ĐBSCL: Cần doanh nghiệp dẫn dắt để liên kết chuỗi giá trị nông sản

Category: Thị trường tgo-1

Một trong những giải pháp để tháo gỡ khó khăn trong sản xuất kinh doanh, thúc đẩy phát triển nông nghiệp vùng ĐBSCL chính là đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị nông sản trong nông nghiệp. Để làm được điều này, bên cạnh sự vào cuộc của các ngành chức năng, cơ quan quản lý các địa phương thì rất cần có sự tham gia dẫn dắt của doanh nghiệp để sản phẩm nông nghiệp của vùng đủ sức cạnh tranh trên thị  trường.

 Đồng bộ trong chuỗi liên kết.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cơ cấu kinh tế vùng ĐBSCL đang chuyển dịch dần theo hướng tích cực, tập trung khai thác các tiềm năng cũng như lợi thế của vùng. Cụ thể ngành nông, lâm, ngư nghiệp chiếm tỷ trọng lớn và đóng góp khoảng 15% GDP của cả nước, 41% giá trị sản xuất nông nghiệp, gần 70% kim ngạch xuất khẩu thủy sản, 90% sản lượng gạo xuất khẩu, cung cấp 1/5 sản lượng gạo thương mại toàn cầu. Thời gian qua, các tỉnh vùng ĐBSCL đã triển khai đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, với nhiều mô hình liên kết được áp dụng và mang lại hiệu quả như cánh đồng mẫu lớn, lúa tôm, sản xuất trái cây theo tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt (GAP)… Tuy nhiên, hiện nhiều mặt hàng nông nghiệp của vùng vẫn rất gian nan khi đến với thị trường xuất khẩu.

Trồng mía tại Hậu Giang
Trồng mía tại Hậu Giang

Trở ngại lớn nhất để phát triển nông nghiệp ĐBSCL là việc các nhà đầu tư, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn từ nước ngoài, chưa mặn mà với lĩnh vực nông nghiệp của vùng. Ông Nguyễn Phương Lam, Phó Giám đốc Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh Cần Thơ, nói: “Các doanh  nghiệp đầu tư vào nông nghiệp để có hiệu suất cũng như phát triển theo quy mô, họ cần có diện tích đủ rộng cho nguồn nguyên liệu để ứng dụng khoa học kỹ thuật”. Ví dụ thực tế nhất là những cánh đồng mẫu lớn, những trang trại hàng trăm hecta. Hiện nay tính diện tích vùng nguyên liệu của vùng ĐBSCL rất lớn nhưng ko có liền mạch và đồng bộ nên giá trị sản phẩm thường không đạt như mong muốn. Có nhiều nguyên nhân khiến doanh nghiệp còn e dè khi quyết định đầu tư cho nông nghiệp ĐBSCL đó là: chính sách khuyến khích đầu tư và liên kết vùng chưa thật sự đồng bộ; công tác quy hoạch còn hạn chế, người dân vẫn giữ thói quen sản xuất theo kiểu tự phát, nhỏ lẻ; chuỗi liên kết trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm còn lỏng lẻo và chưa có kênh phân phối hiệu quả dẫn tới tính cạnh tranh của sản phẩm còn thấp.

Những minh chứng rõ nét nhất

Để giải quyết được những vấn đề trên, Ông Trần Hữu Hiệp, Ủy viên chuyên trách kinh tế, Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ cho rằng: “Yêu cầu trước mắt là phải ứng dụng KHCN vào sản xuất để nâng cao cái giá trị gia tăng. Thứ 2 là phải có thương hiệu để cạnh tranh. Hai vấn đề hết sức quan trọng trong vấn đề cạnh tranh là làm chủ được công nghệ và làm chủ được các kênh phân phối”. Để minh chứng rõ nhất đó là cây mía trong vùng ĐBSCL, tuy không phải là thế mạnh để xuất khẩu song vẫn là một cây trồng chủ lực của vùng. Ngành mía đường thời gian vừa qua rơi vào tình trạng lao đao cũng do thiếu sự liên kết trong sản xuất. Bài học kinh nghiệm từ hợp tác xã (HTX) cây mía tại xã Tân Tiến, thành phố Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang, là vùng nguyên liệu của Công ty cổ phần mía đường Cần Thơ (CASUCO) cho thấy: từ khi có sự dẫn dắt của doanh nghiệp trong liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, cây mía của HTX có đầu ra ổn định, chất lượng mía nguyên liệu được nâng cao và thu nhập của xã viên được cải thiện.

