Đờn Ca Tài Tử – Nét văn hóa đặc sắc vùng Nam Bộ

Category: Văn hóa - Giải trí tgo-1

Trong dòng chảy hơn 100 năm của mình, đờn ca tài tử (ĐCTT) vẫn còn sức sống rất mãnh liệt. Đây là loại hình nghệ thuật dân gian đặc trưng của vùng Nam bộ, vừa được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Món ăn tinh thần từ muôn đời

Từ lâu, đờn ca tài tử Nam Bộ đã đi vào đời sống của người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long một cách rất hồn nhiên. Bởi không quá cầu kỳ trong việc thiết kế sân khấu, dàn dựng chương trình, chỉ cần vài người quây quần bên chung rượu, ly trà, không phân biệt già trẻ gái trai, cùng cây đàn ghi ta phím lõm, hay cây đàn nguyệt là có thể tạo thành một “tụ điểm” đờn ca tài tử “làm sâu lắng lòng người”. Ở không gian văn hóa mang đậm tính dân gian này, người hát, người đờn, người nghe hòa cùng một thể đã tạo nên những giá trị nghệ thuật sâu lắng.

Theo các học giả, đờn ca tài tử xuất hiện từ rất sớm, nhưng chỉ đến khi Cao Văn Lầu (1890), viết bài “Dạ cổ hoài lang” tại Bạc Liêu, thì lúc này đờn ca tài tử Nam Bộ mới bắt đầu có bài bản. Và cũng chính vì điều này mà nhiều nhà nghiên cứu lý giải đờn ca tài tử có nguồn gốc từ Bạc Liêu.

Trao đổi với Tạp Chí Thương Gia&Thị Trường, nghệ nhân Quốc Trạch chia sẽ: “Ở Đồng Bằng Sông Cửu Long, ĐCTT luôn gắn kết với bà con, khiến cho sức sống của nghệ thuật ĐCTT không chỉ gói gọn ở một vài địa bàn mà còn lan tỏa đến khắp nơi. Những tiếng đờn hòa âm mộc mạc, tiếng hát ngọt ngào, bay bổng giữa không gian bát ngát của hàng trăm liếp dừa nối tiếp nhau chạy dài mút mắt tạo nên một không gian nhẹ nhàng, bay bổng đến thần kỳ”.

Người dân Nam Bộ nhất là các tỉnh vùng hạ lưu sông Cửu Long luôn tự hào về tài sản tinh thần chung đó của mình. Với họ những âm điệu quê hương ấy đã chảy trong huyết quản của họ để thành “máu đờn ca”. Nghe ca, ai cũng có thể gật gù theo tiếng song loan gõ nhịp, thưởng thức cung bậc bổng trầm, cảm câu ca, chữ nhạc.

Bảo tồn di sản UNESCO

Không chỉ tự hào loại hình văn hóa phi vật thể đầu tiên của vùng đất được UNESCO vinh danh, mà những người dân Nam Bộ còn có niềm tự hào riêng, vì ĐCTT là loại hình nghệ thuật duy nhất vừa có được sự sang trọng, công phu của thể loaị nhạc thính phòng, vừa có sức lan tỏa trên phạm vi rộng lớn nhất và ngay trong cuộc sống đương đại hôm nay, và nó vẫn là loại hình yêu thích của đông đảo công chúng.

Hiện nay, ĐCTT ở đồng bằng sông Cửu Long phát triển rất mạnh. Nó trở thành một nếp sinh hoạt văn hóa của người dân đồng bằng giữa nhịp sống văn minh đang nhộn nhịp chuyển vào mùa xuân.

Theo Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên, Phó Trưởng Khoa sau đại học Trường Đại học Văn hóa TPHCM, một trong những thành viên tham gia quá trình khảo sát để lập hồ sơ trình UNESCO công nhận đờn ca tài tử là di sản văn hoá phi vật thể cho biết, để bảo tồn đờn ca tài tử chúng ta có thể tạo điều kiện bằng nhiều cách. Điển hình như ngành VHTTDL của các địa phương tạo điều kiện hỗ trợ, giúp đỡ các CLB tổ chức sinh hoạt định kì hằng tháng. Bên cạnh đó là việc khích lệ tinh thần sáng tạo các bản nhạc tài tử.

Tỉnh Bến Tre là một điển hình, để tiếp tục duy trì và phát huy thế mạnh này, nhiều năm qua huyện Mõ Cày Nam, tỉnh Bến Tre đã triển khai nhiều mô hình mới, luôn quan tâm tìm giải pháp để nâng tầm ảnh hưởng của ĐCTT đối với đời sống cộng đồng dân cư. Phòng Văn hóa Thông tin huyện thường tổ chức nhiều lớp tập huấn đờn, ca 20 bài bản Tổ, hát vọng cổ,… đồng thời hỗ trợ kinh phí để các CLB giao lưu với nhau.

Những năm gần đây, nhằm đáp ứng nhu cầu của khách du lịch nên các nhóm nhạc tài tử hợp lại với nhau thành các câu lạc bộ ĐCTT mang tính bán chuyên nghiệp. Mỗi câu lạc bộ ĐCTT tập hợp khoảng 5 người, từ nhỏ đến lớn, phụ nữ, thanh niên đều góp mặt.

Tại Cần Thơ, hiện có 16 câu lạc bộ ĐCTT hoạt động thường xuyên. Còn ở Vĩnh Long có hàng trăm đội, nhóm, câu lạc bộ ĐCTT. Trong đó, phải kể đến nhóm Bông hồng vàng, nhóm Trường An, câu lạc bộ Du lịch Cửu Long, câu lạc bộTrung tâm Văn hóa thông tỉnh Vĩnh Long…Ngày thường họ vẫn cần mẫn tập luyện, trình diễn cho những người tri kỷ, tri âm cùng bè bạn gần xa thưởng thức. ĐCTT Nam bộ trên đất chín rồng giờ đây vừa là món ăn tinh thần thường nhật của người dân bản địa, vừa là đặc sản địa phương thết đãi du khách có dịp viếng thăm.

Bảo Sơn

loading...
loading...

Related Articles

Add Comment