Nhà má giấy ” Bức tử” Sông hậu: ( kỳ 3) Nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, nông, thủy sản

Category: Thời sự tgo-1

“Khẩn trương kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường một cách nghiêm túc, đúng quy định của pháp luật đối với dự án Nhà máy giấy Lee & Man”. Đó là ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, sau những gì mà Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng như báo chí đã cảnh báo về nguy cơ hàng chục ngàn tấn xút đổ ra sông Hậu mỗi năm của nhà máy này.

Đánh giá tác động môi trường quá sơ sài.

Trong văn bản số 5510/VPCP – KGVX mà Văn phòng Chính phủ trích dẫn lời của Thủ tướng giao Bộ Tài nguyên – môi trường phối hợp với UBND tỉnh Hậu Giang kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của Nhà máy giấy Lee & Man của Công ty TNHH Lee & Man tại Cụm công nghiệp Phú Hữu A, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang, bảo đảm ngăn chặn, chủ động phòng tránh hiệu quả ô nhiễm môi trường có thể xảy ra do hoạt động của nhà máy giấy. Sau khi có kiểm tra, Bộ Tài nguyên – môi trường và UBND tỉnh Hậu Giang báo cáo kết quả lên Thủ tướng và chịu trách nhiệm về vấn đề này. Đồng thời, Bộ Tài nguyên – môi trường xem xét, xử lý kiến nghị của VASEP về dự án Nhà máy giấy Lee & Man và có văn bản trả lời hiệp hội.

Cong ty TNHH giay Lee &  Man 1Công ty TNHH giấy Lee & Man sắp đi vào hoạt động.

Trước những lo ngại nhà máy giấy của Công ty TNHH giấy Lee & Man (Hong Kong – Trung Quốc) tại Hậu Giang có sự tác động xấu đến môi trường, bởi trong quá trình xây dựng cũng như đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hết sức sơ xài và khó chấp nhận đối với một nhà máy có quy mô 1,2 tỷ USD, dự kiến đi vào hoạt động vào tháng 8/2016 với công suất 420.000 tấn/năm. Dư luận đang hết sức phản ứng về việc nhà máy không có hệ thống xử lý nước thải trung tâm đảm bảo yêu cầu an toàn.

Theo tính toán, mỗi năm Nhà máy Lee & Man sẽ xả thải ra khoảng 28.500 tấn xút (NaOH). Vùng đặt nhà máy giấy là vùng trũng nhất của khu vực nên khó rửa trôi. Nước thải đổ ra sông Hậu và biển sẽ tiêu diệt nguồn thủy sản…Rất nhiều người dân sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là thành phố Cần Thơ, vì nhà máy này chỉ cách hơn chục cây số về phí thượng nguồn, không chỉ nguồn nước sinh hoạt mà nguồn lợi nông, thuỷ sản ở vùng sông Hậu cùng các phụ chi lưu,… nhiều loài cá có nguy cơ bị tiêu diệt, cũng như ngành nuôi cá lồng bè trên sông.

Các chuyên gia nói gì?

Tiến sỹ Lê Anh Tuấn, GĐ Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu của Trường Đại học Cần Thơ cho biết, Tập đoàn Lee&Man Paper Hongkong – Trung Quốc (doanh nghiệp mẹ của Dự án) đã bị Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới xếp vào danh sách “các nhà sản xuất không chịu cung cấp số liệu liên quan đến dấu chân môi trường”, tức là che giấu thông tin gây ô nhiễm môi trường. Theo ông Tuấn, Tập đoàn này có Nhà máy giấy Lee&Man xả thải bất hợp pháp ra sông Trường Giang, bị Bộ Bảo vệ Môi trường Trung Quốc yêu cầu ngưng sản xuất, sau đó bao biện là “ngưng sản xuất vì vấn đề môi trường ở công trường xây dựng và nhà máy”.  Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của Dự án được Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang phê duyệt năm 2008.

Nhận xét về ĐTM này, ông Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu sông Mekong và ĐBSCL nói: “Việc tham vấn cộng đồng quá mức sơ sài, chỉ với hai chục người dân”. Ông Thiện cho biết, văn bản ĐTM chỉ gửi cho UBND và Ủy ban MTTQ xã Phú Hữu A (nay là thị trấn Mái Dầm). Vì hai cơ quan cấp xã không đủ năng lực để phản hồi.

Cong ty TNHH giay Lee &  Man 2 Nguy co song H ậu và các phụ chi lưu sẽ bị bức tử bởi nhà máy nàyNguy cơ sông Hậu và các phụ chi lưu sẽ bị bức tử bởi nhà máy này.

