục tiêu phát triển bền vững, tới môi trường sống cũng như đời sống nhân dân.

Mới đây nhất, vụ Formosa xả thải ra biển gây thiệt hại nặng nền cho vùng biển và ngư dân 4 tỉnh miền Trung (Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế), tác động xấu tới môi trường biển cả trước mắt và lâu dài. Tiếp đó là vụ cá chết hàng loạt trên sông Bưởi, Thanh Hóa, và mới nhất là vụ vỡ ống nhà máy Alumin Nhân Cơ, Tây Nguyên…

Vấn nạn ô nhiễm môi trường đang thực sự là mối quan ngại lớn không chỉ đối với quốc gia, mà còn là môi trường sống của đông đảo nhân dân. Tại sao vấn đề này ngày càng nghiêm trọng và xuất hiện nhiều đến vậy?

Số liệu thống kê cho thấy, trong 7 năm (2017 – 2014 ), lực lượng cảnh sát môi trường cả nước phát hiện 53.502 vụ vi phạm, (trong đó 20.000 tổ chức, hơn 30.000 cá nhân vi phạm) xử phạt tổng số tiền lên tới 65 tỷ đồng, chuyển khởi tố 1554 vụ, 2356 đối tượng.

Đầu năm 2015, Cục Cảnh sát môi trường phát hiện và thụ lý 41 vụ, ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường 23 vụ với tổng số tiền hơn 6,8 tỷ đồng.

Chỉ riêng trong 6 tháng đầu năm 2016, cả nước đã có hơn 20 vụ ô nhiễm môi trường gây bức xúc dư luận và có 225 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền trên 30 tỷ đồng…

Vỡ ống dẫn hóa chất ở nhà máy Alumin Nhân Cơ vừa được phát hiện.
Vỡ ống dẫn hóa chất ở nhà máy Alumin Nhân Cơ vừa được phát hiện.

Tại hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2016 của Tổng Cục Môi trường, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân nhấn mạnh, ô nhiễm môi trường đang có xu hướng gia tăng, đe dọa sự phát triển bền vững của đất nước. Theo Thứ trưởng, một số sự cố về môi trường diễn ra gần đây cho thấy tình hình ngày càng diễn biến phức tạp, tinh vi gây bức xúc đời sống xã hội, nhất là sự cố môi trường xảy ra ở 4 tỉnh miền Trung vừa qua đặt ra cho chúng ta những nhiệm vụ nặng nề.

Theo kết quả nghiên cứu khác vừa qua tại Diễn đàn Kinh tế thế giới Davos, Việt Nam nằm trong số 10 quốc gia có chất lượng không khí thấp và ảnh hưởng nhiều nhất đến sức khỏe.

Mới đây, hai trung tâm nghiên cứu môi trường thuộc Đại học Yale và Columbia của Mỹ thực hiện báo cáo thường niên khảo sát ở 132 quốc gia. Kết quả nghiên cứu cho thấy: Về ảnh hưởng của chất lượng không khí, Việt Nam đứng thứ 123/132 quốc gia khảo sát; về ảnh hưởng của môi trường đến sức khỏe đứng vị trí 77; về chất lượng nước Việt Nam được xếp hạng 80. Tính theo chỉ số chung EPI, Việt Nam xếp thứ 79.

Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) đã chỉ ra những số liệu đáng lo ngại rằng: 67% doanh nghiệp FDI hoạt động ở Việt Nam thuộc ngành sản xuất có giá trị gia tăng thấp, 80% có công nghệ trung bình, 14% sử dụng công nghệ thấp, tiêu thụ nhiều năng lượng và khả năng phát thải cao. Viện phó CIEM Nguyễn Thị Tuệ Anh khẳng định: “Qua các cuộc điều tra thực tế, từ năm 2011-2015, chúng tôi nhận thấy ngày càng có nhiều doanh nghiệp FDI gây ô nhiễm mở rộng đầu tư vào Việt Nam. Các doanh nghiệp này có công nghệ thấp, tiêu thụ nhiều năng lượng, khả năng phát thải cao. Trong đó tập trung vào các ngành, lĩnh vực như: dệt may, hóa chất, điện tử, giấy, gang – thép”.

Nhiều chuyên gia khẳng định, có không ít dự án nhập khẩu máy móc thiết bị lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường không được phát hiện kịp thời. Và hiện đang có chiều hướng dịch chuyển dòng FDI tiêu tốn năng lượng và tài nguyên, nhân lực, không thân thiện với môi trường vào Việt Nam nhưng nhiều địa phương không có cơ chế kiểm soát về môi trường.

Trong một báo cáo đánh giá về luồng vốn FDI, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thế Phương nhìn nhận lại việc này. Ông cho rằng, quy định về môi trường của Việt Nam áp dụng chuẩn của các nước phát triển, song việc thẩm định chỉ mang tính hình thức, tập trung nhiều vào khâu tiền kiểm dẫn đến nhiều dự án khi triển khai đã vi phạm nghiêm trọng quy định về môi trường, gây tác động lâu dài tới sức khỏe người dân và hệ sinh thái khu vực.

Trong kết luận cuộc họp với các địa phương dọc 4 tỉnh miền Trung hứng chịu nạn cá chết chưa từng có hôm 1/5/2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ ra một lỗ hổng nghiêm trọng về quản lý môi trường. Thủ tướng cho rằng, công tác quản lý môi trường còn nhiều bất cập, chưa có sự phối hợp tốt giữa các bộ, ngành và cũng chưa kịp thời quan trắc nước thải ở một số nhà máy liên quan.

Có thể nói, vấn đề ô nhiễm môi trường đang thực sự trở nên nóng hơn bao giờ hết, các vụ việc vẫn liên tiếp diễn ra và tác động tiêu cực tới môi trường sống cũng như đời sống của nhân dân. Vẫn biết rằng, nguồn vốn FDI đang mang lại động lực cho tăng trưởng, nhưng những rủi ro môi trường mà khu vực này mang lại không hề nhỏ, mà minh chứng rõ ràng nhất là vụ việc ở nhà máy gang thép Formosa Hà Tĩnh.

Tiếc thay, không nhiều bài học được rút ra từ vụ này.

Khôi Nguyên (tổng hợp)

loading...

Related Articles

Add Comment