Cần Thơ: Người gò tranh nhôm ở đất Tây Đô

Category: Thời sự tgo-1

“Cứ gọi tôi là lão gò nhôm. Người biến những xó xỉnh cuộc đời thành tranh” – Người nghệ sĩ gốc đất Phố Hiến vui vẻ trả lời như vậy. Mỗi người chọn cách thể hiện chất liệu trong tranh của mình nhưng với hoạ sĩ Nguyễn Văn Phúc thì nhôm đã đem đến nhiều cảm xúc nhất. Và giờ đây, sản phẩm của ông đã được biết đến nhiều trong và ngoài nước.

Hoạ sĩ Nguyễn Văn Phúc suy tư bên bức tranh gò nhôm “Chiều ven đô” của mình
Hoạ sĩ Nguyễn Văn Phúc suy tư bên bức tranh gò nhôm “Chiều ven đô” của mình

Sau khi tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Hà Nội, ông về làm ở Viện Khảo cổ. Năm 1980, ông vào Cần Thơ làm họa sĩ thiết kế mỹ thuật cho VTV tại Cần Thơ, tiếp theo là dạy ở Trường Cao đẳng Cần Thơ cho tới ngày về hưu. Ông hiện là hội viện Hội Mỹ thuật TP.Cần Thơ. Bây giờ mọi người biết đến ông là người đã sáng tạo ra dòng tranh gò nhôm có một không hai ở đất Tây Đô.

Từ tình yêu Bác, quê hương đến tranh gò nhôm

Do công tác tại rất nhiều nơi, nhiều đơn vị, mỗi một nơi công tác tạo cho nghệ nhân này một phong cách khác nhau. Đến khi về hưu tiếp tục lao động nghệ thuật, ông đến với tranh gò nhôm. Một dòng tranh do ông sáng tạo. Tỉ mỉ, đam mê, óc sáng tạo lớn, một tình yêu quê hương đất nước lớn lao mới có được những bức tranh: Chiều Ven đô, khúc hát quê hương, đờn ca tài tử,… và đặc biệt là tình yêu Bác Hồ bao la. “Tôi đã từng thử qua màu nước, sơn dầu, có cả điêu khắc gỗ… nhưng nếu cứ sáng tác bằng các chất liệu cũ sẽ khó tạo dấu ấn nên tôi muốn tìm con đường mới” –  họa sĩ Phúc nói.

Bức tranh “đờn ca tài tử” màu đồng thể hiện tình yêu nghệ thuật, quê hương.
Bức tranh “đờn ca tài tử” màu đồng thể hiện tình yêu nghệ thuật, quê hương.

Đập vào mắt tôi là những bức tranh cỡ lớn với các màu đồng, trắng bạc, cánh gián không lẫn đâu với cách vẽ tranh khác. Ông tâm đắc bức tranh “chiều ven đô”, một bức tranh mà ai cũng thấy đâu đó trong đời sống của mình. “Cách đây, hai chục năm thì đất Cần Thơ này hình ảnh những tà áo dài đợi đò không hề xa lạ nhưng với sự phát triển nhanh chóng thì chỉ còn là dĩ vãng” – Hoạ sĩ Phúc nói với vẻ đầy suy tư. Một bức tranh màu đồng đáng chú ý hiện tại là bức tranh “Đàn ca tài tử”. Ông cho biết phải mất 3 tháng trời ông mới thực hiện xong. Bức tranh toát lên vẻ giản dị mà quý phái. Thấp thoáng trong tranh là lời ca tiếng hát bay lên từ đất lành chim đậu miền Tây sông nước, thôi thúc ông sáng tác nên tuyệt phẩm này.

Nói về Bác, người hoạ sĩ này có một tình yêu đặc biệt. Trong đó có tác phẩm Bác Hồ nhường ngựa cho viên phi công Mỹ. Theo họa sĩ tâm sự, đây là bức tranh ông rất ưng ý, thể hiện tầm tư duy chiến lược của Người, mở đầu cho tình hữu nghị giữa hai nước. Hay bức tranh về nét giản dị, tiết kiệm của Bác khi từ chối thay đôi giày đã rách mũi. Và còn rất nhiều những bức tranh khác nói hết lên nét đẹp nhẹ nhàng nhưng đầy quý phái của tranh gò nhôm.