GS Võ Tòng Xuân, Hiệu trưởng Trường Đại học Nam Cần Thơ - một chuyên gia nông nghiệp
GS Võ Tòng Xuân, Hiệu trưởng Trường Đại học Nam Cần Thơ – một chuyên gia nông nghiệp

Tiếp cận vùng nguyên liệu mía tại HTX Cây mía, xã Tân Tiến, thành phố Vị Thanh, ông Trần Thanh Biết, chủ nhiệm HTX cho biết: “Hàng năm nhà máy đường tiêu thụ mía bà con cũng tốt, giá cả trung bình thôi bởi vì là ở ngoài thì nhà  máy đường bán được cao thì mua cho nông dân cao, mà thấp thì mua thấp. Nói chung làm mía ổn định hơn các cây khác. Để đảm bảo nguồn nguyên liệu cho sản xuất, hàng năm CASUCO phải liên kết với Trung tâm giống, Viện mía để tìm kiếm các giống mía mới chất lượng cung cấp cho bà con nhằm thay đổi cơ cấu giống trong vùng nguyên liệu, cũng như đầu tư, cung cấp phân bón, máy móc… cho người trồng mía. Ông Huỳnh Văn Măng, Giám đốc Khuyến nông, CASUCO khẳng định chiến lược của công ty là đầu tư mạnh cho nguồn nguyên liệu, tạo chuỗi từ khi trồng đến bao tiêu sản phẩm: “Hiện nay muốn cho ổn định cái vùng nguyên liệu và bà con nông dân có thu nhập ổn định, nói gì nói thì sản xuất mía phải có lời thì bà con mới trụ được. Mà muốn làm được vấn đề đó thì các công ty mía đường phải có chính sách đầu tư” – Ông Măng chia sẻ.

Để nâng cao liên kết  trong chuỗi giá trị nông sản, vùng ĐBSCL cần thu hút mạnh hơn các nguồn lực từ doanh nghiệp, để doanh nghiệp phát huy vai trò dẫn dắt trong chuỗi liên kết, chuỗi sản xuất nông nghiệp giá trị gia tăng cao. GS Võ Tòng Xuân, Hiệu trưởng Trường Đại học Nam Cần Thơ – một chuyên gia nông nghiệp khẳng định: “Tới đây thì bà con nông dân mình phải gắn kết thành những cánh đồng lớn, thành HTX hoặc liên HTX và những HTX này dưới sự chỉ đạo và tổ chức của NN. Chính quyền địa phương sẽ tìm gắn một số doanh nghiệp với cái HTX của mình để mà nông dân sản xuất ra là có địa chỉ và doanh nghiệp mua hàng cũng có địa chỉ có xuất xứ”

Định hướng phát triển theo chuỗi sản xuất, chuỗi giá trị đặt trong tổng thể liên kết vùng và liên vùng với sự vào cuộc và dẫn dắt của doanh nghiệp sẽ góp phần đưa ngành nông nghiệp ĐBSCL phát triển trong thời gian tới. PGS-TS Trần Đình Thiên, Viện Kinh tế Việt Nam, khẳng định: “Phát triển doanh nghiệp phải là cái ưu tiên trọng điểm kể cả cái nghĩa là một nhân vật chủ lực trong cái nền nông nghiệp mới của ĐBSCL”.

Như vậy, vấn đề liên kết bốn nhà là điều cần thiết, và vai trò của doanh nghiệp thì không hề nhỏ. Đây là yếu tố cần và đủ để tạo một chuỗi liên kết làm tăng giá trị nông sản tại vùng ĐBSCL.

Huy Diệu

loading...
loading...

Related Articles

Add Comment