Phần tham vấn cộng đồng dân cư do Trung tâm Công nghệ Môi trường (ENTEC) tiến hành, chỉ khảo sát 20 người dân ở xã Phú Hữu A về tác động đối với đất, nhà và hoa màu. Khảo sát không hề nói cho người dân biết về nguy cơ tác động đối với nguồn nước, thủy sản. Do đó, tất cả các ý kiến đều đánh giá tích cực sự hình thành và hoạt động của dự án, người dân chỉ kiến nghị giải tỏa đền bù thỏa đáng. Ông Thiện nói. “Nguồn thủy sản liên quan đến sông Mekong ước tính 220.000 – 440.000 tấn/năm và sản lượng đánh bắt thủy sản ven biển ĐBSCL khoảng 500.000 – 700.000 tấn/năm. Theo báo cáo của Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới, vào  mùa khô, thủy sản tập trung rất nhiều ở cửa sông Hậu, nên thảm họa môi trường xảy ra tại đây sẽ có hậu quả cực kỳ nghiêm trọng”.

Mối quan ngại chính nằm ở chất lượng nước thải của Dự án, nhưng ĐTM cho biết tổng kinh phí giành cho giám sát 15 chỉ tiêu chất lượng nước thải trong giai đoạn hoạt động, một năm khoảng 44 triệu đồng với tần suất giám sát là 4 lần. Ông Thiện nhấn mạnh thêm: “Con số kinh phí dành cho giám sát chất lượng nước thải so với rủi ro những thiệt hại to lớn như vậy thì rõ ràng là như chuyện đùa”. Những con số đưa ra cho thấy công ty này và tỉnh Hậu Giang làm một cách sơ xài, chưa đánh giá được mức độ nghiêm trọng của sự việc.

Đề nghị dừng dự án

VASEP đã kiến nghị Chính phủ 5 điều để dừng dự án Nhà máy giấy Lee & Man. Thứ nhất, về nguyên tắc, không được đặt các nhà máy giấy, nhuộm, hóa chất ở ven sông, nhất là nơi nuôi trồng thủy hải sản và phát triển nông nghiệp. Thứ hai, theo quyết định được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Quy hoạch tổng thể phát triển công nghiệp giấy đến năm 2010” thì không có quy hoạch xây dựng nhà máy giấy ở Hậu Giang, và theo “Quy hoạch điều chỉnh phát triển ngành công nghiệp giấy Việt Nam đến năm 2010 tầm nhìn 2020” cũng không quy hoạch vùng nguyên liệu giấy tại ĐBSCL. Thứ ba, việc xét duyệt cho phép Nhà máy giấy Lee & Man hoạt động vi phạm Luật Bảo vệ môi trường. Lúc sơ khởi, nhà máy chỉ làm bản cam kết bảo vệ môi trường được UBND huyện Châu Thành cấp giấy xác nhận đăng ký cam kết mang tính chất hình thức, không thông qua hội đồng khoa học thẩm tra, đánh giá. Thứ tư, chủ đầu tư Nhà máy giấy Lee & Man phải báo cáo kết quả thực hiện các công trình bảo vệ môi trường theo báo cáo đã được duyệt trước khi vận hành và bắt đầu vận hành. Theo đúng quy định, nhà máy đã dừng hoạt động sau 2 năm thì phải làm lại báo cáo ĐTM, nhưng đến nay vẫn chưa cập nhật bổ sung ĐTM. Thứ năm, diễn biến nguồn nước ở sông Mê Kông ngày càng phức tạp do biến đổi khí hậu, nước biển dâng và hoạt động bất thường của các đập thủy điện thượng lưu.

Hiện Tổng cục Môi trường đã tiến hành thanh tra, nhưng kết quả vẫn chưa công bố. Về phía đại diện chủ đầu tư giới thiệu đây là “một trong những nhà máy sản xuất giấy và bột giấy lớn nhất thế giới với tổng vốn đầu tư 1,2 tỷ USD”, 100% của nước ngoài. Dự án gồm một nhà máy sản xuất bột giấy tẩy trắng dùng trong ngành đóng gói hàng hóa có công suất 1 triệu tấn/năm, một nhà máy giấy công suất 1,5 triệu tấn/năm, một nhà máy điện, một nhà máy xử lý nước thải và một cảng sông. Ông Chung Wai Fu, tổng giám đốc Lee & Man Việt Nam nói: “Điều quan trọng nhất, chúng tôi hy vọng sẽ đạt được những mục tiêu đã đề ra, trong khi vẫn đảm bảo môi trường trong sạch và an toàn qua việc ứng dụng những công nghệ và phương pháp bảo vệ môi trường tốt nhất theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt của thế giới”.

Huy Diệu

loading...
loading...

Related Articles

Add Comment