Làm tranh gò nhôm, không dễ

Rất ít công cụ, màu sắc, chỉ với cách thức đục phía trên, phía dưới sao cho bức tranh ra lập thể, độ chìm nổi khác nhau. Ai cũng tưởng dễ nhưng không đơn giản. Nếu không tỉ mĩ tay gõ cho đều thì các mũi gõ xuống to nhỏ khác nhau sẽ làm hỏng bức tranh. Nhiều người đã tốt nghiệp ngành hội hoạ, kiến trúc đến học nghề thử nhưng chỉ vài ngày là lắc đầu ngao ngán. Hoạ sĩ Phúc kể: “Có một anh cũng đã tốt nghiệp kiến trúc đến tìm học nghề nhưng năm ngày sau thì anh chào thua vì không thể tỉ mỉ nổi cho từng nhát gõ và không đều đặn”.

Còn về màu sắc thì cũng là một nghệ thuật. Ông cho biết để tạo ra một màu vàng cánh gián thì cần có sự pha trộn giữa màu vàng, đỏ, nâu kết hợp với dầu bóng quét lên như tranh sơn mài. Muốn để ra độ sần sùi cho bức tranh thì sau khi dầu khô để khoảng một tuần lễ đem ra dội nước và lấy cước chùi nồi chà mạnh thì màu sắc chỉ còn đọng ở những lỗ li ti còn bề mặt lại có màu nguyên bản. Ngay đến việc chọn nhôm cũng rất khó. Tuỳ loại nhôm dầy mỏng sẽ cho ra những bức tranh khác nhau và chất lượng khác nhau.

Ý kiến nhận xét tranh của họa sĩ Phúc đạt đến tính thẩm mỹ cao, sự tinh tế không lẫn vào đâu được. Màu sắc của tranh gò nhôm đơn giản, nhưng vẫn tạo được chiều sâu, nhiều hoạ sĩ cũng rất khâm phục cách sáng tạo trong tranh ông. Trong khi một số họa sĩ tìm cách thể hiện bằng những chất liệu, màu sắc hiện đại thì ông lại tìm đến nét Việt Nam, chất dân tộc trong tranh gò nhôm. Nhiều bức đạt giải như bức “Đờn ca tài tử” đạt giải nhì trong Triển lãm mỹ thuật TP.Cần năm 2012; “Chợ nổi Cái Răng” đạt giải khuyến khích năm 2013 nhân kỷ niệm 10 năm TP.Cần Thơ trực thuộc Trung ương; “Đất mũi Cà Mau” giải khuyến khích Triển lãm mỹ thuật TP.Cần Thơ năm 2013, được chọn tham gia Triển lãm mỹ thuật ĐBSCL…

Dòng chảy nghệ thuật trên bức tranh “khúc hát quê hương”.
Dòng chảy nghệ thuật trên bức tranh “khúc hát quê hương”.

Tuy đã ngoài 70 nhưng dường như niềm đam mê sáng tác vẫn còn nguyên vẹn. Mỗi ngày ông dành ra mấy tiếng đồng hồ lao động nghệ thuật mặc dù sức khoẻ đã giảm nhiều. Nhưng mấy bức tranh tâm đắc vẫn còn treo đó. Ông không muốn bán đứa con tinh thần nào cả. Ông còn nhắc mãi với tôi là đến nay vẫn còn tiếc vì mới bán cho người mê tranh một sản phẩm với giá 15 triệu đồng. Trong thâm tâm ông chỉ mong muốn là tranh gò nhôm được nhiều người biết đến, đặc biệt là du khách nước ngoài để vừa có thể giới thiệu được nét đặc sắc về đất nước mình, vừa quảng bá rộng rãi loại hình nghệ thuật mới mẻ này.

Gần 40 năm làm nghệ thuật, đến với tranh gò nhôm khoảng 5 năm nay, nhưng ông vẫn hăng say lao động. Ngoài công việc sáng tạo nghệ thuật tranh ra thì ông còn chỉ dạy cho nhiều em học sinh để nâng cao trình độ thi vào ngành mỹ thuật, kiến trúc. Thật độc đáo khi những bức tranh gò nhôm được mọi người trân trọng, đến tìm hiểu và giới thiệu với công chúng. Từ những nét bình dị đời thường, những xó xỉnh cuộc sống đã vào trong tranh của “lão gò nhôm” và ông là một tấm gương về lao động nghệ thuật không ngừng nghỉ.

Huy Diệu

loading...

Related Articles

Add Comment