ĐBSCL: Mùa lũ-Mùa cá linh về 

Category: Thời sự tgo-1

Miền Tây sông nước dân dã có một thứ đặc sản vô cùng hấp dẫn là cá linh mùa nước nổi. Theo con nước ngầu đục phù sa, cá linh đến với vùng quê miền Tây như một món quà của lũ. Trong chuyến về dự cuộc đua xuồng truyền thống tại Huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp, Nhóm Pv đã có dịp thưởng thức món ngon thiên phú này. 

Đón dòng cá linh

Cá linh mùa nước nổi là một trong những đặc trưng của miền Tây Nam Bộ mỗi khi con nước “ngoi” lên mặt ruộng. Mùa nước nổi miền Tây thường bắt đầu từ rằm tháng 7 âm lịch hàng năm. Khi đó, nước lũ từ thượng nguồn sông MeKong ở Campuchia đổ về miền Tây, qua An Giang, Đồng Tháp…, men theo kênh rạch, lấn ra sông Cửu Long rồi xối thẳng ra biển.

calinhmuanuocnoimonquacualu3

Cá linh đến với vùng quê miền Tây như một món quà của lũ

Trong những ngày này, người dân Đồng Tháp Mười luôn kháo nhau: lũ về, cá linh non sẽ theo nước lên đồng với rong rêu, cỏ mục để tự vỗ béo. Khi nước trên đồng rút, cá linh cũng rút vào kênh, rạch để về sông. Đây là lúc người dân đua nhau đưa ngư cụ ra đón đầu từng luồng cá linh đang độ trưởng thành. Lứa cá ấy nếu chưa bị bắt, chúng sẽ lần theo dòng chảy lên thượng nguồn để rồi sau đó tìm đến các bãi đẻ.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Huỳnh, cá linh non quy tụ nhiều ở vùng đồng bằng ngập nước rộng lớn xung quanh Biển Hồ (Campuchia) và châu thổ sông Cửu Long (Việt Nam). Đến cuối mùa mưa, cá sẽ kéo về sông lớn rồi kết bầy cùng di chuyển ngược lên thượng nguồn. Cá ở Đồng bằng sông Cửu Long thì lên đến vùng ngã ba sông Tonle Sap và Mekong (phía Campuchia). Cá ở vùng Biển Hồ có thể theo 2 nhánh sông Tonle Sap để vào sông Mekong và lên đến tận khu vực thác Khone; còn cá ở các vùng phía trên sông Mekong có thể di chuyển đến tận vùng ba biên giới Lào, Thái Lan và Myanmar.

Mùa mưu sinh

Mùa cá linh là mùa mưu sinh của không biết bao nhiêu gia đình sống bằng nghề “hạ bạc”, đóng đáy sông. Giữa mênh mông sông nước, người dân vùng thượng nguồn châu thổ Đồng bằng sông Cửu Long lại vui mừng bắt tay vào mùa khai thác và đánh bắt cá linh. Nhiều người ăn nên làm ra cũng nhờ mùa cá linh. Bởi cá linh cũng trở thành đặc sản, giống như “món quà”, mà nước lũ ban tặng để người dân miền Tây sinh nhai giữa mùa nước mênh mông phủ ngập đồng.

calinhmuanuocnoimonquacualu4_1

Mùa cá linh sinh sản là tháng tư, tháng năm – thường là lúc mùa mưa bắt đầu. Cá trưởng thành thì vào các lưu vực của sông có nước chảy yếu để đẻ trứng. Cá con nở ra sẽ lần theo mực nước sông rồi lên đồng kiếm ăn như đã nói trên đây và cứ thế mà chúng quay vòng theo mùa.

Những năm trở lại đây, cá linh xuống trễ do biến đổi khí hậu, mưa trễ và lượng mưa ít. Năm nay, mãi tới cuối tháng bảy âm lịch, cá linh mới xuống vùng Đồng Tháp Mười mà miệt Tân Hưng, Vĩnh Hưng được hưởng sớm. Cá linh về cũng là lúc lũ bắt đầu đổ xuống các vùng hạ lưu sông Cửu Long.

Theo tìm hiểu từ những lão nông thì ngày xưa Đồng Tháp Mười còn hoang hóa, tới mùa cá linh, người bán không cân ký mà đong bằng cái giạ đong lúa mới xuể. Mùa lũ năm 2000, đến cận Tết Âm lịch mà ở miệt Tân Thạnh, Thạnh Hóa vẫn còn nhiều đám dân chài với từng dãy ghe xuồng chất đầy lu, hũ, khạp đựng mắm cá linh để dong về quê ăn tết.

Họ về từ miệt thứ Tân Châu (An Giang), Hồng Ngự (Đồng Tháp), theo nước lũ đầu mùa đổ về Đồng Tháp Mười mà vào vụ đánh bắt cá linh rồi đem làm mắm tại chỗ, đến cuối vụ mới đưa sản phẩm về quê tiêu thụ để kịp ăn Tết Cổ truyền.

Chủ lực vẫn là lẩu chua cá linh. Lẩu đặt lên bếp cồn sôi ùng ục, cá linh non được làm sạch, thêm rổ bông điên điển, bông súng và rau thơm đầy mùi vị. Khách cứ dùng cái muỗng to mà múc từng muỗng cá linh bỏ vô lẩu, rồi cho bông điên điển, bông súng, hẹ nước, rau thơm vào lẩu nữa. Món này ăn nóng với bún mới đúng điệu.

Mỗi mùa nước nổi, cá linh đến và đi không biết bao nhiêu lần. Nhưng mỗi lần đều mang đến sự háo hức đợi chờ cho những người dân ở châu thổ sông Cửu Long cũng như nỗi nhớ da diết cho những người con xa xứ.

Quách Tuấn Hải – Mộng Tuyền

loading...
loading...

Related Articles

Add Comment