Cần Thơ: Ứng phó với thách thức đa chiều

Category: Kinh tế tgo-1

Sau 15 năm chính thức được công nhận là thành phố trực thuộc Trung ương, Cần Thơ đã và đang vững bước trên con đường phát triển. Nhiều khu đô thị mới đã được hình thành, các tuyến đường, sân bay, bến cảng, bờ kè… được đầu tư xây dựng, nâng cấp và mở rộng, tạo diện mạo đô thị mới cho thành phố Cần Thơ. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế và đô thị hóa, Cần Thơ cũng không tránh khỏi hậu quả tất yếu của việc ô nhiễm môi trường và suy giảm tài nguyên thiên nhiên.

Ông Võ Thành Thống chủ tịch UBND Thành Phố Cần Thơ.
Ông Võ Thành Thống chủ tịch UBND Thành Phố Cần Thơ.

Sự khai thác triệt để tài nguyên đất phục vụ sản xuất và xây dựng các khu đô thị, khu công nghiệp đã làm giảm diện tích cũng như chất lượng tài nguyên đất, giảm diện tích cây xanh, mặt nước, gây ra tình trạng úng ngập. Cùng với nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng để phục vụ sinh hoạt, sản xuất kinh doanh là quá trình khai thác thiếu kiểm soát nguồn nước mặt và nước ngầm, làm suy giảm chất lượng, ngày càng cạn kiệt tài nguyên nước. Sản xuất công nghiệp, y tế phát triển mạnh làm phát sinh một lượng lớn chất thải, nhất là chất thải nguy hại ngày càng gia tăng. Bên cạnh đó, giao thông cơ giới gây ô nhiễm môi trường không khí và tiếng ồn; đô thị hóa làm tăng dòng người di dân từ nông thôn ra thành thị gây nên áp lực đáng kể về nhà ở và vệ sinh môi trường… Tất cả các điều đó đã đặt ra cho công tác quản lý môi trường và đô thị của thành phố Cần Thơ nhiều khó khăn và thách thức.

Điều cần nói là, các vấn đề môi trường trong thời gian qua chưa được đề cập đầy đủ trong quy hoạch xây dựng đô thị, cũng như chưa được lồng ghép trong các chiến lược phát triển kinh tế. Ngoài việc quy hoạch sử dụng đất và phân khu chức năng, các vấn đề về hạ tầng đô thị như hệ thống thoát nước, thu gom và xử lý rác thải, nước thải, giảm ô nhiễm không khí và tiếng ồn… chưa được quan tâm đúng mức. Hệ thống không gian xanh – lá phổi của đô thị – hầu như chưa được chú ý. Việc ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ sản xuất sạch còn ít, các tác động môi trường của các dự án đầu tư chưa được xem xét một cách cẩn trọng.

Bình minh trên Sông Hậu
Bình minh trên Sông Hậu

Một nguyên nhân khác là do thiếu các biện pháp hữu hiệu trong chỉ đạo và quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị nên tình trạng dân cư tự  ý xây dựng diễn ra khá phổ biến. Vấn đề này đòi hỏi những biện pháp quản lý cấp bách và hiệu quả, nếu không, cái giá phải trả cho việc giải quyết hậu quả môi trường là rất lớn.

 Một trong những hậu quả nặng nề mà con người đang và sẽ phải đối mặt là vấn đề biến đổi khí hậu. Thể hiện rõ nét trong thời gian gần đây là tình hình hạn hán, xâm nhập mặn vùng đồng bằng sông Cửu Long diễn ra nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn đến sản xuất và đời sống người dân.

Thành phố Cần Thơ với vị trí nằm giữa ĐBSCL, từ xưa đến nay được hưởng nhiều ưu đãi của thiên nhiên: nước ngọt dư thừa quanh năm, nước ngập không sâu, mùa nước nổi không kéo dài, nên trong thực tế cuộc sống của người dân thành phố Cần Thơ hầu như không có nhiều suy nghĩ dành cho việc đối phó với ngập sâu vào mùa mưa (ngập sâu trên 1m) và xâm nhập mặn vào mùa khô (nồng độ mặn cao hơn 1%).

