Ngân sách bội chi: Cần siết chặt kỷ luật

Category: Kinh tế, Thời sự, Trong nước tgo-1

Theo đánh giá của Chính phủ, tình hình kinh tế-xã hội những tháng đầu năm 2016, tiếp tục chuyển biến tích cực trên hầu hết các lĩnh vực, nhưng cũng gặp nhiều khó khăn, thách thức. Điển hình như giá dầu thô thế giới tiếp tục ở mức thấp và diễn biến phức tạp khó dự báo.

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XIV từ ngày 20 đến 29-7, được tiến hành với chương trình và các nội dung quan trọng là bầu chọn và phê chuẩn các vị trí nhân sự chủ chốt: Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ; “tư lệnh” các bộ, ngành của Chính phủ; người đứng đầu các ủy ban của Quốc hội; xem xét các vấn đề quan trọng của đất nước. Đây là kỳ họp được cử tri cả nước quan tâm theo dõi và đặt nhiều niềm tin, kỳ vọng về một Quốc hội của dân, vì dân; một Quốc hội hành động.

Có những khó khan cấp bách là tình hình xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long, hạn hán ở miền Trung, Tây Nguyên… đã tác động không nhỏ đến sản xuất và đời sống cũng như việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội đã đề ra, trong đó tiềm ẩn nguy cơ mất cân đối ngân sách Nhà nước.

Bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Chủ tịch Quốc hội đã thẳng thắn bày tỏ những vấn đề bức xúc ngay sau khi tuyên bố nhậm chức :Trước tiên, là những việc đổi mới trong hoạt động nghị trường của Quốc hội; Quốc hội (QH) không có vùng cấm cho bất cứ ai. “Trong tiếp xúc báo chí mà đại biểu QH khoát tay từ chối thì không hay. Nếu hình ảnh đó bị đưa lên báo, mạng thì rất phản cảm, mất hình ảnh của đại biểu Quốc hội”. Bên cạnh đó Bà còn chia sẽ them QH phải vào cuộc thật quyết liệt trong việc xây dựng một nhà nước pháp quyền, của dân, do dân và vì dân. Đồng thời, cần tăng cường công tác giám sát và kiên quyết siết chặt kỷ luật ngân sách, không để tái diễn tình trạng chi ngân sách một cách tràn lan, dẫn tới tình trạng bội chi ngân sách và nợ công trong vài năm gần đây đã và đang gia tăng ở mức báo động. Năm 2013, bội chi ngân sách tăng đột biến lên  mức 6,60% GDP.  Năm 2014, bội chi tuy đã được kéo giảm, nhưng vẫn ở mức cao: 6,33% và năm 2015 là 6,11% GDP. Tính ra trong giai đoạn 2011-2015 có tới 3 năm bội chi ngân sách hơn 6% GDP và những số liệu này đã được Kiểm toán Nhà nước “chốt” sổ, cho thấy bội chi ngân sách tiếp tục là vấn đề đáng lo ngại và cần được kiểm soát một cách chặt chẽ trong giới hạn QH cho phép.

Theo nghị quyết 113/2015/QH13 của Quốc hội khóa XIII yêu cầu Chính phủ giảm dần bội chi ngân sách, bảo đảm bội chi trong giới hạn QH cho phép. Theo đó, năm 2016 QH cho phép bội chi ngân sách ở mức 4,95% GDP, tương đương 254 ngàn tỷ đồng. Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2016-2020 của QH đặt mục tiêu: Bội chi ngân sách nhà nước năm 2020 xuống dưới 4% GDP.

Điều quan ngại của các đại biểu QH về bội chi ngân sách xuất phát từ thực tế đã diễn ra nhiều năm nay bởi tình trạng nhiều bộ, ngành, địa phương sử dụng ngân sách một cách tùy tiện, hiệu quả không cao, kéo dài và chậm được khắc phục. Điểm qua các số liệu cho thấy, các khoản bội chi không hoàn toàn vì mục tiêu sử dụng để đầu tư phát triển và mang lại những lợi ích kinh tế- xã hội cho đất nước, mà còn giàn trải, hiệu quả kinh tế chưa cao. Ngoài ra, tại một số địa phương, việc xây dựng dự toán chưa thực sự căn cứ vào nhiệm vụ thực tế, giao dự toán chi đầu tư phát triển không phù hợp với danh mục dự kiến kế hoạch vốn, bố trí vốn cho một số dự án chưa đủ điều kiện, sai nội dung nguồn vốn đầu tư…

Giải bài toán “giảm bội chi ngân sách” trong năm 2016 và các năm tiếp theo được dự báo là sẽ rất cam go và quyết liệt. Từ chỗ bội chi ngân sách trung bình của 3 năm gần đây là 6,34% GDP xuống mức 4,95% GDP trong năm 2016 là một vấn đề không dễ dàng. Do đó, vấn đề cấp thiết được đặt ra trong giai đoạn hiện nay là phải siết chặt kỷ luật ngân sách, giảm cho được bội chi trong giới hạn cho phép của QH. Điều đó đòi hỏi ý thức trách nhiệm cao của các đại biểu QH trước các quyết định về các khoản chi của Chính phủ; đòi hỏi người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương phải cân nhắc, tính toán căn cơ khi sử dụng đồng tiền ngân sách, nhằm bảo đảm vốn đầu tư đạt hiệu quả cao phục vụ các lợi ích kinh tế-xã hội của đất nước và tránh được các hệ lụy về nợ công vượt quá tầm kiểm soát.

Siết chặt kỷ luật ngân sách cần phải được gắn chặt với việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tinh giản biên chế, tái cơ cấu kinh tế và siết chặt đầu tư công. Trước mắt cần tăng cường quản lý việc thu thuế, chống buôn lậu, gian lận thương mại và chuyển giá, trốn thuế. Quản lý chặt chẽ việc hoàn thuế, bảo đảm đúng đối tượng, chính sách pháp luật thuế của Nhà nước. Các cơ quan tài chính và cơ quan Kho bạc Nhà nước các cấp cần tăng cường cộng tác quản lý, kiểm soát chi ngân sách, kiên quyết từ chối việc chi ngân sách không đủ điều kiện, không cấp bách. Quản lý chặt chẽ việc ứng trước và chuyển nguồn chi thường xuyên. Cắt giảm tối đa các khoản chi chưa thực sự cần thiết. Triển khai cuộc vận động thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong các cơ quan Nhà nước và toàn xã hội. Vấn đề quan trọng để siết chặt kỷ luật ngân sách là phải có được chế tài để xử lý nghiêm những cá nhân, tổ chức đã vi phạm trong việc thực hiện thu, chi ngân sách Nhà nước.

Minh Sơn

Related Articles

Add Comment