Không đánh đổi môi trường để lấy dự án gây ô nhiễm

Category: Góc nhìn, Kinh tế tgo-1

Sau tuyên bố nhận trách nhiệm và lời xin lỗi của Công ty Formosa Hà Tĩnh về hiện tượng cá chết ở 4 tỉnh miền Trung. Thì dự luận ở tỉnh Hậu Giang lại tiếp tục hoang mang, khi Công ty Lee&Man ở đây cũng đã và sẽ đe doạ tình hình ô nhiễm môi trường ở 13 tỉnh vùng ĐBSCL. Việc đánh đổi môi trường để đổi lấy các dự án đang thực sự đe dọa đến đời sống của người dân hôm nay và mai sau.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại hội nghị đối thoại với doanh nghiệp.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại hội nghị đối thoại với doanh nghiệp.

Ô nhiễm môi trường tác động đến mai sau

Ông Phạm Văn Chi, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đã từng nói: “Từ chối dự án thép 11,5 tỷ USD và tôi nghĩ mình đã làm một việc để sau này không bị con cháu oán hận”. Sự việc trên đã xảy ra cách đây được 9 năm, trên cương vị Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, ông Chi đã quyết liệt, kiên trì đấu tranh loại dự án nhà máy thép có công suất, vốn đầu tư “khủng” ấy ra khỏi khu vực Đầm Môn, vịnh Vân Phong thuộc huyện Vạn Ninh (Khánh Hòa), vì đã sớm nhận ra các nguy cơ môi trường có thể dẫn đến từ nó. Thời gian đã chứng tỏ ý kiến đề xuất của ông Chi là đúng đắn. Chính phủ đã lắng nghe ý kiến của ông, không chấp thuận dự án đầu tư nhà máy thép của Posco tại vịnh Vân Phong, giữ cho môi trường vùng biển này sạch đẹp cho đến ngày nay.

Thế nhưng, không phải lãnh đạo nào cũng làm được giống ông Chi. Người dân trong cả nước đến nay vẫn chưa hết bàng hoàng về tình trạng cá chết hàng loạt dọc bờ biển một số tỉnh miền Trung, rồi trên sông Bưởi (Thanh Hóa), mà thủ phạm của nó là những công ty, nhà máy, thì nay lại tiếp tục lo ngại nhà máy giấy Lee & Man-Trung Quốc đặt tại cụm công nghiệp Phú Hữu A, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang có nguy cơ “bức tử” sông Hậu khi đi vào hoạt động. Rõ ràng, không khó để nhận ra những bài học đau xót và hệ luỵ môi trường từ việc trải thảm đỏ thu hút đầu tư bằng mọi giá của không ít địa phương, những lại lơ là khâu quản lý, theo dõi , để các nhà đầu tư tranh thủ đưa công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng, sử dụng lãng phí đất đai, gây ô nhiễm môi trường.

Kết quả một cuộc nghiên cứu mới đây cho thấy, chất lượng môi trường của Việt Nam xếp thứ 79/132 quốc gia. Ô nhiễm gây thiệt hại hàng năm từ 1,5 đến 3% GDP của nước ta và đến năm 2020, tổng vốn đầu tư cho bảo vệ môi trường sẽ ở mức hơn 40.000 tỷ đồng, một số tiền quá lớn đối với khả năng chi trả của ngân sách trong khi ô nhiễm môi trường còn có thể tác động đến nhiều thế hệ mai sau.

Cần kiểm soát chặt tiêu chuẩn môi trường

Chủ trương phân cấp phê duyệt các dự án đầu tư dành cho các địa phương là đúng đắn, giúp các địa phương chủ động trong phát triển kinh tế. Nhưng điều đó không thể đồng nghĩa với việc chấp nhận các dự án đầu tư chỉ chú trọng khai thác tài nguyên giá rẻ, công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường. Dư luận vẫn chưa thể quên hành vi gây ô nhiễm môi trường của nhiều DN, Công ty Tung Kuang (Hải Dương) xả thẳng nước thải chưa xử lý ra môi trường, Công ty Ximăng Chinfon (Hải Phòng) gây ô nhiễm… Nhiều DN cố tình xải thải nhiều lần và dù đã bị xử lý, đã “thành tâm hối cải, bồi thường” thì cũng rất khó để bù đắp và phục hồi môi trường đất, nước, không khí bị ô nhiễm, đó là chưa nói đến thiệt hại kinh tế nặng nề của người dân nơi bị ô nhiễm.

Theo GS. Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), Cần rút ra một số kinh nghiệm sau vụ việc tại Formosa. Hiện nay, vẫn còn nhiều doanh nghiệp ở trong và ngoài nước không làm tốt việc bảo vệ môi trường. Chính phủ cần rà soát lại các dự án có nguy cơ làm ô nhiễm môi trường, để không gây hiện tượng tương tự như tại Hà Tĩnh và các tỉnh miền Trung.

Còn tại hội nghị trực tuyến của Chính phủ vừa qua, ông Trương Hòa Bình, Uỷ viên Bộ chính trị, Phó thủ tướng chính phủ , cho rằng :“còn nhiều điều cần thiết phải tính toán, thực hiện”. Vụ việc trên đã khiến những nhà làm chính sách phải nhìn lại cách làm chính sách của mình về vấn đề môi trường và không đánh đổi môi trường để thu hút đầu tư, phát triển kinh tế, nhất là môi trường sống của người dân.

Điều đáng mừng là với những bài học đau xót gây hậu quả nặng nề cho môi trường, cho kinh tế-xã hội đất nước thì giờ đây một số địa phương đã ý thức hơn với việc giữ gìn môi trường, nói “không” và từ chối thẳng thừng những dự án có nguy cơ gây tổn hại tài nguyên hay gây ô nhiễm môi trường. Nhưng, để tránh những thảm họa cho môi trường, các bộ ngành, địa phương phải kiên quyết hơn nữa, đình chỉ hoạt động của các cơ sở gây ô nhiễm nặng. Những dự án lớn, quan trọng trước khi phê duyệt chấp thuận, phải được mang ra bàn thảo, lấy ý kiến của người dân và các nhà khoa học, phải tôn trọng những ý kiến phản biện thấu tình đạt lý.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã mạnh mẽ đưa ra thông điệp, phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường, không vì phát triển kinh tế, vì thu hút đầu tư mà bỏ qua môi trường, nhất là môi trường sống của người dân, không vì kinh tế mà hy sinh môi trường. Các cơ quan chức năng khi thẩm tra đánh giá tác động môi trường để phê duyệt các dự án mà thiếu chặc chẽ hoặc vì một lý do “nhạy cảm” nào đó, lờ đi các yêu cầu, tiêu chuẩn môi trường thì đó không chỉ vi phạm pháp luật mà còn có tội với các thế hệ mai sau.

loading...

Related Articles

Add Comment