Ứng phó với những thách thức đa chiều, phức tạp của biến đổi khí hậu và giải quyết hài hoà mối quan hệ giữa phát triển kinh tế – xã hội, bảo vệ môi trường là hai vấn đề ngày càng được đặc biệt quan tâm và trở thành ưu tiên quan trọng trong việc chọn lựa các giải pháp phù hợp cho chiến lược phát triển của thành phố, nhằm khai thác thế mạnh, hạn chế những mặt yếu kém, tận dụng tốt cơ hội, vượt qua những thách thức trên con đường phát triển kinh tế xã hội một cách bền vững.

Nghị quyết về việc thông qua chương trình phát triển đô thị thành phố Cần Thơ giai đoạn 2015-2020, xác định quan điểm: “xây dựng và phát triển thành phố Cần Thơ trở thành thành phố văn minh, hiện đại, xanh, sạch, đẹp, xứng đáng là thành phố cửa ngõ của cả vùng hạ lưu sông Mê Kông; đóng vai trò động lực thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của toàn vùng theo Nghị quyết của Bộ Chính trị”. Để thực hiện mục tiêu đề ra, trong công tác quản lý và phát triển các khu đô thị cũng như những quy hoạch không gian trong tương lai, cần xem xét yếu tố quản lý rủi ro thảm họa và nội dung bảo vệ môi trường. Ứng phó với biến đổi khí hậu phải là một phần thiết yếu trong chiến lược phát triển nhằm giúp cho thành phố có sự chuẩn bị tốt nhất để hành động và phản ứng hiệu quả trước các tác động của ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu.

Một góc TP Cần Thơ
Một góc TP Cần Thơ

Riêng công tác bảo vệ môi trường, phương châm của lãnh đạo thành phố là lấy phòng ngừa ô nhiễm làm nguyên tắc ưu tiên hàng đầu trong kêu gọi và lựa chọn đầu tư, luôn xem xét và lồng ghép các yếu tố bảo vệ môi trường trong hoạch định các chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển của thành phố, nhất là kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm và năm năm. Chỉ đạo các địa phương, các ngành thực hiện nghiêm túc việc đánh giá tác động môi trường, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý triệt để các hành vi vi phạm về bảo vệ tài nguyên và môi trường, lồng ghép nhiệm vụ bảo vệ môi trường với các phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn trật tự kỷ cương đô thị, xây dựng nếp sống văn minh đô thị, xây dựng nông thôn mới…

Có thể nói rằng, trong những năm qua Cần Thơ đã triển khai và thực hiện khá thành công một số nhiệm vụ về quản lý môi trường và đô thị để hướng tới phát triển bền vững. Tuy nhiên, những thành tựu và tiến bộ đã đạt được chưa tương xứng với tiềm năng của thành phố. Trong thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục đầu tư kinh phí và công nghệ để hỗ trợ xử lý ô nhiễm môi trường cho các cơ sở hoạt động công ích, cải thiện môi trường các khu vực bị ô nhiễm. Chú trọng công tác phòng ngừa, nâng cao chất lượng hoạt động thẩm định đánh giá tác động môi trường đối với các dự án đầu tư trên địa bàn, lựa chọn và ưu tiên các ngành nghề có công nghệ tiên tiến, công nghệ sản xuất sạch, thân thiện với môi trường. Tăng cường công tác truyền thông, giáo dục kết hợp kiểm tra, giám sát hoạt động bảo vệ môi trường và từng bước kiện toàn hệ thống quản lý tài nguyên – môi trường từ thành phố đến quận, huyện, phường, xã. Đặc biệt, trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá phải chú trọng công tác bảo vệ môi trường thì mới đạt kết quả phát triển bền vững.

Tuy nhiên, việc giải quyết những thách thức về biến đổi khí hậu và suy giảm môi trường đòi hỏi có sự phối hợp, chung tay giữa các địa phương cũng như các quốc gia trên toàn thế giới.     

Lê Hải

loading...

Related Articles

Add Comment